JavaScript is disabled in your web browser or browser is too old to support JavaScript. Today almost all web pages contain JavaScript, a scripting programming language that runs on visitor's web browser. It makes web pages functional for specific purposes and if disabled for some reason, the content or the functionality of the web page can be limited or unavailable.

Den 24. februar 2022 gjekk Russland til angrep mot Ukraina. Dette var ei eskalering av konflikten som tok til i 2013-2014, då separatistar tok kontroll over Luhansk og Donetsk fylke og Krymhalvøya vart annektert av Russland. Ukraina har fått våpenhjelp av Nato-land, inkludert Noreg. DAG OG TID følger krigen nøye, og skribentane våre bidreg med reportasjar, kommentarar og analysar. Cecilie Hellestveit, ekspert i folkerett, og Halvor Tjønn, journalist, forfattar og fast skribent i DAG OG TID, bidrar med politiske analysar. Den ukrainske forfattaren Andrej Kurkov har skrive om situasjonen i Ukraina under krigen.

Sjakk har blitt ein populær sport i Noreg på grunn av suksessen til Magnus Carlsen. DAG OG TID skriv om viktige turneringar som Carlsen deltek i, og små forteljingar frå sjakkverda. I DAG OG TID skriv Atle Grønn ei fast sjakkspalte som heiter «Frå sjakkverda», verdas einaste sjakkspalte utan sjakktrekk. I spalta skriv han om sjakk frå ulike innfallsvinklar. Les Atle Grønns spalte nedanfor, og andre artiklar og nyhende frå sjakkverda.

Klima og miljø er høgt prioritert på den politiske dagsordenen. Klimaendringar, naturkatastrofer og konfliktar heng tett saman. Regjeringa er forplikta til å følgje EUs klimamål og redusere norske utslepp med 55 prosent innan 2030.
DAG OG TID følgjer klimaproblematikken både nasjonalt og internasjonalt. Journalistane og skribentane i DAG OG TID skriv om klima med ulike innfallsvinklar. Per Anders Todal er oppteken av miljø, natur og klima, og korleis problemstillingar knytte til desse temaa verkar inn på kvarandre og samfunnet i heilskap. Jon Hustad skriv om klimaspørsmål frå eit politisk og økonomisk ståstad, til dømes korleis klima verkar inn på energi og straum. Les artiklar om klima og miljø nedanfor.

I Dag og Tid skriv fleire av skribentane våre om mat og matproduksjon. Dei har alle ulike tilnærmingar til temaet. Dagfinn Nordbø skriv spalta «Matmonsen», ei humorisktisk spalte om eigne matopplevingar. I spalta hans kan du også få gode middagstips. «Innsida» er ei anna spalte der ulike skribentar bidreg kvar veke. Ein av dei, Arne Hjeltnes, reiser rundt og besøker norske matprodusentar og set av fast plass i spalta si til norske matskattar. Siri Helle skriv om matproduksjon og matpolitikk i spalta «Frå matfatet». Helle er utdanna agronom og skriv også om ulike matvarer, plukkar frå kvarandre ingrediensane og samanliknar produkt. Les artiklane nedanfor.

DAG OG TID skriv om Russland og tilhøvet mellom Noreg og Putin-regimet. Journalistane og skribentane våre skriv om russisk utanrikspolitikk, russisk språk og kultur. Eit viktig tema knytt til Russland er krigen i Ukraina. I avisa vår kan du lese kommentarar og artiklar om krigføringa og retorikken knytt til han. Mellom anna trykker DAG OG TID russiske nyhende, slik at lesarane våre får kjennskap til kva informasjon russarane har tilgang til. Den ukrainske forfattaren Andrej Kurkov har tidlegare rapportert direkte frå Ukraina. Halvor Tjønn følgjer utviklinga mellom Russland og Europa, Cecilie Hellestveit, ekspert i folkerett, kommenterer globale konfliktar der Russland er involvert. Fleire av podkastepisodane våre har også handla om Russland. Omsettar Marit Bjerkeng fortel om russisk språk og kultur, journalist i Nordlys og leiar i Barents Press, Amund Trellevik, er intervjua om uavhengig journalistikk i Russland, og Halvor Tjønn har ved fleire høve vore gjest. Alle episodane finn du her.

På grunn av den globale energikrisa har straumen blitt dyrare. Folk flest merkar at straumrekningane auker med tusenvis av kroner. Samstundes aukar prisane på matvarer og transport. DAG OG TID skriv med jamne mellomrom om situasjonen og tiltaka frå regjeringa og næringslivet. Mellom anna skriv DAG OG TID-journalisten Jon Hustad om utfordringane og bakgrunnen for straumkrisa og kva konsekvensar dei auka straumprisane har på samfunnet. Han har også sett på energibehovet i framtida og skrive artiklar om den grøne vendinga. Straumkrisa har vore tema i DAG OG TID-podkasten. Lytt til episoden «Energiåret 2022 med Jon Hustad» her. Artiklar om straum, energi og kraft kan du lese nedanfor.

DAG OG TID skriv om ulike sider ved Ukraina og tilhøvet til Nato og Europa. Størst tyngd har krigen fått. Krigen i Ukraina tok til 24. februar 2022, og journalistane og skribentane våre følgjer situasjonen tett. Cecilie Hellestveit er ekspert i folkerett og bidreg med analysar og kommentarar. Halvor Tjønn skriv om korleis det ukrainske tilhøvet til Russland, Europa og EU endrar seg. Han set også den noverande situasjonen i eit historisk perspektiv. Den ukrainske forfattaren Andrej Kurkov skreiv fleire reportasjar frå Ukraina det første året av krigen. Redaktøren i DAG OG TID, Svein Gjerdåker har besøkt Ukraina etter krigsutbrotet og har skrive frå reisene. I DAG OG TID-podkasten kan du også lytte til tema om Ukraina. Høyr mellom anna intervjuet med forfattar Andrej Kurkov eller lær meir om bakgrunnen for krigen i episoden «Kvifor gjekk Putin til krig mot Ukraina?» Les artiklar om Ukraina nedanfor.

Økonomi har innverknad på alle lag og funksjonar i samfunnet. DAG OG TID publiserer nyhende om finansmarknaden og konsekvensane av økonomiske svingingar. Vi analyserer statsbudsjettet og finanspolitiske tiltak frå regjeringa, men ser også på endringar i næringslivet og på børsen i eit internasjonalt perspektiv. Journalist i DAG OG TID Jon Hustad skriv om økonomisk politikk. Mellom anna ser han på rentepolitikk, grunnrente og statsbudsjettet.
Les artiklar og kommentarar om norsk og internasjonal økonomi nedanfor.

« 1 ... 8 9 10 11 12 13 14 ... 15 »

I ei nykelstilling

Om eit nykelvitne melder seg, kan ei vanskeleg sak endeleg verta løyst. Vitnet har radt sett noko gjennom eit nykelhol? Dei som vil verja seg mot slike kikarar, kan halda ein stor skiftenykel eller ei matvare med nykelholsmerke framfor nykelholet.

KristinFridtun

Søtlåten poplåt

Kvifor gjera gode miner til slett spel når me kan låta vel om leiken låke? Her skal me fyrst og fremst låta vel over låta. Me kunne ha byrja med ein oppvarmingslåt, men å spela på låtvare (lydbære) strenger er vågelege greier. Kan henda hadde det vorte berre ulåt – eller eit fælt lurvelæte.

KristinFridtun

Hjelpe og trøyste

Kva skal ein gjera når folk græt og er utrøystelege? For mange fell det lett å fortelja om eigne kvider og det som hjelpte ein ut or dei, eller ein fortel om kjenningar som har vore gjennom noko liknande. Men er det trøyst i slikt? Kan henda er det best for den trøystetrengande at me er til stades og ikkje prøver å vrida merksemda over på noko(n) anna(n). Om ein har fare uklokt åt, kor mykje hjelper det å få høyra at andre har gjort det same? Som det står i Norske Ordsprog (1881): «Det er kleen Trøyst, at andre hava og gjort illa.»

KristinFridtun

I stuttaste laget

Noko av det beste med nynorsken er den sterke stillinga til det snertne ordet stutt. Visst har me stutt i bokmål òg, og nokre veit å nytta det, men i bokmålstekster flest er det mykje kort og fint lite stutt. Stutt sagt: Stutt har drege stuttaste strået. Kort er både kort og godt, so her er ikkje tale om å knerta det med stuttorvet og hiva det ut. Men når svært mange av oss nyttar stutt i tale jamt og samt, er det rimeleg at ordet får svinga seg i skrift òg.

KristinFridtun

Usedvanleg fjellvand

«Gamal vane er vond å venda» er mellom dei vanlegaste ordtaka våre. «Vanen vil gjerne veksa (seg fast)» er mindre kjent, men likevel råkande. For me kan fint ha inngrodde vanar. Å leggja av seg slike vanar er ikkje gjort i ei handvending. Vanedyra slit kan henda meir med avvenjinga enn andre?

KristinFridtun

Tenkjar med baktankar

Me skal tenkja før me talar, men her skal me fyrst og fremst tala om tenkja. Det kan tenkjast at dette ordet er ein tanke for stort for denne spalta. For tenkja er tenkjande til so mangt. Det kan til dømes tyda ‘grunda’ («tenkja so det knakar»), ‘fantasera’ («tenkja seg tilbake til fortida») og ‘etla’ («pengane var tenkte til noko anna»). Det ligg nær å tenkja at dette mangslungne ordet har meir enn éin tanke i hovudet. Tenk om me hadde vore tankelesarar!

KristinFridtun

Ned i brådjupet

Me kan syngja bråkjekt at «me skal koma, um inkje so braadt». Å røra seg og arbeida heller seint kan vera lurt, for «godt og brått fylgjest sjeldan åt». Eller med eit anna ordtak: «Det som brått er bygt, det står ikkje trygt.» Likevel hender det at me har brått om og lyt setja av garde i bråfart eller gjera unna eitkvart i ei bråvending. Å gjera radikale bråkast framfor bråsinna folk er vågeleg, men bråsinne kan trass alt vera betre enn langsinne.

KristinFridtun
Taras Sjevtsjenko (1814–1861) var diktar, kunstnar og humanist. Mange ser på han som Ukrainas nasjonalskald.

Taras Sjevtsjenko (1814–1861) var diktar, kunstnar og humanist. Mange ser på han som Ukrainas nasjonalskald.

Foto: Wikipedia

Ikkje eit eige språk

For vel eit år sidan kåserte eg i Oslo om tilhøvet mellom Ukraina og Russland. Det var spent, ikkje fullt så spent som no, på etterjulsvinteren i 2022, men spent.

Per EgilHegge

Riddar med mareritt

I dag kan ein verta utnemnd til riddar utan å ha ride ein einaste meter. Ein treng ikkje lika riddarromanar, riddarost eller arme riddarar eingong. Det viktigaste er at ein ter seg riddarleg og gjer seg til riddar for ei god sak. Då kan ein vonleg rida på ei popularitetsbylgje inn i solnedgangen.

KristinFridtun

Respekt for språkkulturen

Kommunestyret i Hemsedal har med ni mot åtte røyster vedteke at hovudmålet i skulen skal vera bokmål. Dette trass i at folkerøysinga i haust gav eit fleirtal for å halda på nynorsken.

SveinGjerdåker
« 1 ... 8 9 10 11 12 13 14 ... 15 »
« 1 ... 8 9 10 11 12 13 14 ... 15 »

I ei nykelstilling

Om eit nykelvitne melder seg, kan ei vanskeleg sak endeleg verta løyst. Vitnet har radt sett noko gjennom eit nykelhol? Dei som vil verja seg mot slike kikarar, kan halda ein stor skiftenykel eller ei matvare med nykelholsmerke framfor nykelholet.

KristinFridtun

Søtlåten poplåt

Kvifor gjera gode miner til slett spel når me kan låta vel om leiken låke? Her skal me fyrst og fremst låta vel over låta. Me kunne ha byrja med ein oppvarmingslåt, men å spela på låtvare (lydbære) strenger er vågelege greier. Kan henda hadde det vorte berre ulåt – eller eit fælt lurvelæte.

KristinFridtun

Hjelpe og trøyste

Kva skal ein gjera når folk græt og er utrøystelege? For mange fell det lett å fortelja om eigne kvider og det som hjelpte ein ut or dei, eller ein fortel om kjenningar som har vore gjennom noko liknande. Men er det trøyst i slikt? Kan henda er det best for den trøystetrengande at me er til stades og ikkje prøver å vrida merksemda over på noko(n) anna(n). Om ein har fare uklokt åt, kor mykje hjelper det å få høyra at andre har gjort det same? Som det står i Norske Ordsprog (1881): «Det er kleen Trøyst, at andre hava og gjort illa.»

KristinFridtun

I stuttaste laget

Noko av det beste med nynorsken er den sterke stillinga til det snertne ordet stutt. Visst har me stutt i bokmål òg, og nokre veit å nytta det, men i bokmålstekster flest er det mykje kort og fint lite stutt. Stutt sagt: Stutt har drege stuttaste strået. Kort er både kort og godt, so her er ikkje tale om å knerta det med stuttorvet og hiva det ut. Men når svært mange av oss nyttar stutt i tale jamt og samt, er det rimeleg at ordet får svinga seg i skrift òg.

KristinFridtun

Usedvanleg fjellvand

«Gamal vane er vond å venda» er mellom dei vanlegaste ordtaka våre. «Vanen vil gjerne veksa (seg fast)» er mindre kjent, men likevel råkande. For me kan fint ha inngrodde vanar. Å leggja av seg slike vanar er ikkje gjort i ei handvending. Vanedyra slit kan henda meir med avvenjinga enn andre?

KristinFridtun

Tenkjar med baktankar

Me skal tenkja før me talar, men her skal me fyrst og fremst tala om tenkja. Det kan tenkjast at dette ordet er ein tanke for stort for denne spalta. For tenkja er tenkjande til so mangt. Det kan til dømes tyda ‘grunda’ («tenkja so det knakar»), ‘fantasera’ («tenkja seg tilbake til fortida») og ‘etla’ («pengane var tenkte til noko anna»). Det ligg nær å tenkja at dette mangslungne ordet har meir enn éin tanke i hovudet. Tenk om me hadde vore tankelesarar!

KristinFridtun

Ned i brådjupet

Me kan syngja bråkjekt at «me skal koma, um inkje so braadt». Å røra seg og arbeida heller seint kan vera lurt, for «godt og brått fylgjest sjeldan åt». Eller med eit anna ordtak: «Det som brått er bygt, det står ikkje trygt.» Likevel hender det at me har brått om og lyt setja av garde i bråfart eller gjera unna eitkvart i ei bråvending. Å gjera radikale bråkast framfor bråsinna folk er vågeleg, men bråsinne kan trass alt vera betre enn langsinne.

KristinFridtun
Taras Sjevtsjenko (1814–1861) var diktar, kunstnar og humanist. Mange ser på han som Ukrainas nasjonalskald.

Taras Sjevtsjenko (1814–1861) var diktar, kunstnar og humanist. Mange ser på han som Ukrainas nasjonalskald.

Foto: Wikipedia

Ikkje eit eige språk

For vel eit år sidan kåserte eg i Oslo om tilhøvet mellom Ukraina og Russland. Det var spent, ikkje fullt så spent som no, på etterjulsvinteren i 2022, men spent.

Per EgilHegge

Riddar med mareritt

I dag kan ein verta utnemnd til riddar utan å ha ride ein einaste meter. Ein treng ikkje lika riddarromanar, riddarost eller arme riddarar eingong. Det viktigaste er at ein ter seg riddarleg og gjer seg til riddar for ei god sak. Då kan ein vonleg rida på ei popularitetsbylgje inn i solnedgangen.

KristinFridtun

Respekt for språkkulturen

Kommunestyret i Hemsedal har med ni mot åtte røyster vedteke at hovudmålet i skulen skal vera bokmål. Dette trass i at folkerøysinga i haust gav eit fleirtal for å halda på nynorsken.

SveinGjerdåker
« 1 ... 8 9 10 11 12 13 14 ... 15 »