Økonomi
Sør-Europa har snudd skuta
For 15 år sidan skapte Italia, Hellas og Spania økonomisk krise i EU. No er det Sør-Europa som bidreg mest til økonomisk vekst i EU.
Vekst, men framleis protest: Den økonomiske oppgangen i Portugal, Spania, Hellas og Italia har vore god, men har ikkje nødvendigvis kome folkesetnaden til gode. «Nabolaga våre er ikkje din butikk», heitte det under ein demonstrasjon i Lisboa i sommar, der turismen har gjort dei gjennomsnittlege leigeprisane høgare enn medianløningane.
Foto: Armando Franca / AP / NTB
Det er eit klipp som tyske satirikarar yndar å spele om igjen og om igjen: «Kva kan Tyskland lære av Italia for å få ein betre økonomi?» spurde ein journalist den dåverande tyske kanslaren, Olaf Scholz, då han var på statsbesøk i Italia for to år sidan.
Scholz svarte først ikkje – i staden sperra han opp auga og trekte umedvite andletet saman i ein stygg grimase. Eit slikt spørsmål hadde neppe leiaren for Europas største økonomi nokon gong venta seg å måtte svare på.
Gjeldskrise
Still klokka ti år attende: På byrjinga av 2010-talet var Italia, saman med Spania, Portugal og Hellas, mellom dei økonomiane som truga med å destabilisere heile det økonomiske samarbeidet i EU. Då finanskrisa nådde Sør-Europa i 2008, sat dei fire landa alle med høge statslån, som det etter kvart blei nesten umogleg å handtere åleine. Slik utvikla finanskrisa seg til ei gjeldskrise.
Dei søreuropeiske landa måtte gå med på harde budsjettkutt for å få hjelp av Den europeiske sentralbanken og offisielle låneprogram for å kome på fote igjen. Regjeringar måtte gå. Arbeidsløysa steig til over 25 prosent i Spania og Hellas. Grekarane skulle få ei verre og meir langvarig økonomisk krise enn den store depresjonen i USA på byrjinga av 1930-talet. «Europas sjuke mann» var eit omgrep som stadig gjekk att når internasjonale medium skulle skildre dei fire landa.
Tysk trøbbel
Digital tilgang – heilt utan binding
Prøv ein månad for kr 49.
Deretter kr 199 per månad. Stopp når du vil.
