DAG OG TID – vekeavisa for politikk, samfunn og kultur

Trugsmåla i snøen

Våren er på veg, også til russarane, som tar imot han på ulike måtar.
av Aleksandr Saburov

Krigen i Ukraina

Putins telefon ringjer allereie

Kva vil krigen i Midtausten og den stigande oljeprisen innebere for Kyiv?

GRØNLAND I Christiane Jordheim Larsen

Folketingsvalet sett frå Grønland

Den 31. januar fekk den grønlandske regjeringa ein rapport, som vurderer om spiralsaka kan reknast som eit folkemord. No krev politikar i valkamp at rapporten må verte kjent før folketingsvalet.

Musikk I Tor Martin Bøe

Hissige nordnorske blodadpumper

Ondt Blod er tilbake med det sterkaste albumet i katalogen.

Natur og samfunn

Når ei elv tek ordet i Frankrike

Sundag 22. mars er det verdas vassdag og dimed eit høve til å tenkje over tilhøvet vårt til ferskvatn. Er det så sjølvsagt som det ser ut ved fyrste augnekast?

Kulturkommentar | Tor Martin Bøe

Kunnskapsdepartementet sitt forslag til musikk i skulen ser ut til å vere laga av nokon som ikkje har høyrt så mykje på musikk.

Hjernetrim

Kryssord

Test ordkunnskapane dine med DAG OG TID-kryssordet.

Klok på bok

Kom fram til rett bok og forfattar. Spørsmål om bøker for den litteraturinteresserte.

Quiz

Ta vekas quiz her. Kor mange rette får du?

Hint for hint

Dess raskare du klarar å svare, dess fleire poeng får du. Kor mange hint treng du?

KULTUR

Heilskapleg tenkt

Arnfinn Langesæter syner kompositorisk teft.

Klassisk norsk dansemusikk

Håvard Svendsrud har alltid god balanse mellom det avslappa og det virtuose.

Briljant satire

Emi Yagi skriv lett og kløktig om tunge og dumme strukturar.

Kulturkommentar I Mona Mørk

Kritikaren – kunstnaren sin beste venn?

Denne veka er Lori Waxman i Stavanger med prosjektet «60 word/min», der ho skriv såkalla korte, seriøse kunstkritikkar i ein performance på 25 minutt per tekst. Kan det gå bra?

Sport før og no I Maren Bø

Vibeke og sauen

«Korleis ein skal gjere hjartekompresjonar og innblåsingar, er ikkje alltid lett å vite – verken på sauer eller på menneske.»

Tidtrøyte

Løys dagens sudoku her

Har du fått med deg desse sakene?

Media I Christiane Jordheim Larsen

Sterk kritikk mot barnespel

Stadig fleire land og foreldre set grenser for sosiale medium. Men kor mykje betre er spelplattforma Roblox, som fire av fem ni- og tiåringar i Noreg bruker?

Kommentar I Astrid S. Dypvik

Under Macrons paraply

Europa kan segle inn i ein ny tryggingspolitisk æra på ein fransk atomubåt. Det kan ikkje gå gale, eller?

Kommentar I Cecilie Hellestveit

Ein svært forvirrande krig

Før Donald Trump inntok Det kvite huset, erklærte han at «når eg vert president, skal ingen vite kva planar eg har». Den lovnaden har han halde.

Berre på nett

Språk I Kristin Fridtun

Me snakkar mykje om språk her i Noreg. Men snakkar me nok om fleirtalspronomenet dei nytta om einskildpersonar?

Korleis lage ei utstilling av noko som er borte?

KUNST: Michael Rakowitz manar fram fortida med små hermetikkboksbitar.

Kommentar I Maren Bø

Måndagskjensle gongar tusen

Eg var 1990-tals skulevegrar. Fleire gonger har eg lurt på korleis dette ville ha utarta seg i 2026.

Debatt

Ordskifte I Skeiser

Den lange skeisemila

«Jo meir slit, desto større prestasjon å gjennomføre.»

Ordskifte I Unni Berge

Agg mot elbilar

«Elbilar er meir energikrevjande å produsere enn fossilbilar, men har likevel mindre klimagassutslepp over livsløpet.»

Ordskifte I Skeiser

Kva vert 5000-verdsrekorden um 20 år?

Ordskifte

Det store elbilsluket

«Miljømessig gjør elbilen like mye skade ved kjøringen som fossilbilen.»

Dei nye avsløringane om norsk utanrikspolitikk gjer Terje Tvedts serie «Noreg i verda» aktuell på ny. Les serien frå 2017 og 2018 her:

Flyktar frå landet Noreg «skapte»

I fleire år har mange flyktningar til Noreg kome frå eit land som Noreg, og særleg naudhjelpsorganisasjonen til Den norske kyrkja, var med på å etablera.

Når politikarar vil vere spåmenn

Ofte kan dei mest uventa ting fungere som ein samtidshistorisk spegel, og enkelte historiske fenomen kan seia meir om det dagsaktuelle enn det dagsaktuelle sjølv.

Den norske kyrkja som Islamsk Råds støttespelar

Den norske kyrkja var fødslehjelpar til den fyrste, varige felles organiseringa av muslimar i Noreg.

Alle artiklane finn du her

Bok I Oddmund Hagen

Absurd naivisme

Kim Hiorthøy leikar med det meiningslause.

Ord om språk I Kristin Fridtun

Tøffare enn toget

«Snart kjem 1. mai-toga og ikkje minst 17. mai-toga. Togtradisjonane er ikkje på tilbaketog!»

Kommentar I Astri Suhrke

Ytst på ei grein

Donald Trump blir stadig meir isolert internasjonalt.

Humor:

Frå innsida I Marita Liabø

«Folk er rare. Det er vel du òg. Sjølv er eg meir normal, noko som blei tydeleg på ein busstur her ein dag.»

Frå innsida I Marita Liabø

Feil skal vere feil

Dag og Tids eigen monstruasjonssyklus, innsidesyklusen, er hard

Frå innsida I Randi Fuglehaug

Namnefest

Den eine namnedagshelsinga er kjekkare enn alle bursdagsgratulasjonar på Facebook til saman.

Lita skrift

Rampestrek

«Før i tida greidde me oss med lite. Me åt seilaks, og i skrift var éin fattig strek nok – bindestreken.»

Propp!

«Helvete er dei andre, heiter det ein stad. I så fall må Bogstadvegen i Oslo vere skjærselden.»

Krigshistorie

Quislings nyttige idiotar

Med boka Kvinnekamp for Quisling. Den nazistiske kvinnebevegelsen, som kjem ut i desse dagar, har historikar Bodil Stenseth opna eit heilt nytt kapittel i norsk krigshistorie.

Film I Håkon Tveit

Syng i mørket

Norske Mona Fastvold er ein av dei meir ambisiøse og modige filmskaparane i USA.

Kunnskap I Arve Nilsen

Torskeoppdrett – den tredje bølgja

Det har gått tjue nye år sidan den siste runden med konkursar, og oppdrettsnæringa ser, forbausande nok, ut til å vere klar for ny satsing på torsk.

Kommentar I Olav Njåstad

Strafferett i skuggeland

Rui-utvalet som har granska handsaminga av Baneheiasaka og justismordet på Viggo Kristiansen har funne ut at det same kan skje igjen. No vil dei ha omfattande opplæring og endring.

Radikale historier, 6

Oljå – over alle breiddegrader

Funn av olje på norsk sokkel i 1969 sende milliardar av kroner inn i norsk økonomi. Kva var eit radikalt svar på bruken av dei pengane?

Frå bridgeverda I Erlend Skjetne

Til minne om ein maharaja

«Mange gamle verdsordningar ser ut til å stå for fall i vår tid, og innan bridgen tek nye nasjonar til å hevde seg.»

Sakprosa I Torbjørn Knutsen

Sinne og intellektuelle elitar

Overgangen frå Joe Biden til Donald Trump er ikkje eit fall frå ekspertise til dumskap. Det er eit eliteskifte og eit ideologisk jordskjelv.

Musikk I Tor Martin Bøe

Ikkje ver redd for stilla

Eit album som tør å velje bort.

Musikk I Øyvind Pharo

Arkivet: Mellom mørkaste natt og daggry

«Verslinene krinsar rundt ein honkytonkbar, utruskap og hemntankar.»

Media I Hallgeir Opedal

Ein tsunami av småprat

Kvar veke blir det lansert nye podkastar. Nokre vinn og tener millionar, andre forsvinn.

Matmonsen I Dagfinn Nordbø

«Fisk og særleg skaldyr er på sitt desidert beste i månader med r i.»

Film I Brit Aksnes

Fluger, varme og arvesynd

Ekko fra fortiden tek seg god tid, men det tolest godt.

Teknologi I Per Thorvaldsen

Lysureining

«Eg har saumfart kartet, og nærast overalt vert nattehimmelen dårlegare.»

Kunst I Eva Furseth

Skaparkrafta har ingen alder

Louise Bourgeois er best kjend for enorme edderkoppar i mørkt metall. Men ho er så mykje meir. Utstillinga Echo of the Morning byr på noko av det beste ho har laga i seinare år.