Kommentar
Måndagskjensle gongar tusen
Eg var 1990-tals skulevegrar. Fleire gonger har eg lurt på korleis dette ville ha utarta seg i 2026.
Illustrasjonsfoto: Gorm Kallestad / NTB
Talet på elevar med høgt fråvær held fram med å auke, skriv Utdanningsdirektoratet
(Udir). Dei enkelte kommunane registrerer skulevegring på forskjellige måtar,
difor har me ikkje ein nasjonal statistikk på talet på skulevegring verken før
eller nå. Men ein rapport presentert på Udirs nettsider fortel at dei fleste
skuleleiarar og -eigarar merker at fråværet aukar. Dei skriv også at
fråværet er meir komplekst og alvorleg.
I 1993 var eg sjølv ein skulevegrar. Inni meg var eg det nok i
fleire år, men det var året eg fylte 9 år, at eg var vekke frå skulen lenge nok
til å kvalifisere for omgrepet. Store norske leksikon skriv at døme på kriterium
for vegring er å ha over 25 prosent fråvær dei siste to vekene, eller meir enn 15 prosent i
løpet av 15 veker. Det skal nemnast at skulevegring ikkje er ein diagnose.
Nokre forskarar meiner også at omgrepet er dårleg, det rettar
seg for mykje mot barnet. Alternativt kan ein bruke «barn med bekymringsfullt
fråvær» eller «ufrivillig skulefråvær».
Eit mysterium
Når nokon ikkje vil på skulen, jaktar ein alltid på ei årsak. Eg hadde vondt
i magen. Og kva det var som gjorde at eg hadde det, ville alle finne ut av.
Foreldra mine aller mest. Dei spurde igjen og igjen. Eg svara at eg ikkje
visste, for det gjorde eg ikkje.
I Topp- og Pusur-skuledagbøkene skreiv eg «skulen» på spørsmålet: «Hva
hater du aller mest?» Det var også dette eg sa då andre spurde kvifor eg ikkje
var på skulen. Det er enklare å hate enn å vere redd.
Foreldre og skulen sjekka at eg hadde det fint heime, at eg hadde venner
og at læraren var grei. Ingen lampar lyste raudt, men eg var like kvalm kvar
morgon. Nokre gonger nekta eg heilt, og eg vart god på å sjå når mora mi var i
ferd med å gi opp. Det var éin dag fråvær her og der, og så litt meir.
Digital tilgang – heilt utan binding
Prøv ein månad for kr 49.
Deretter kr 199 per månad. Stopp når du vil.
