Samfunn
UD og Arkivverket har svikta
Utanriksdepartementet tok aldri kontakt med Terje Rød-Larsen om dei manglande dokumenta frå Oslo-prosessen. UD nøgde seg med det avvisande og negative svaret Rød-Larsen gav til riksarkivar John Herstad i mai 2006.
Terje Rød-Larsen under 20-årsmarkeringa for Oslo-avtalen i 2013.
Foto: Håkon Mosvold Larsen / NTB
Det er i år 26 år sidan Prio-forskaren
Hilde Henriksen Waage oppdaga at arkivet i Utanriksdepartementet heilt mangla
dokument frå den avgjerande perioden i 1993 då forhandlingane mellom Israel og
PLO gjekk føre seg i Noreg: Oslo-prosessen. Ho varsla om resultatet internt i
UD, men funnet vart først offentleg kjent gjennom rapporten ho publiserte i
2004.
«Privatperson»
Utanriksdepartementet tok i 2006 det
standpunktet at sidan Terje Rød-Larsen ikkje var tilsett i UD, var han å rekne
som ein privatperson, og at arkivmateriale han måtte ha, var å rekne som eit
privatarkiv. «Vurderinga er basert på UDs tolking av relevant regelverk på
området», skreiv UD i ein e-post som svar på spørsmål frå Dag og Tid i 2012. I
2025 opplyste UD til Dag og Tid at det ikkje vart laga ei juridisk vurdering av
spørsmålet. I 2012 opplyste UD til Dag og Tid også at det ikkje finst spor av
at departementet på noko tidspunkt tok direkte kontakt med Rød-Larsen om
«dokument-saka».
UD si «tolking» er klart i strid med det
professor John Herstad, tidlegare riksarkivar, og professor Jan Fridthjof Bernt,
forvaltningsekspert, har fastslege overfor Dag og Tid. Dei har påpeika at
Rød-Larsen var hyra inn og betalt av UD, og slik var å rekne som «tenestemann».
Brev til Rød-Larsen
Arkivverket har heller ikkje mykje å vise
til etter John Herstad sitt initiativ kort tid før han gjekk av med pensjon i
2006. I 2018 sende Arkivverket eit brev til Rød-Larsen med oppmoding om å
revurdere standpunktet sitt om ikkje å levere arkivet sitt til Riksarkivet. Rød-Larsen
var likevel avvisande. Arkivverket konkluderte med at dei ville gjere ein ny
framstøyt når Rød-Larsen gjekk av i IPI – International Peace Institute. Han
gjekk av i 2020. Men ennå har ikkje Arkivverket, nå Nasjonalarkivet, løfta ein
finger.
Digital tilgang – heilt utan binding
Prøv ein månad for kr 49.
Deretter kr 199 per månad. Stopp når du vil.
