Kulturkommentar I Tor Martin Bøe Når Dolly Parton no rundar 80 år, er det langt frå berre som nostalgisk ikon
Kultur I Ottar Fyllingsnes Den norske revolusjonen på Island Nordmennene gjorde meir for Island på tre år enn danskane gjorde på 300 år, hevdar ein av romanfigurane i Hallgrímur Helgasons romantrilogi.
Teater I Marita Liabø Tusen sceneskift Kva er det kong Olav Haraldsson, Volodymyr Zelenskyj, Espen Eide i Varg IL, Kaptein Sabeltann og ein skokk andre har til felles? Morten Svartveit.
Kulturkommentar I Ingvild Bræin Den fiktive røyndommen Sjølvsagt har ein forfattar lov til å bruke andre sitt liv som inspirasjon. Og sjølvsagt er det problematisk.
Olav H. Hauge-dagbøkene 8. februar 1971 «Dei mest fantastiske diktarane har alltid lokka folk, ogso vanlege folk. Kom ikkje med for prosaiske ting! Då mistek du deg.»
Musikk Arkivet: To karar som heiter Joe Han spelte i rock’n’roll-band, ville ut i verda og reiste i USA og Europa.
Musikk I Øyvind Pharo Arkivet: Dronninga av countrysoul Måten Bettye Swann gjorde countrysongar til soul på, har treft 2000-talet.
Litteratur I Marita Liabø Frå kuler til ord Jo fleire krigar og diktatur, jo fleire vonde forteljingar. Kan dei skape fred?
Kulturkommentar For ti år sidan gjorde David Bowie noko få, om nokon, kan gjere på same vis. Han skapte eit komplett livsverk – ved å døy.
Litteratur Verdslitteraturen ifølgje Donald Når Alf Kjetil Walgermo no er ferdig med boka si om Litteratur i Andeby, kan det neste bli at Jon Fosse finn vegen inn i det rikt litterære Donald Duck-universet med ei «Andvake».
Kulturkommentar I Tor Martin Bøe På tampen av året er det på tide å hylle dei som står litt bak i musikken. Særleg ein av dei.
Kulturkommentar I Tor Martin Bøe Gje ei lita eller maks middels oppleving til jul Kor mange konsertar var du på i fjor? Statistisk sett var du på færre enn tidlegare. I alle fall ifølgje Kulturdirektoratet.
Kommentar Kva er gale med Dyrene i Hakkebakkeskogen? Etter at eg sjølv vart kasta ut i kulturbransjen, har eg etter kvart fått nok av skravleklassens skravleri, skriv Monica Goksøyr.
Portrettintervju Fiskelykke Anna Fiske teiknar og teiknar. Det er som om barnet i henne ikkje vil slutte å springe ut av handa. Og det ho viser fram, må vere ekte, sjølv om ikkje alle vil sjå det.
Teater I Kristin Aalen Vondt ordskifte omgitt av blodig vald Ei mor vert rasande av di dottera hennar døyr av ein overdose. Men vert vi klokare av at ho skyt alle som kan vere skuld i dødsfallet?
Musikk I Øyvind Pharo «Han gjorde alle triksa i boka med lang gitarkabel og gjekk ut blant publikum.»
Bok I Astrid Brekken Ære, potteplanter og opprørske husmødrer «Ingar Kaldal har eit vakent auga for husmora, og gjev henne plass.»
Kulturkommentar I Tor Martin Bøe At ein i praksis feirar at Spotify overvaker og arkiverer alt ein gjer, er det visst ikkje så mange som tenkjer over.
Kultur I Hallgeir Opedal Slimålar og stavkyrkjer Å setje avgjerder ut til folket er alltid ein risikosport.
Litteratur Avstand, framandskap og kjærleik Forfattaren Ida Hegazi Høyer var fast bestemt på at ho aldri skulle skrive bok om familien eller frå eige liv. Men så skjedde noko.
Musikk Eg veit ikkje kva det skal tyde Kreativt overskot kan ha fleire former. Hos Nate Amos kjem det til syne som ei uhemma og stadig rørsle.
Bok I Anne Schäffer Dystert frå drabantbyen Erlend Skjetne teiknar eit ærleg bilete av ein drabantby.
Musikk I Øyvind Pharo Arkivet: Mindre er meir Steve Copper spelte aldri ein note for mykje, men fekk kvar note til å bety noko.
Kulturkommentar I Hilde Vesaas Med stjernereiser til sjølvinnsikt Fredelege stjernereiser og diktelskande dragar. Ursula K. Le Guins forfattarskap viser at science fiction-litteraturen er allsidig og djuptloddande.
Musikkommentar I Tor Martin Bøe Når Radiohead melder fråfall, er det opp til fansen å finne ut om to pluss to kan verte noko anna enn fem.
Bok Attende til den attande Dei tidsstagnerte både ønskjer og fryktar ei mogleg reise tilbake til normaltid.
Musikk Arkivet: Jimmy Cliff 1944–2025 I slutten av november fekk vi vite at reggaekongen var død, 81 år gamal.
Diktet I Ronny Spaans Hallgrímur Pétursson var ein allsidig diktar som skreiv i alle typar diktformer
Teater Til ære for Sandemo eller hjelp til botnlinja? Ei gigantmønstring der alt av effektar var tekne i bruk, og der effektane stundom skugga for innhaldet.
Bokkommentar Kulturkrigaren Historikarlauget var i tida etter 1945 eittpartistaten i miniatyr, med Jens Arup Seip som historiefagets svar på Einar Gerhardsen.
Musikk Ein eigen planet På veg inn i sitt femte tiår er deLillos enno eit musikalsk solsystem oppslukt av frykt, glede og det imellom.
Radio I Hallgeir Opedal Stadig færre lyttar til tradisjonell radio Er radiodagane over? Eller: Kvifor vert det alltid så mykje støy rundt NRK?
Litteratur I Ottar Grepstad Riksarkivet i Valevåg I seksti år har Einar Økland sendt og fått brev og manuskript. No er desse dokumenta frå norsk skriftkultur 1959–2019 digitaliserte. Økland-arkivet er som eit litterært riksarkiv.
Kulturkommentar I Tor Martin Bøe Årets P3 Gull var verken spektakulært, glamorøst eller begeistrande, skriv Tor Martin Bøe. Men éin artist redda kvelden.
Diktet Bjarne Østbø (1918–1980) er ukjend for dei fleste Til og med i si eiga heimbygd Surnadal er han langt på veg usynleg, skriv Henning Sommerro
Litteratur I Marita Liabø Stig Aasvik i det evige I det som no tel sju bøker i eitt avsnitt, har han skrive om seg og sitt, iblanda storpolitikk. – Ja, eg er ofte lei, seier han. – Mest lei er eg av meg sjølv. Møkk lei.
Musikkommentar I Tor Martin Bøe «Fleire enn Ed Sheeran kan jobbe mot å vise kor vanleg ein eigentleg er.»
Bok I Kjetil Berthelsen Lette og leikande dikt Thor Magnus Tangerås skriv god poesi, men samlinga er ujamn.
Podkast I Hallgeir Opedal Heil ved Roy Jacobsen møtte eg heime i Solveien på Nordstrand ein vårdag i april 2015. Ei fasjonabel adresse og eit presentabelt, men langt frå prangande hus – kjøpt for pengane han tente på Seierherrene.
Kommentar I Sjur Haga Bringeland Flaskepost frå fortida Denne veka blei Johann Sebastian Bachs verkliste utvida med to nummer.
Film I Brit Aksnes Det gode i menneska Christy viser kor paradoksalt lite og mykje som skal til for å klara seg.
Teater I Jan H. Landro Kvar blei det av Vamp? Våken drøm er ei framsyning med både god bruk og «misbruk» av songskatten til Vamp.
Litteratur Den største omsetjarprisen til Lars Moa Lars Moa har omsett 25 færøyske bøker til norsk, og tapt mykje pengar på det.
Musikk I Morten Søberg Nostalgisk rock and roll i særklasse Oasis anno 2025 minner meg om den tida då John Major var statsminister og Storbritannia (likevel ...) det kulaste landet på tvers av landegrenser.
Kulturkommentar Mysteriet Zimmermann Historia om Jarle Zimmermann er historia om ein artist som forsvann, og om ei plate som aldri gav heilt slepp. No løftar ein ny dokumentar han fram frå gløymsla.
Bok I Ingvild Bræin Aldri forelda foreldrespørsmål «Ho er redd for å ikkje bli likt av barnet. Ho kan ikkje lage mat frå botnen.»
Musikk I Øyvind Pharo Arkivet: Adjø, trulause hjarte Linda Ronstadt blei boomer-favoritt på 1970-talet med millionseljande tolkingar av gamalt og nytt.
Litteratur På parti med ungdommen Er du hagerupsk, kan du trygt legge ord i munnen på Ruth Maier og Gunvor Hofmo.
Diktet Claus Christoffersen Lyschander (1558–1624) er eit av dei store namna dansknorsk poesi. «Fyrst skreiv han på latin, så gjekk han over til dansk og bidrog til grunnlegginga av ein poesi på morsmålet.»
Musikk I Tor Martin Bøe Og aldri skal vi skiljast Ei vond og vittig skildring av korleis kjendislivet og vår tids trong til sjølvutlevering kolliderer.
Diktet I Henning Sommerro Diktet «Ord over grind» av Halldis Moren Vesaas (1907–1995) har gjort inntrykk på mange.
Litteratur Når tre fell Tre malmfuruer i den litterære skogen fall dette året. Høyr intervjua med Dag Solstad, Ingvar Ambjørnsen og Roy Jacobsen.
Kulturkommentar I Tor Martin Bøe «Frels meg frå tomleiken» kunne vore tittelen på ein ny kinofilm om nokre sentrale år i livet til Bruce Springsteen Diverre har filmen for mykje tomleik og for lite frelse.
Litteratur I Marita Liabø Mykje død og mykje varme Eigentleg skulle han skrive om genmodifisert mat og at det går til helvete. Det blei heller gravferder. – Det var morosamare, seier Lasse W. Fosshaug.
Musikk I Øyvind Pharo Arkivet: Timi Yuro – den store røysta Med 1,60 på strømpelesten blei ho kjend som «the little girl with the big voice»
Musikkommentar Her er ei yrkesgruppe ikkje så mange hadde tenkt skulle verte ramma av KI: coverbanda.
Litteratur Ein ny Renberg står fram Då Tore Renberg skreiv Øie=viise, 1720 og andre dikt, hadde han ei sterk kjensle av å skriva noko han aldri før hadde lese. Slik ser også den første diktsamlinga hans ut.
Diktet Haquin Spegel «Spegel gjekk så langt i imitasjonen at han ikkje berre sette om dansk til svensk, men også overførte ord og gloser direkte frå Arrebos Hexaëmeron.»
Litteratur Ei mors historie Færøyske Vónbjørt Vang får Nordisk råds litteraturpris 2025 for ei poetisk forteljing om ei fortvila mor som mistar fotfestet når son hennar kjem ut av kurs.
Minneord Roy Jacobsen (1954–2025) «Norsk litteratur har mista ein av dei aller mest markante og prislønte forfattarane frå dei siste nesten fem tiåra.»
Musikk I Øyvind Pharo Arkivet: Soulmannen som preika Den Southern Soul-artisten som først blei popstjerne, var Joe Tex.
Musikkommentar I Tor Martin Bøe Ei førtiårskrise ein både kan ta og kjenne på På årsdagen til «Take On Me» er den reelle førtiårskrisa for norsk musikk at me aldri kjem til å oppleve noko slikt igjen.
Litteratur Rastlause reisande Med sin nye roman gjer Merethe Lindstrøm eit djupdykk ned i heimløyse, rastløyse og uro, problem stadig fleire får kjenne på i livet.
Litteratur Ein dystopisk visjonær László Krasznahorkai utmerker seg med fengslande og visjonære verk som midt i ein undergangsfase syner oss den sterke krafta som finst i kunsten, seier Nobelkomiteen i prisgrunngjevinga.
Bokessay Blodmånen over oss – ei historie om fascisme og omvending Georges Bernanos står i klassikarhylla og er aktuell som aldri før. Han tok eit flammande oppgjer med fascistar og si eiga kyrkje.
