Davos-talen etter applausen og euforien

Statsministeren skal ha skrive talen sjølv og baud på replikkar som kunne bli ståande. Vi står midt i eit brot, ikkje i ein overgang. Når reglane ikkje lenger vernar deg, må du verne deg sjølv. Viss vi ikkje sit ved bordet, står vi på menyen (ordtak brukt i mange tiår). Nostalgi er ikkje ein strategi.

Spørsmålet var om vi – dei mellomstore statane – kunne gjere noko meir ambisiøst enn å byggje høgare murar. Svaret hans var pragmatisk å forme skiftande alliansar alt etter sak og problem.

Rådstale med få råd

Å jamføre svært ulike situasjonar i verdshistoria kan føre gale av stad, men i særskilde høve er det halde talar som blir ståande i ettertida. Winston Churchill reiste til Fulton i 1946 og proklamerte at eit jernteppe var senka. «Ich bin ein Berliner», erklærte John F. Kennedy i Berlin i 1963. «Tida er inne for å lækje såra», sa Nelson Mandela då han blei innsett som president i Pretoria i 1994. Dette var talar som ikkje berre markerte tidarvende, men som innebar endringar. Om Carneys tale var av same kaliber, kan ingen seie sikkert enno.

Det som står att frå Davos-talen hans, er det innleiande avsnittet om geopolitikk. Han konstaterte «eit samanbrot i verdsordenen, slutten på ein hyggjeleg fiksjon og byrjinga på ein hard røyndom», som det heiter i Per Anders Todals omsetjing i Dag og Tid 23. januar. Carney hevda at tida for ein regelstyrt verdsorden var omme, lèt det vere uklart om det var ein økonomisk eller politisk verdsorden han snakka om, meinte at denne verdsordenen til dels hadde vore falsk, tok eit oppgjer med naiv globalisme og streka under at no måtte kvar og ein berge seg sjølv. Analysen var betre enn strategien for den nye, harde røynda.

Carney heldt ein rådstale, og i slike talar drøftar ein kva som bør gjerast. Til rådstale å vere var gode råd dyre. Statsleiarar og aktørar med stor økonomisk makt høyrde han identifisere eit tidarvende i internasjonal økonomi og politikk. Han veksla mellom å snakke om Canada og verda, kva som no hadde skjedd i verda, og kva Canada har å fare med. Det enda med ståande applaus. I denne situasjonen var det også på sin plass å stille opp for den moglege makta som Dei sameinte nasjonane kunne utgjere, men den verdsinstitusjonen var bokstaveleg talt ein parentes i talen.

Er du abonnent? Logg på for å lese vidare

Digital tilgang – heilt utan binding

Prøv ein månad for kr 49.
Deretter kr 199 per månad. Stopp når du vil.

E-postadressa di

Eg godtek vilkåra

Eller kjøp eit anna abonnement

Er du abonnent? Logg på for å lese vidare