JavaScript is disabled in your web browser or browser is too old to support JavaScript. Today almost all web pages contain JavaScript, a scripting programming language that runs on visitor's web browser. It makes web pages functional for specific purposes and if disabled for some reason, the content or the functionality of the web page can be limited or unavailable.
Biletet syner Blixtunnelen på Follobanen rett før opninga i desember 2022. Nokre dagar etter vart tunnelen stengd på grunn av varmgang i kablane. Opprettinga skal vare til desember i år.

Biletet syner Blixtunnelen på Follobanen rett før opninga i desember 2022. Nokre dagar etter vart tunnelen stengd på grunn av varmgang i kablane. Opprettinga skal vare til desember i år.

Foto: Terje Pedersen / NTB

Samfunn

Politiske signalfeil

Det er mange grunnar til at toget ikkje går når det skal i Noreg. Her er nokre av dei.

Per Anders Todal
Biletet syner Blixtunnelen på Follobanen rett før opninga i desember 2022. Nokre dagar etter vart tunnelen stengd på grunn av varmgang i kablane. Opprettinga skal vare til desember i år.

Biletet syner Blixtunnelen på Follobanen rett før opninga i desember 2022. Nokre dagar etter vart tunnelen stengd på grunn av varmgang i kablane. Opprettinga skal vare til desember i år.

Foto: Terje Pedersen / NTB

Samfunn

Politiske signalfeil

Det er mange grunnar til at toget ikkje går når det skal i Noreg. Her er nokre av dei.

Per Anders Todal
Eit minnesmerket over slaget om Gallipoli i (1915–1916), synleg for alle som kryssar Dardanellane mellom europeiske Kilitbahir og asiatiske Canakkele.

Eit minnesmerket over slaget om Gallipoli i (1915–1916), synleg for alle som kryssar Dardanellane mellom europeiske Kilitbahir og asiatiske Canakkele.

Foto: Jorge Láscar / Wikipedia Commons

ReportasjeFeature
Ida Lødemel Tvedt

Grushaughoroskopet

TROJA: I ruinane av den halvmytologiske trojanarkrigen kan ein, om ein tolererer litt pompøsitet og fiasko, freiste lese si eiga krigerske tid i lys av ei gammal.

Mohammed Naseem fotografert av Anders Hammer i 2009. Naseem ville då gå til sak og krevje erstatning frå Noreg. Han blei drepen under uklåre omstende året etter.

Mohammed Naseem fotografert av Anders Hammer i 2009. Naseem ville då gå til sak og krevje erstatning frå Noreg. Han blei drepen under uklåre omstende året etter.

Foto: Anders Hammer

ForsvarSamfunn
Morten A. Strøksnes

Lygekorset med sverd og eikelauv?

Eirik Kristoffersen fekk Krigskorset med sverd for leiinga av spesial­operasjonar i Afghanistan. I den viktigaste skulle ein sentral Taliban-leiar ha blitt arrestert. Så begynte historia å smuldre opp.

Italias blåblåe statsminister Giorgia Meloni takkar folket sitt for tilliten etter at resultatet i EU-parlamentsvalet blei kjent 10. juni 2024.

Italias blåblåe statsminister Giorgia Meloni takkar folket sitt for tilliten etter at resultatet i EU-parlamentsvalet blei kjent 10. juni 2024.

Foto: Alberto Lingria / Reuters / NTB

KommentarSamfunn
Torbjørn L. Knutsen

Dei lyseblå var dei verkelege vinnarane

Det er lite truleg at partia på ytre høgre fløy kan veksle framgangen i EU-parlamentsvalet inn i makt og politisk innverknad.

KommentarSamfunn

Sjølvmord av frykt for dauden

Macron-strategien for nyval fremjar det han vil unngå.

Bjørn Kvalsvik Nicolaysen
KommentarSamfunn

Sjølvmord av frykt for dauden

Macron-strategien for nyval fremjar det han vil unngå.

Bjørn Kvalsvik Nicolaysen
Madame Nielsen har ei fortid som forfattaren Claus Beck Nielsen.

Madame Nielsen har ei fortid som forfattaren Claus Beck Nielsen.

Foto: Pelikanen forlag

BokMeldingar

Apokalyptisk

Madame Nielsen leverer litteratur av sjeldan kvalitet.

Oddmund Hagen
Madame Nielsen har ei fortid som forfattaren Claus Beck Nielsen.

Madame Nielsen har ei fortid som forfattaren Claus Beck Nielsen.

Foto: Pelikanen forlag

BokMeldingar

Apokalyptisk

Madame Nielsen leverer litteratur av sjeldan kvalitet.

Oddmund Hagen
Václav Luks dirigerer Matteuspasjonen i Thomaskyrkja.

Václav Luks dirigerer Matteuspasjonen i Thomaskyrkja.

Foto: Gert Mothes / Bach-Archiv Leipzig

MusikkMeldingar
Sjur Haga Bringeland

Suverene solistar

Václav Luks gav oss årets festivalhøgdepunkt i Thomaskyrkja.

Andrew Jackson var president i USA frå 1829 til 1837.

Andrew Jackson var president i USA frå 1829 til 1837.

Foto via Wikimedia Commons

Ordskifte
Øyvind T. Gulliksen

Donald Trump og Andrew Jackson

Utruleg nok kan altså Trump, som no er dømd for kjeltringstrekar i stor skala, bli presidentkandidat for Det republikanske partiet.

Statsminister Jonas Gahr Støre på strategikonferansen til Arbeidarpartiet i november 2023.

Statsminister Jonas Gahr Støre på strategikonferansen til Arbeidarpartiet i november 2023.

Foto: Frederik Ringnes / NTB

Ordskifte
LarsKolbeinstveit

Svakt frå Agenda

At Ap gjer det dårleg, kan ha med heilt andre grunnar å gjere enn at folk vert meir opptekne av seg sjølve.

Samfunn

Handlingsplanar til liten nytte?

Forskarar, tenkjetankar og byråkratar har produsert ei mengd rapportar og planar til hjelp for norske born og kvinner med minoritetsbakgrunn som er stranda i utlandet.

Ole JanLarsen
Samfunn

Handlingsplanar til liten nytte?

Forskarar, tenkjetankar og byråkratar har produsert ei mengd rapportar og planar til hjelp for norske born og kvinner med minoritetsbakgrunn som er stranda i utlandet.

Ole JanLarsen
EssaySamfunn

iPad-bobla som brast

Samfunnet har nytta store ressursar på å digitalisere skolen. Grunnlaget var syltynt og har vore styrt av motetenking, gruppepress, framtidsangst og kommersielle interesser. No ser det ut til å snu.

Morten A. Strøksnes

Foto: Mimsy Møller / NTB

LitteraturFeature

Sosialist med hovudet i Latin-Amerika

Når Kjartan Fløgstad i dag fyller 80 år, skjer det utan at han vil seia om han er i arbeid med ein ny roman. Men helsa er god og forma fin, så siste ord er neppe sagt.

Jan H. Landro
I media kjem utsegner om at gutar og menn har dårligare psykisk helse enn jenter og kvinner.

I media kjem utsegner om at gutar og menn har dårligare psykisk helse enn jenter og kvinner.

Illustrasjon: Shutterstock

Ordskifte
Ida SundMorken

Det er viktig å nyansere fortellingen om at menn generelt sett sliter mer enn kvinner.

Tollbeslag av legemiddelet Tramadol. Opioid er det som fører til flest overdosedødsfall i Noreg, ifølgje FHI.

Tollbeslag av legemiddelet Tramadol. Opioid er det som fører til flest overdosedødsfall i Noreg, ifølgje FHI.

Foto: Gorm Kallestad / NTB

Ordskifte
BjørnRøse

Narkotikaliberale misforståelser

«Streng narkotikapolitikk er ikke feilslått ruspolitikk.»

Triumferande palestinarar på veg attende frå Israel til Gazastripa 7. oktober 2023. Liket av ei kvinne, sidan identifisert som 22 år gamle Shani Louk, er slengt på lasteplanet på pickupen.

Triumferande palestinarar på veg attende frå Israel til Gazastripa 7. oktober 2023. Liket av ei kvinne, sidan identifisert som 22 år gamle Shani Louk, er slengt på lasteplanet på pickupen.

Foto: Ali Mahmud / AP / NTB

KommentarSamfunn
Kaj Skagen

Den store gløymsla

Grufulle handlingar mot sivile og uskuldige menneske kan ikkje orsakast eller forklarast med ideologiske, politiske eller nasjonale omsyn.

Det er hanngauken som gjel «ko-ko». Både hann og hoe liknar på haukar, med det stripete brystet og den grå overkroppen (eit mindretal av hoer har rustbrun fjørdrakt og liknar heller på tårnfalk eller dvergfalk). Det er uklart kva som er årsakssamanhengen, men dette synest å vera ein fordel for å få tilgang til småfuglreir.

Det er hanngauken som gjel «ko-ko». Både hann og hoe liknar på haukar, med det stripete brystet og den grå overkroppen (eit mindretal av hoer har rustbrun fjørdrakt og liknar heller på tårnfalk eller dvergfalk). Det er uklart kva som er årsakssamanhengen, men dette synest å vera ein fordel for å få tilgang til småfuglreir.

Foto: Mike McKenzie / Wikimedia Commons

DyrFeature
Naïd Mubalegh

Gauken og vertane hans

Røyrsongaren tel blant dei vanlegaste vertane for gauken i Europa og toler som oftast gaukeegg i reiret sitt.

Lina Kostenko (94) bur framleis i Kyiv. Foto frå 2006.

Lina Kostenko (94) bur framleis i Kyiv. Foto frå 2006.

Foto via Wikimedia Commons

SjakkKunnskap
Atle Grønn

Ukrainske geni

Lina Kostenko, fødd i 1930, er utan tvil den fremste poeten i Ukraina.

Frå 55. høgda i lokala til Hong Kong Monetary Authority ser ein mangt og mykje av den vidgjetne finanssektoren på øya.

Frå 55. høgda i lokala til Hong Kong Monetary Authority ser ein mangt og mykje av den vidgjetne finanssektoren på øya.

Alle foto: Morten Søberg

Feature
Morten Søberg

Bitcoin-karneval i Hongkong

HONGKONG: Kryptovalutaen bitcoin handlar om meir enn finans, pengar og spekulasjon. Bitcoin er òg subkultur, ei karnevalsfeiring dominert av alternative «tech bros» frå USA. Også i Asia.

Leif Ove Andsnes og Bertrand Chamayou ved klaveret i Grieghallen.

Leif Ove Andsnes og Bertrand Chamayou ved klaveret i Grieghallen.

Foto: Thor Brødreskift

MusikkMeldingar
Sjur Haga Bringeland

Å smila til lagnaden

Andsnes og Chamayou gav oss Festspillenes mest minneverdige konsert.

Kultur
Erik Solheim

Haakon Aase (1949–2024)

Han pusta nytt liv i muring med stein

KunstMeldingar
Eva Furseth

Kven eig KI-kunsten?

Kunstig intelligens er i rivande utvikling, og i rusen er det tydelegvis lett å gløyme dei lovene som regulerer opphavsrett.

Eit overraskande funn: Humler kan kome i godt humør av å leike med trekuler.

Eit overraskande funn: Humler kan kome i godt humør av å leike med trekuler.

Foto: Bernie Kohl / Wikimedia Commons

KunnskapFeature
Arve Nilsen

Dyrisk medvit

Grensene for kva vi veit om kjensleliv og mental kapasitet hos dyr, blir stadig flytta.

Karl Ove Knausgård har fått ei rekkje litterære prisar for forfattarskapen.

Karl Ove Knausgård har fått ei rekkje litterære prisar for forfattarskapen.

Foto: Sølve Sundsbø for D2 / Oktober

BokMeldingar
Odd W. Surén

Augneblinken og det evige

Karl Ove Knausgård skriv inkluderande og opplysande essay.

I langtidsplanen for forsvarssektoren føreslår regjeringa å kjøpe fire nye batteri med Nasams-system til Luftforsvaret og til Hæren. Det inneber ei dobling av dagens kapasitet av mellomdistanseluftvern i Noreg, men er framleis langt unna kapasiteten ved inngangen til 1990-talet. Biletet syner batteriet  på en fjelltopp ved Evenes flybase.

I langtidsplanen for forsvarssektoren føreslår regjeringa å kjøpe fire nye batteri med Nasams-system til Luftforsvaret og til Hæren. Det inneber ei dobling av dagens kapasitet av mellomdistanseluftvern i Noreg, men er framleis langt unna kapasiteten ved inngangen til 1990-talet. Biletet syner batteriet på en fjelltopp ved Evenes flybase.

Foto: Stian Lysberg Solum / NTB

Samfunn
Eva Aalberg Undheim

Verjelause mot luftåtak

Dei fleste europeiske land har bygd ned luftvernkapasiteten etter den kalde krigen. Og Noreg er i dag blant dei dårlegast stilte landa,
seier pensjonert brigader Øyvind K. Strandman.

Vikingar i Hafrsfjord utanfor Stavanger. Bakgrunnen til ordet viking er opstridd og uviss.

Vikingar i Hafrsfjord utanfor Stavanger. Bakgrunnen til ordet viking er opstridd og uviss.

Foto: Alf Ove Hansen / NTB

Ord om språkKunnskap
Kristin Fridtun

Vik frå meg

Vikingar kunne nok vika for overmakta, men det er ikkje difor dei er kalla vikingar.

Hans Johan Sagrusten er teolog, forfattar og bibelomsetjar.

Hans Johan Sagrusten er teolog, forfattar og bibelomsetjar.

Foto: Efrem

BokMeldingar
Kjetil Berthelsen

Fire britiske diktarar på norsk

Hans Johan Sagrusten har gjendikta poesi av diktarar som kjempar mot undergangen på kvar sin måte.

Regjeringa vil innføre turistskatt på Svalbard og gjere det meir attraktivt for nordmenn å flytte til og verte buande på øygruppa. Bilete er frå sentrum av Longyearbyen.

Regjeringa vil innføre turistskatt på Svalbard og gjere det meir attraktivt for nordmenn å flytte til og verte buande på øygruppa. Bilete er frå sentrum av Longyearbyen.

Foto: Jon Olav Nesvold / NTB

Samfunn
Eva Aalberg Undheim

Regjeringa vil stramme grepet om Svalbard

Lokalstyreleiar Terje Aunevik meiner Svalbardmeldinga svarar på fleire av utfordringane Longyearby-samfunnet står overfor – men ikkje alle.

Høgsterett avviste førre fredag kravet om kollektivt eigarskap til arealet i Karasjok. Dommen reiser fleire spørsmål. Biletet viser reindriftssame Jon Mikkel Eira med reinflokken sin ved Nattvann (Idjajávri).

Høgsterett avviste førre fredag kravet om kollektivt eigarskap til arealet i Karasjok. Dommen reiser fleire spørsmål. Biletet viser reindriftssame Jon Mikkel Eira med reinflokken sin ved Nattvann (Idjajávri).

Foto: Heiko Junge / NTB

Samfunn
Christiane Jordheim Larsen

Finnmarkseigedommen er enno i spel

Kampen om jorda kan halde fram etter historisk dom i Høgsterett.

Bøkene til Claire Keegan er omsette til fleire enn 30 språk, og ho har fått fleire prisar for novellesamlingane sine. I fjor vart ho årets forfattar, kåra av Literature in Ireland.

Bøkene til Claire Keegan er omsette til fleire enn 30 språk, og ho har fått fleire prisar for novellesamlingane sine. I fjor vart ho årets forfattar, kåra av Literature in Ireland.

Foto: Murdo Macleod

BokMeldingar
Hilde Vesaas

Den uhøyrde hendinga

Novellene til Keegan ser enkle ut på overflata, men like under finst det svimlande djup og uhygge.

Cate Blanchett spelar syster Eileen som tar seg av foreldrelause gutar, som denne namnlause guten spelt av Aswan Reid.

Cate Blanchett spelar syster Eileen som tar seg av foreldrelause gutar, som denne namnlause guten spelt av Aswan Reid.

Foto: Ben King / Another World Entertainment

FilmMeldingar
Håkon Tveit

Barneranarane

Nytt australsk historisk drama har fleire glimt av finesse i kjende rammer.

Keith Floyd (1943–2009).

Keith Floyd (1943–2009).

Foto via Wikimedia Commons

MatFeature
Dagfinn Nordbø

Rocka kokk

Keith Floyd var mannen som førte lidenskap og rock’n’roll inn i matverda.

Fisk og sjokolade: Vi veit kva som er sunnast. Likevel fann Folkehelseinstituttet i 2016 at born et meir sjokolade enn fisk.

Fisk og sjokolade: Vi veit kva som er sunnast. Likevel fann Folkehelseinstituttet i 2016 at born et meir sjokolade enn fisk.

Foto: Terje Bendiksby / NTB

Frå matfatetKunnskap
Siri Helle

Kosthaldsråd

Det einaste som er heilt sikkert, er at vitskapen framleis slit med å finne ut kva som er sunt og ikkje. 

Elvehus og båtar langs Puraquequara-innsjøen som vart hardt råka av tørke i 2023.

Elvehus og båtar langs Puraquequara-innsjøen som vart hardt råka av tørke i 2023.

Foto: Edmar Barros / AP / NTB

Leiar
Svein Gjerdåker

Nytt klimavarsel

Den globale oppvarminga går stadig raskare, skal vi tru den nye rapporten Indicators of Global Climate Change 2023.

President Putin under eit møte i Tsjeljabinsk i 2024. Ukraina-krigen kan ikkje forklarast med presidenten i Russland, meiner Jon Lund Hansen.

President Putin under eit møte i Tsjeljabinsk i 2024. Ukraina-krigen kan ikkje forklarast med presidenten i Russland, meiner Jon Lund Hansen.

Foto: Ramil Sitdikov / AP / NTB

Ordskifte
JonLund Hansen

«Russland er truet av Vesten. Neppe av en eksplisitt og direkte militær intervensjon. Men USA og Vestens verktøykasse er innholdsrik.»

Erland Cooper.

Erland Cooper.

Foto: Alex Kozobolis

MusikkMeldingar
Øyvind Vågnes

Morgon og kveld

Svarttrastane fylte Håkonshallen førre laurdag.

MusikkMeldingar
Rasmus Hungnes

Heismusikk i gruvesjakta

Ukrainsk synthartist speler opp til kloggedans og mellomaldersk new age-meditasjon.