Kommentar I Sigurd Arnekleiv Bækkelund Kva skal vi med framandspråka? Stadig færre ungdomsskuleelevar vel å lære framandspråka tysk, fransk og spansk. Kunnskapsdepartementet kan gjere vondt verre.
Kultur I Ottar Fyllingsnes Den norske revolusjonen på Island Nordmennene gjorde meir for Island på tre år enn danskane gjorde på 300 år, hevdar ein av romanfigurane i Hallgrímur Helgasons romantrilogi.
Kunnskap I Arve Nilsen «Utan nedskytinga av 2000 villreinar kunne skrapesjuka i Nordfjella ha blitt ein alvorleg epidemi.»
Grønland I Christiane Jordheim Larsen Avtalen som gav USA makt på Grønland Ein forsvarsavtale frå 1951 står sentralt i kontroversen mellom Danmark og USA.
Det er ikkje utenkjeleg at Danmark mistar Grønland Dette handlar om langt meir enn berre dramaet om kongeriket, meiner professor Helen Thompson, ein av verdas leiande geopolitiske analytikarar.
Reportasje I Hallgeir Opedal Sirkusliv Dei heng høgt under kuppelen etter hender, føter, fingrar, tær, tenner og hår. Utan sikring.
Éin pluss éin er lik tre Eit overraskande samarbeid som avslører enormt potensial, skriv Lars Mossefinn om Cortex & Hedvig Mollestad.
Idear I Anne Applebaum Trumps «amerikanske herredømme» kan føre til at vi står tomhendte att Framferda som presidenten har vist i Venezuela, varslar om eit nytt globalt system.
Kulturkommentar I Ingvild Bræin Den fiktive røyndommen Sjølvsagt har ein forfattar lov til å bruke andre sitt liv som inspirasjon. Og sjølvsagt er det problematisk.
Utanriks I Astri Suhrke Nato i skvis Utan felles interesser og eit felles verdigrunnlag blir det vanskeleg med eit stabilt transatlantisk samarbeid.
Medisin Elektrosjokk bergar liv Elektrokonvulsiv terapi, ECT, er den beste behandlinga for dei alvorlegaste depresjonane, skriv Haldor Slettebø.
Reportasje Kong Rex av Gullandet Svein Sæter reiser til Nome i Alaska, i fotefara etter nordmenn som deltok i det store gullrushet for meir enn 125 år sidan.
Økonomi Kina-sjokket skakar tyskarane Den aggressive økonomiske politikken til Kina trugar fleire millionar arbeidsplassar.
Ernæring Lite nytt fra middagsbordet I 1950 brukte gjennomsnittshusholdningen 30 prosent av inntektene på mat. Nå ligger den på rundt 13 prosent.
Medisin I Haldor Slettebø Misvisande om elektrosjokk «Ein slik forskingsmetodikk er neppe eigna til å framskaffa brukande informasjon om noko som helst.»
Økonomi I Bjørnar Skjæran Krevjande tider for norske kommunar Dei neste ti åra vil dei aller fleste kommunane få langt fleire eldre og færre unge og personar i arbeidsfør alder.
Debatt I Ingunn LUnde Misvisande balanse Også Ukraina rekrutterer utlendingar, men det er på ingen måte dokumentert at dette skjer på same vis som hos Russland.
Teater I Marita Liabø Tusen sceneskift Kva er det kong Olav Haraldsson, Volodymyr Zelenskyj, Espen Eide i Varg IL, Kaptein Sabeltann og ein skokk andre har til felles? Morten Svartveit.
Bok I Kjetil Berthelsen Songen om han sjølv Når det gjeld form, har Martin Ingebrigtsen enno ein veg å gå.
Fugleperspektiv I Naïd Mubalegh Å vere fugl på nyttårsaftan I nyare tid har forskarar prøvd å få ville fuglar til å fortelje nærmare korleis dei opplever fyringa.
Frå innsida Janus-terapi Viss vi nokon gong skal prøve å vere unorske og muntre kvarandre opp og gi kvarandre noko anna å tenke på, er det no.
Kommentar Strid om svart olje i grøn framtid Statsminister Jonas Gahr Støre og oljenæringa vil leita etter meir olje og gass. Miljørørsla vil stoppa for å redda klimaet. Begge partar har kjøpt rapportar med svar dei likar.
Ord om språk Oppi heksegryta Anten me likar den moderne heksedyrkinga eller ikkje, kan me vera samde om at heks har forheksa mang ein språkbrukar.
Utdanning I Sigurd Arnekleiv Bækkelund Det store konsentrasjonsfallet Elevar presterer dårlegare og er meir utagerande enn tidlegare, meiner lærarar med over 20 års erfaring. Skuleforskaren Johannes Lunde Hatfield peiker på digitaliseringa av skulen som hovudårsak.
Frå bridgeverda I Erlend Skjetne Spaltist med klasse Susanna Gross kom frå ein jødisk familie på høgste intellektuelle hylle.
Musikk Musikk som nektar å te seg Eit sensasjonelt ungt osloband utfordrar sjølve ideen om både pop, punk og rock på det krevjande fjerdealbumet.
Film I Brit Aksnes Topp historietime Helsinkieffekten er eit engasjerande og engasjert innblikk i storpolitikk, i alle fall slik det ein gong fungerte.
Kommentar Iran er i spel Leiarlaus motstand er sjeldan ein trussel for eit regime som det iranske. Men for USA er det farleg å satse på ein adelsmann som Reza Pahlavi, skriv Cecilie Hellestveit.
Musikk Arkivet: To karar som heiter Joe Han spelte i rock’n’roll-band, ville ut i verda og reiste i USA og Europa.
Bok I Ingvild Bræin Trø meir varleg? Helene Uri har gitt seg ut på eit risikofylt prosjekt, og skrive ein god roman.
Musikk I Øyvind Pharo Arkivet: Dronninga av countrysoul Måten Bettye Swann gjorde countrysongar til soul på, har treft 2000-talet.
Bok I Arild Bye Gjekk aldri stilt Den eldre Håkon Bleken mista aldri gløden. Men artiklane i Adresseavisen bleiknar i bokform.
Teater I Kristin Aalen Blaff av håp i ei kaotisk verd Stykket Kaos skapar eit kaleidoskop av scener der såre situasjonar rundt kjærleik, mental helse og vald i nære relasjonar tyngjer livet til unge menneske.
Intervju I Per Anders Todal Set sin lit til USA – Det er allereie krig i Iran, seier aktivist og forfattar Asieh Amini. Ho trur amerikanske bombeåtak kan hjelpe demonstrantane.
Teknologi Ferrittkjerne Teknologiskribent Per Thorvaldsen har fått ny PC-mus. Med ferrittkjerne. Men kva er det og korleis fungerer det?
Mat I Dagfinn Nordbø «Romjula blei ein lett affære på alle vis, sidan eg ikkje hadde dytta i meg feit julemat kvar einaste dag.»
Kommentar I Øystein Sjølie Avgifter er kongen mellom klimatiltaka Er elbilar eit godt klimatiltak? Det avheng av utsleppa. Og utsleppa bør koste.
Reportasje I Svein Sæter Jafet Lindebergs saloon Dredge No. 7 er eit monster i solnedgang, ståande fast for all tid i den enorme grava det sjølv har grave. Dette er keisaren blant dei mange gullriggane i og rundt Nome, Alaska.
Utanriks Beijing strammar grepet om Taiwan Dei væpna styrkane til Kina har stadig oftare militærøvingar i Taiwansundet.
Datasenter I Eva Aalberg Undheim – Det finst ingen plan Noreg får stadig fleire datasenter som konkurrerer om krafta. SV og Raudt ber om nasjonal koordinering av nye etableringar.
Litteratur I Marita Liabø Frå kuler til ord Jo fleire krigar og diktatur, jo fleire vonde forteljingar. Kan dei skape fred?
Musikk I Sjur Haga Bringeland Frostig einsemd Barytonen Jonas Müller debuterer med gitarduo i Schuberts Winterreise.
Bok I Hilde Vesaas Sprengfylte hjarte Det historiske bakteppet er knallsterkt, men prosaen svak i romanen Borte fra verden.
Frå sjakkverda I Atle Grønn Ni gull i lyn «Sjakk er eit objektivt spel med små marginar der remis er det naturlege resultatet på toppnivå.»
Fugleperspektiv I Naïd Mubalegh Raudstrupe, blått lys «Raudstrupen ser bokstaveleg talt raudt, og han reagerer på denne fargen med sinne.»
Frå bridgeverda I Erlend Skjetne Makker «Å få det til å klaffe med ein makker krev ei felles forståing av tallause ulike situasjonar som kan oppstå ved bordet.»
Bok I Erik Solheim Naustlandet er ei opplysande og vakker bok om sentrale bygningar i kystkulturen vår. Les sakprosameldinga her.
Krig Nytt år, nye sjansar – på fleire frontar Det nye året kjem med nye stressfaktorar, men bringar også nytt håp i Ukraina.
Ordskifte Tysklands uløyste migrasjonsrekning Ti år etter flyktningkrisa har tyske politikarar stramma monaleg inn – men dei er framleis avhengige av innvandrarar for å få økonomien til å gå rundt.
Velferd Store oppgåver, små marginar Dårleg kommuneøkonomi vil svekke velferdsstaten, meiner varaordførar i Arendal Inger Brokka de Ruiter. No vil ho starte eit kommuneopprør mot regjeringa.
Musikk Å stå åleine i rommet Dry Cleaning gjer det ikkje lett for lyttaren. Men gir mykje tilbake til dei som ikkje gir seg.
Ord om språk I Kristin Fridtun Dreis på drillinga I dag dreiar det seg om det lågtyske lånordet dreia. Om eg seier at dreia er same ordet som engelsk throw (‘kasta’), får vel saka ei ny omdreiing?
