Frå matfatet
Lancet-serien
Ultraprosessert mat høyrer ikkje berre heime i kosthaldsråd, men i politikken.
For Michelle Obama er det nok ikkje noko problem å få i seg fem om dagen. For mange andre, derimot...
Foto: Susan Walsh / AP / NTB
Er det endeleg prova no? Type 2 diabetes. Depresjon. Overvekt. Fedme. Hjarte- og karsjukdommar. Tidsskriftet The Lancet publiserte i førre veke ein gjennomgang av 104 studiar om ultraprosessert mat. 92 av desse studiane konkluderer med at kosthaldet vårt no – der omtrent halvparten av maten er ultraprosessert – aukar risikoen for å utvikle slike sjukdommar med mellom 18 og 25 prosent.
Unicef og WHO seier seg i stor grad samde: «spørsmålet er ikke om tiltak trengs, men hvorfor så mange land fortsatt ikke har tatt meningsfulle grep», seier representantar frå fyrstnemnde. Vårt eige Helsedirektorat, derimot, hevdar framleis at grad av prosessering er for upresist sidan mellom anna grovt brød òg kan verte ultraprosessert.
Dette direktorat har nyleg vore med på å banke gjennom ei lov om marknadsføring av usunn mat for born som gjer det forbode å reklamere for naturell yoghurt fordi han inneheld for mykje feitt, men tillèt reklame for ultraprosessert, smaksett yoghurt med sukker. Det syner kor langt ut på sidelinja dei har parkert seg sjølve i denne debatten.
Det betyr ikkje at debatten i seg sjølv bør parkerast. Snarare tvert om – det er eit gyllent høve til å hente han inn der han høyrer heime: i stortingssalen.
Klasse-frukt
Førre veke kom det to andre rapportar som syner kvifor eg meiner det er her problemet med ultraprosessert mat høyrer heime. I den fyrste synte tal frå den årlege «5 a day Europe»-undersøkinga at born frå låginntektsfamiliar og familiar der foreldra har låg utdanning, et mindre frukt og grønt enn born i familiar med høg inntekt og utdanning. I Noreg, altså, om det skulle vere tvil om det.
Digital tilgang – heilt utan binding
Prøv ein månad for kr 49.
Deretter kr 199 per månad. Stopp når du vil.