JavaScript is disabled in your web browser or browser is too old to support JavaScript. Today almost all web pages contain JavaScript, a scripting programming language that runs on visitor's web browser. It makes web pages functional for specific purposes and if disabled for some reason, the content or the functionality of the web page can be limited or unavailable.
Dersom driftskostnadene er større enn tømmerverdien, blir det ikkje hogst, skriv Hans Lauvstad.

Dersom driftskostnadene er større enn tømmerverdien, blir det ikkje hogst, skriv Hans Lauvstad.

Foto: Stian Lysberg Solum

Ordskifte

Feil om skogreisinga

Der Håkon Dag Sørland ser for seg dei enorme problema som plantinga førte med seg, ser eg ei suksesshistorie som kan bli verkeleg stor i samband med det grøne skiftet.

Hans Lauvstad
Dersom driftskostnadene er større enn tømmerverdien, blir det ikkje hogst, skriv Hans Lauvstad.

Dersom driftskostnadene er større enn tømmerverdien, blir det ikkje hogst, skriv Hans Lauvstad.

Foto: Stian Lysberg Solum

Ordskifte

Feil om skogreisinga

Der Håkon Dag Sørland ser for seg dei enorme problema som plantinga førte med seg, ser eg ei suksesshistorie som kan bli verkeleg stor i samband med det grøne skiftet.

Hans Lauvstad
Rune Slagstad er aktuell med boka Den meningsløse sporten (2023), som er ein revidert versjon av delar av boka Sporten frå 2008.

Rune Slagstad er aktuell med boka Den meningsløse sporten (2023), som er ein revidert versjon av delar av boka Sporten frå 2008.

Foto: Vidar Sandnes

LitteraturMeldingar

Fotball, forfall og håp

Bakteppet når Rune Slagstads idéhistorie om sporten har kome i oppdatert versjon, er at fotballkorrupsjonen berre har blitt verre. Men finst det håp?

SveinTuastad
Rune Slagstad er aktuell med boka Den meningsløse sporten (2023), som er ein revidert versjon av delar av boka Sporten frå 2008.

Rune Slagstad er aktuell med boka Den meningsløse sporten (2023), som er ein revidert versjon av delar av boka Sporten frå 2008.

Foto: Vidar Sandnes

LitteraturMeldingar

Fotball, forfall og håp

Bakteppet når Rune Slagstads idéhistorie om sporten har kome i oppdatert versjon, er at fotballkorrupsjonen berre har blitt verre. Men finst det håp?

SveinTuastad
Frå matfatetKunnskap
AV
Siri Helle

Kan vi legge vekk tanken om at norsk mjølk må vere best i verda for å ha rett til å eksistere? 

Kvifor skal vi betale meir for mat produsert i Noreg? Desse spørsmåla har vore diskuterte litt ekstra ivrig i det siste. Etter at vi har gått frå for mykje egg og mjølk til for lite egg og mjølk, har det atter ein gong vore diskutert om norsk landbruk er verdt dei 20 milliardane det kostar oss i subsidiar.

Frå sjakkverdaKunnskap
AV
Atle Grønn

Sjakkmysteriet Adam

For fyrste gong i denne spalta må eg ha ein spoiler alert. Kan henda vil du fyrst høyra podkasten Mysteriet Adam på NRK. Men dersom du er ein vaksen lesar som hugsar attende til 2008, så har du vel fått med deg den utrulege historia om gutekvinna Adam.

Ord om språk
AV
Kristin Fridtun

Berg og bægjegrindar

Folk som misser interessa for ei tekst når dei støyter på ord dei ikkje skjønar, gjer lurt i å styra unna Olav Nygard. Han utvida ordtilfanget sitt jamt, fyrst og fremst gjennom å lesa og granska ordbøker. Ei av hovudkjeldene hans var Norsk Ordbok (1914) av Steinar Schjøtt. Når han fann eit ord som hadde nett den tydinga eller klangen han var ute etter, nytta han det, jamvel om ordet var lite kjent elles.

Diktet
AV
Ronny Spaans

Diktet

I det siste har både Jan Erik Vold og eg omtala vinterdikt. Her kjem eit vinterdikt til – då som naturhistorie på rim og rytme. Over finn de utdrag av langdiktet – med den lange tittelen: Den Norden-Fieldske Vinter, fornemmeligen saaledes, som den sædvanligen falder i Trondhiems Amt besønderlig, med nogle af de almindeligste Land=Gierninger, kortelig forfattet riim=viis (1764) av Marcus Frederik Bang (1711–1789).

Dyrisk
AV
Arve Nilsen

Når dyr får kreft

Kreft er ein vanleg sjukdom hos hund og katt, men med nye og betre behandlingsmetodar kan kanskje fleire familiedyr bli kurerte. Erfaringane frå behandling av dyr kan også gje verdfull kunnskap om korleis vi skal handtere kreft hos menneske. Men samstundes må omsynet til livskvaliteten dyra har, setje dei etiske grensene for kva tid behandlinga skal avsluttast.

TeknologiFeature
AV
Per Thorvaldsen

Med naturen som læremeister 

Sjølv realistar treng ferie. Eg sit på ein krakk i morgonsola på Hasselgarden og pratar med vertinna. Jomfruland er himmel på jord, og når eg ser opp, er lufta fylt med svaler.

Sport før og no
AV
Maren

Fysisk aktiv i bygd og by

Internasjonale studiar har lenge vist at dei som bur i byane, er meir fysisk aktive enn dei som bur på bygda. Ein nyare studie gjord av Noregs miljø- og biovitskaplege universitet viser at skilnaden ikkje er stor, faktisk er bygdefolket litt meir aktive enn byfolket.

Matmonsen
AV
Dagfinn Nordbø

Lekre linser

I Det gamle testamentet står det skrive at Jakob, son til Isak og Rebekka, var litt av ein lurifaks. Vel å merke då han var ung. Seinare vart han stor ære til del, om me skal følgje dei religiøse skriftene, han vart visstnok utpeikt som stamfar til heile det israelske folket.

Petit
AV
Redaksjonen

120

Så var dagen komen då eldsteguten vaks ut av grindesenga og skulle få seg ny, større seng. Han er tolv år, så eg tenkte ei 120-seng kunne passa fint. Ekstra fint passa det at nokon selde ei to år gamal 120-seng på den lokale kjøp-, sal- og bytesida på Facebook. Eg fekk henne for 2000 kroner.

Medisinsk
AV
Haldor Slettebø

Kirurgi mot fattigdom

Er det mogeleg å operera seg ut av fattigdom? Neppe. Men me veit at grunnleggjande og enkel kirurgi kan vera ei god investering, også i fattige land med svakt utbygd helseteneste. Til dømes kan vellukka inngrep resultera i at unge trafikkskadde blir friske og arbeidsføre. Det er langt betre økonomi enn om dei blir gåande ubehandla og endar som uføre, ute av stand til å brødfø seg sjølve. Nytteverdien av enkel kirurgi er spesielt stor innanfor fødselshjelp, akutte magesjukdomar og skadebehandling, men også for ein del hjernekirurgiske inngrep.

Frå bridgeverda
AV
Erlend Skjetne

Siv

Nemner du namnet i ei samtale om bridge, er det ingen tvil om kven du siktar til. Nokre misliker ho temmeleg sterkt, men desse evnar ikkje å sjå bak fasaden. Dei kan heller ikkje nekte for at Siv Thoresen, mellom kvinnelege norske bridgespelarar i vår tid, er i særklasse.

Fella i Tanaelva stod ved Seidaholmen like nedanfor Tana bru, der elva deler seg i to. Her er sjølve fangstinnretninga i det austre elveløpet. Kring 150.000 pukkellaks kom seg truleg forbi og vidare opp elva.

Fella i Tanaelva stod ved Seidaholmen like nedanfor Tana bru, der elva deler seg i to. Her er sjølve fangstinnretninga i det austre elveløpet. Kring 150.000 pukkellaks kom seg truleg forbi og vidare opp elva.

Foto: Joachim Henriksen

ReportasjeFeature

Keisarinne i kne

Kva lærdomar kan ein hausta av pukkellakssommaren 2023? Det kjem an på korleis ein formulerer kriteria for suksess. Særleg problematisk var kampen mot pukkellaksen i Tana.

Sjur Haga Bringeland
Fella i Tanaelva stod ved Seidaholmen like nedanfor Tana bru, der elva deler seg i to. Her er sjølve fangstinnretninga i det austre elveløpet. Kring 150.000 pukkellaks kom seg truleg forbi og vidare opp elva.

Fella i Tanaelva stod ved Seidaholmen like nedanfor Tana bru, der elva deler seg i to. Her er sjølve fangstinnretninga i det austre elveløpet. Kring 150.000 pukkellaks kom seg truleg forbi og vidare opp elva.

Foto: Joachim Henriksen

ReportasjeFeature

Keisarinne i kne

Kva lærdomar kan ein hausta av pukkellakssommaren 2023? Det kjem an på korleis ein formulerer kriteria for suksess. Særleg problematisk var kampen mot pukkellaksen i Tana.

Sjur Haga Bringeland
Madame Nielsen har ein lang forfattarskap bak seg, først under namnet Claus Beck-Nielsen.

Madame Nielsen har ein lang forfattarskap bak seg, først under namnet Claus Beck-Nielsen.

Foto: Pelikanen Forlag

BokMeldingar
Oddmund Hagen

«Han har ikkje berre skifta namn fleire gonger, men også skifta kjønn og identitet»

Madame Nielsen går til kjensgjerningane om sitt eige liv og farens død og sit tilbake med ein rest som ikkje går opp.

Kanye West er aktuell med eit nytt album i samarbeid med Ty Dolla Sign, Vultures 1.

Kanye West er aktuell med eit nytt album i samarbeid med Ty Dolla Sign, Vultures 1.

Foto: Evan Agostini / NTB

MusikkMeldingar
Rasmus Hungnes

Overraskande ustabil rap

Det første duoalbumet frå Kanye West og Ty Dolla Sign er prega av dristig produksjon og problematisk, sjølvoppteken syterap.

Poet og siviløkonom Martin Svedman, utanfor Restaurant Haakon i Oslo.

Poet og siviløkonom Martin Svedman, utanfor Restaurant Haakon i Oslo.

Foto: Per Anders Todal

LitteraturKultur
Ida Lødemel Tvedt

Gordiske slipsknutar

Martin Svedman er siviløkonom og lyrikar. Med diktboka Finans ville han skrive ei øm hyllest til den merkantile klassen.

President Vladimir Putin talar til programleiar Tucker Carlson frå USA i Moskva 6. februar.

President Vladimir Putin talar til programleiar Tucker Carlson frå USA i Moskva 6. februar.

Stillbilete frå video ved Tucker Carlson Network / Reuters / NTB

Kommentar

Putin går langt i å gje Polen skulda for andre verdskrigen

Vladimir Putin hadde stroke til eksamen om han hadde framstilt Russlands historie slik han gjer i intervjuet med Tucker Carlson.

Halvor Tjønn
President Vladimir Putin talar til programleiar Tucker Carlson frå USA i Moskva 6. februar.

President Vladimir Putin talar til programleiar Tucker Carlson frå USA i Moskva 6. februar.

Stillbilete frå video ved Tucker Carlson Network / Reuters / NTB

Kommentar

Putin går langt i å gje Polen skulda for andre verdskrigen

Vladimir Putin hadde stroke til eksamen om han hadde framstilt Russlands historie slik han gjer i intervjuet med Tucker Carlson.

Halvor Tjønn

Foto: Ørjan Brattetveit

MinneordKultur

Ivar Molde
(1949–2024)

Ivar Molde døydde 6. februar. Han var redaktør av det kristne nynorske bladet Stille Stunder i 21 år, fram til i dag.

Svein Gjerdåker
Målarstykke frå 1684 i Melhus kyrkje, som etter tradisjonen skal framstille Petter Dass (1647-1770).

Målarstykke frå 1684 i Melhus kyrkje, som etter tradisjonen skal framstille Petter Dass (1647-1770).

Foto via Wikimedia Commons

BokMeldingar

Alt om diktarpresten frå Alstahaug

Ivar Roger Hansen har levert eit imponerande storverk om Petter Dass.

Hans H.Skei
Den nye øvstkommanderande i Ukraina, general Syrskyj, er etnisk russar. Foreldra og bror hans bur framleis i Russland, og dei støttar Putin.

Den nye øvstkommanderande i Ukraina, general Syrskyj, er etnisk russar. Foreldra og bror hans bur framleis i Russland, og dei støttar Putin.

Foto: Det ukrainske presidentkontoret

KrigSamfunn
Andrej Kurkov

Ukrainsk vin og pressefridom

Æraen til general Zaluzjnyj, øvstkommanderande i det ukrainske militæret, tok ein overraskande fredeleg slutt.

KronikkOrdskifte
Erling Folkvord

Løynd tyrkisk krig i Irak

Tyrkia fører krig på irakisk jord. Regjeringa i Irak gjer ikkje militær motstand.

Nordnesgaten 25 og 27. Begge husa er toroms og bygde kort tid etter brannen i 1756.

Nordnesgaten 25 og 27. Begge husa er toroms og bygde kort tid etter brannen i 1756.

Foto: Gustav Brosing

BokMeldingar
Peter Butenschøn

«Det er behov for meir vaken debatt»

Ei grundig skildring av bergensk byutvikling som trekker linene fram til vår tids arkitekturdebatt.

Mahmoud driv bokhandelen som høyrer til hotellet American Colony i Aust-Jerusalem.

Mahmoud driv bokhandelen som høyrer til hotellet American Colony i Aust-Jerusalem.

Alle foto: Håvard Rem

ReportasjeFeature
Håvard Rem

Frelsaren frå nord

JERUSALEM: I Hamas- og terrorspørsmål vel Noreg no annleis enn Vesten elles. Den norske frelsarrolla i dag liknar frelsarrolla vår før.

Diktaren Olav Nygard (1884-1924).

Diktaren Olav Nygard (1884-1924).

Foto: Ukjent / NTB

LitteraturFeature
Ronny Spaans

Sjåaren i norsk poesi

Der andre diktarar vart mørke i tonen, såg Olav Nygard inn i lyse himmelheimar. No er det hundre år sidan han døydde.

Vestre Jakobselv har ei såkalla flyteristfelle. Eit gjerde av horisontalt monterte plastrister er monterte i botnen. Desse flyt diagonalt opp gjennom vassøyla slik at fisken ikkje kjem seg over.

Vestre Jakobselv har ei såkalla flyteristfelle. Eit gjerde av horisontalt monterte plastrister er monterte i botnen. Desse flyt diagonalt opp gjennom vassøyla slik at fisken ikkje kjem seg over.

Foto: Vidar Isaksen

ReportasjeFeature
Sjur Haga Bringeland

I Jakobs­elvas juv

Vestre Jakobselv har ry på seg for å vera ei av Noregs beste lakseelvar. Men også her har den atlantiske laksen tronge kår, for skal han opp i elva, lyt han fyrst forbi ein propp av pukkellaks.

Husbåtane ligg stranda ved Puraquequara-sjøen ved Manaus i delstaten Amazonas i Brasil 5. oktober i fjor.

Husbåtane ligg stranda ved Puraquequara-sjøen ved Manaus i delstaten Amazonas i Brasil 5. oktober i fjor.

Foto: Edmar Barros / AP / NTB

KlimaSamfunn
ErikMartiniussen

Ekstremtørke ­trugar Amazonas

Forskarar ropar eit kraftig varsku: Klimaendringane kan tørka ut regnskogen i Amazonas.

Bustadblokker reiste av Evergrande i Beijing, september 2023. Veksten til selskapet var rask og sterk i mange år, inntil president Xi skrudde att kredittkrana i 2020.

Bustadblokker reiste av Evergrande i Beijing, september 2023. Veksten til selskapet var rask og sterk i mange år, inntil president Xi skrudde att kredittkrana i 2020.

Foto: Florence Lo / Reuters / NTB

Samfunn
Per Anders Todal

Dei som bygde landet

Soga om eigedomsselskapet Evergrande er langt på veg soga om Kina dei siste 30 åra. Kva kjem etter konkursen?

Vesterelva 19. juli 2023. Denne dagen blei det sett sesongrekord med nærare 5000 fanga pukkellaks på eitt døger. Det var gratis å fiska pukkellaks med stong nedanfor brua som biletet er teke frå.

Vesterelva 19. juli 2023. Denne dagen blei det sett sesongrekord med nærare 5000 fanga pukkellaks på eitt døger. Det var gratis å fiska pukkellaks med stong nedanfor brua som biletet er teke frå.

Alle foto: Sjur Haga Bringeland

ReportasjeFeature
Sjur Haga Bringeland

Eit res av russelaks

Ikkje i noka norsk elv blir det fanga fleire pukkellaks enn i den vesle Vesterelva inst i Varangerfjorden.

President Zelenskyj (til venstre) og general Zaluzjnyj (heilt til høgre) ved kransenedlegginga denne veka for soldatar som fall i 1918 ved landsbyen Kruty nær Kyiv.

President Zelenskyj (til venstre) og general Zaluzjnyj (heilt til høgre) ved kransenedlegginga denne veka for soldatar som fall i 1918 ved landsbyen Kruty nær Kyiv.

Foto: Presidentkontoret i Ukraina

KrigSamfunn
Andrej Kurkov

Blåmåndag og ein militær løyndom

Av og til verkar det som dei ukrainske styres­maktene heller vil at folk skal diskutere falske nyhende enn verkelege problem.

Foto: Gorm Kallestad

Kultur
Jan Erik Vold

Oslos trubadur

I tre månader har Dmytro Dorosjenko lege på isolat på Ullevål sjukehus. Krigsskadde pasientar frå Ukraina har ofte infeksjonar med resistente bakteriar.

I tre månader har Dmytro Dorosjenko lege på isolat på Ullevål sjukehus. Krigsskadde pasientar frå Ukraina har ofte infeksjonar med resistente bakteriar.

Foto: Erik Martiniussen

HelseSamfunn
ErikMartiniussen

Krigen i Ukraina skaper multi-resistente bakterier

På Ullevål må dei ta i bruk heilt nye antibiotikum. Krigsskadde ukrainarar med resistente bakteriar kjem inn på sjukehus over heile Europa.

Stein Lier Hansen som direktør i Norsk Industri i 2022.

Stein Lier Hansen som direktør i Norsk Industri i 2022.

Foto: Håkon Mosvold Larsen / NTB

KommentarSamfunn
Per Anders Todal

Fridomen på fjellet

«Folk blir latere og prioriterer alt annet enn jobb», slo Norsk Industri-sjef Stein Lier-Hansen fast i 2012.

Joe Biden ved Det kvite huset 9. februar. Den siste tida har presidenten vist fleire teikn på sviktande minne, og mange spør seg om han er kognitivt kapabel til å stille til attval i haust.

Joe Biden ved Det kvite huset 9. februar. Den siste tida har presidenten vist fleire teikn på sviktande minne, og mange spør seg om han er kognitivt kapabel til å stille til attval i haust.

Foto: Evelyn Hockstein / Reuters / NTB

Samfunn
Per Anders Todal

Når presidenten blir gløymsk

President Biden er tydeleg svekt, men det er ikkje grunnlag for å hevde at han har demens, seier nevrolog Per Alf Brodal.

Den 28. januar 1985 samla nokre av dei mest populære musikarane i USA seg i eit studio i Los Angeles for å spele inn «We Are the World».

Den 28. januar 1985 samla nokre av dei mest populære musikarane i USA seg i eit studio i Los Angeles for å spele inn «We Are the World».

Foto frå filmen

MusikkMeldingar
Øyvind Vågnes

Ein gong til, folkens

Ein ny dokumentarfilm går bak kulissane den kvelden «We Are the World» vart spelt inn.

Fem år etter solodebuten er Brittany Howard klar med soloalbum nummer to.

Fem år etter solodebuten er Brittany Howard klar med soloalbum nummer to.

Foto: Bobbi Rich

MusikkMeldingar
Øyvind Vågnes

Regn tomt for regnbogar

Brittany Howard tek store steg på andrealbumet.

Kristin Berget har skrive fleire diktsamlingar, og poesien hennar er omsett til fleire språk.

Kristin Berget har skrive fleire diktsamlingar, og poesien hennar er omsett til fleire språk.

Foto: Anna Julia Granberg / Blunderbuss

BokMeldingar
Sindre Ekrheim

Nake liv mellom katastrofe og håp

Kristin Berget leitar etter eit gyldig og ansvarleg språk i poesien sin. Resultatet er vent og overtydande.

Teikning: May Linn Clement

HumorFeature
Frank Tønnesen

«I tillegg til at Tor ikkje er van med å hente ved, har han aldri fått til dette med oppfyring heller.»

Nils Ailu Kemi og Risten Anine Gaup spelar hovudrollene i spelefilmen til Sara Margrethe Oskal.

Nils Ailu Kemi og Risten Anine Gaup spelar hovudrollene i spelefilmen til Sara Margrethe Oskal.

Foto: Norsk Filmdistribusjon

FilmMeldingar
Brit Aksnes

Bygdereinsdyret

Fordommar og forelsking kranglar om plassen i Tundraens voktere.

KommentarSamfunn
Ida Lødemel Tvedt

Slutta sirklar av sjølvpisking

Trass i sjølvironien er komikarane kanskje den yrkesgruppa som er døvast for kritikk. Men i showet Megaloman prøver Lars Berrum å bruke seriøs sjølvrefleksjon som komisk motor.

Louise Kennedy voks opp i Belfast og har arbeidd som kokk i 30 år. Ho skreiv for ymse aviser før ho debuterte med ei novellesamling. No har ho skrive den første romanen.

Louise Kennedy voks opp i Belfast og har arbeidd som kokk i 30 år. Ho skreiv for ymse aviser før ho debuterte med ei novellesamling. No har ho skrive den første romanen.

Foto: Patrick Bulger

BokMeldingar
Hilde Vesaas

Farleg begjær i Belfast

Louise Kennedy går på innsida av nordirsk smerte.

Når dørstokkmila er passert, er det mindre viktig kva som er på termosen. Men om ein må velje, kan ein jo likevel velje litt lurt?

Når dørstokkmila er passert, er det mindre viktig kva som er på termosen. Men om ein må velje, kan ein jo likevel velje litt lurt?

Andrew Welch via Wikimedia Commons

Frå matfatetKunnskap
Siri Helle

Rett i koppen

Det er lov med lett mat på tur, men enkelte variantar vil eg halde meg unna.

Politieskorte for Barbora Skrlova frå Noreg til Praha i 2008. Bamsen er med.

Politieskorte for Barbora Skrlova frå Noreg til Praha i 2008. Bamsen er med.

Foto: Michal Krumphanzl / AP / NTB

Frå sjakkverdaKunnskap
Atle Grønn

Sjakkmysteriet Adam

Eg hugsar godt Adam, av mange grunnar.

Teikning: May Linn Clement

HumorFeature
IvarDale

Ingen skriv til amerikakjennaren

Tretti år etter at eg vitja Amerika for første gong, har ingen bede om min analyse av stoda i amerikansk politikk.