JavaScript is disabled in your web browser or browser is too old to support JavaScript. Today almost all web pages contain JavaScript, a scripting programming language that runs on visitor's web browser. It makes web pages functional for specific purposes and if disabled for some reason, the content or the functionality of the web page can be limited or unavailable.

Takk for at du vil dele artikkelen

Den du deler artikkelen med, kan lese og eventuelt lytte til heile artikkelen.
Det gjer vi for at fleire skal oppdage DAG OG TID.

Namnet ditt vert synleg for alle du deler artikkelen med.

TeaterMeldingar

Når røyndommen møter kunsten

Ei velspelt framsyning som strammar seg til ein effektfull knute.

Kvar veke les vi inn utvalde artiklar, som abonnentane våre kan lytte til.
Lytt til artikkelen
Jae Nyamburah (t.v.) i rolla som Makena, som driv sitt eige teater. Oddgeir Thune spelar lydteknikaren Ragnar, Thea Lambrechts Vaulen har rolla som lysdesignaren Anna.

Jae Nyamburah (t.v.) i rolla som Makena, som driv sitt eige teater. Oddgeir Thune spelar lydteknikaren Ragnar, Thea Lambrechts Vaulen har rolla som lysdesignaren Anna.

Foto: Monica Tormassy

Jae Nyamburah (t.v.) i rolla som Makena, som driv sitt eige teater. Oddgeir Thune spelar lydteknikaren Ragnar, Thea Lambrechts Vaulen har rolla som lysdesignaren Anna.

Jae Nyamburah (t.v.) i rolla som Makena, som driv sitt eige teater. Oddgeir Thune spelar lydteknikaren Ragnar, Thea Lambrechts Vaulen har rolla som lysdesignaren Anna.

Foto: Monica Tormassy

3256
20240607
3256
20240607

Det Norske Teatret, Scene 3

Goksøyr & Martens:

MomA

Regi: Toril Goksøyr og Camilla Martens
Komponist: Gaute Tønder
Lysdesign og rom: Ingeborg Staxrud Olerud
Lyddesign: Sigrun Merete Mongstad og Lewis Keller

Dette stykket er siste hovuddel av duoen Goksøyr & Martens’ pentalogi «LIVET #1–5», som går inn på ulike fasar i livet, eller overgangen mellom dei. 11 ÅR tok føre seg barndommen, DOTTERA skildra ungdomstida, BROR omhandla vaksenlivet, medan GÅ heldt eit granskande lys på alderdommen. Med MomA er vi inviterte inn i overgangsalderen.

Historia er ganske enkel, men ikkje nødvendigvis ukomplisert. Sigrun (Trine Wiggen) har gjort internasjonal suksess som dramatikar, men så er det som om karrieren brått har stoppa opp, og ho står utan oppdrag. Då oppsøkjer ho Makena (Jae Nyamburah), som er dotter til Sigruns søster, og som Sigrun har måtta ta seg mykje av i jentas oppvekst.

Stigande stjerne

No er ho ei stigande stjerne i teaterverda og får bestilling frå sjølvaste MoMa, Museum of Modern Art i New York. Tittelen på stykket speler både på det og på at Sigrun nok har sett seg som ei mor – kanskje A-mor/MomA – for Makena.

Så følgjer eit interessant spel på denne morsrolla og korleis dei to kvinnene oppfattar implikasjonane av henne. Og her ligg det noko dobbelt. Trass i at Sigrun insisterer på at Makena ikkje skuldar henne noko, er det tydeleg at ho tenkjer annleis. Og Makena vekslar heile tida mellom å omtale Sigrun som kvinna ho skuldar alt, og ei kvinne ho ikkje skuldar noko. Det er tvert om slik at Sigrun stal henne frå den verkelege mora.

No er problemet at Sigrun meiner Makena har lova henne eit oppdrag dei skal ha blitt samde om tidlegare. Men det hugsar ikkje Makena, kanskje er det heller ikkje rett, og dessutan er programmet for sesongen alt lagt. Makena er ho som har makta her og definerer reglane, men ho er forvirrande. Den eine augeblinken er ho full av entusiasme over det eine prosjektet Sigrun presenterer, i neste kan ho vere avvisande.

Trine Wiggen spelar den prislønte dramatikaren Sigrun som no er arbeidslaus.

Trine Wiggen spelar den prislønte dramatikaren Sigrun som no er arbeidslaus.

Foto: Monica Tormassy

Konflikt

Og Anna (Thea Lambrechts Vaulen), som er lysdesignar, syner tydeleg sin skepsis til Sigrun og det ho kjem med. Meir tilbakehalden er fjerdemann, Ragnar (Oddgeir Thune), som har jobba med Sigrun før og synest vete noko ufordelaktig om henne. Kvartetten er full av indre spenningar og indre motsetningar, og då Sigrun vil laga ei framsyning basert på eit intimt brev som angår Makena, der røyndom og kunst møtest, bryt konflikten ut i full fyr.

Til grunn for teksten ligg mellom anna intervju dei to dramatikarane har hatt med 15 kunstnarar i ulik alder. Dette kunne gjort framsyninga dokumentarisk, men dei to har makta lausriva stoffet sitt frå ei slik tvangstrøye. I og med at handlinga går føre seg i eit teater, der ei gruppe på tre personar førebur ei oppsetjing, blir det vi opplever, likevel «dokumentarisk», men på ein annan måte.

Samspelet mellom dei fire fungerer svært godt. Kvar og ei/ein kjenner rolla si og leverer overtydande, utan fakter eller overspel. Ei framsyning som byrjar litt «tørt», tek etter kvart til å blomstre og fengje. Absolutt noko å få med seg.

Jan H. Landro

Jan H. Landro er forfattar, journalist og fast teatermeldar i Dag og Tid.

Digital tilgang til DAG OG TID – heilt utan binding

Prøv ein månad for kr 49.
Deretter kr 199 per månad. Stopp når du vil.

Det Norske Teatret, Scene 3

Goksøyr & Martens:

MomA

Regi: Toril Goksøyr og Camilla Martens
Komponist: Gaute Tønder
Lysdesign og rom: Ingeborg Staxrud Olerud
Lyddesign: Sigrun Merete Mongstad og Lewis Keller

Dette stykket er siste hovuddel av duoen Goksøyr & Martens’ pentalogi «LIVET #1–5», som går inn på ulike fasar i livet, eller overgangen mellom dei. 11 ÅR tok føre seg barndommen, DOTTERA skildra ungdomstida, BROR omhandla vaksenlivet, medan GÅ heldt eit granskande lys på alderdommen. Med MomA er vi inviterte inn i overgangsalderen.

Historia er ganske enkel, men ikkje nødvendigvis ukomplisert. Sigrun (Trine Wiggen) har gjort internasjonal suksess som dramatikar, men så er det som om karrieren brått har stoppa opp, og ho står utan oppdrag. Då oppsøkjer ho Makena (Jae Nyamburah), som er dotter til Sigruns søster, og som Sigrun har måtta ta seg mykje av i jentas oppvekst.

Stigande stjerne

No er ho ei stigande stjerne i teaterverda og får bestilling frå sjølvaste MoMa, Museum of Modern Art i New York. Tittelen på stykket speler både på det og på at Sigrun nok har sett seg som ei mor – kanskje A-mor/MomA – for Makena.

Så følgjer eit interessant spel på denne morsrolla og korleis dei to kvinnene oppfattar implikasjonane av henne. Og her ligg det noko dobbelt. Trass i at Sigrun insisterer på at Makena ikkje skuldar henne noko, er det tydeleg at ho tenkjer annleis. Og Makena vekslar heile tida mellom å omtale Sigrun som kvinna ho skuldar alt, og ei kvinne ho ikkje skuldar noko. Det er tvert om slik at Sigrun stal henne frå den verkelege mora.

No er problemet at Sigrun meiner Makena har lova henne eit oppdrag dei skal ha blitt samde om tidlegare. Men det hugsar ikkje Makena, kanskje er det heller ikkje rett, og dessutan er programmet for sesongen alt lagt. Makena er ho som har makta her og definerer reglane, men ho er forvirrande. Den eine augeblinken er ho full av entusiasme over det eine prosjektet Sigrun presenterer, i neste kan ho vere avvisande.

Trine Wiggen spelar den prislønte dramatikaren Sigrun som no er arbeidslaus.

Trine Wiggen spelar den prislønte dramatikaren Sigrun som no er arbeidslaus.

Foto: Monica Tormassy

Konflikt

Og Anna (Thea Lambrechts Vaulen), som er lysdesignar, syner tydeleg sin skepsis til Sigrun og det ho kjem med. Meir tilbakehalden er fjerdemann, Ragnar (Oddgeir Thune), som har jobba med Sigrun før og synest vete noko ufordelaktig om henne. Kvartetten er full av indre spenningar og indre motsetningar, og då Sigrun vil laga ei framsyning basert på eit intimt brev som angår Makena, der røyndom og kunst møtest, bryt konflikten ut i full fyr.

Til grunn for teksten ligg mellom anna intervju dei to dramatikarane har hatt med 15 kunstnarar i ulik alder. Dette kunne gjort framsyninga dokumentarisk, men dei to har makta lausriva stoffet sitt frå ei slik tvangstrøye. I og med at handlinga går føre seg i eit teater, der ei gruppe på tre personar førebur ei oppsetjing, blir det vi opplever, likevel «dokumentarisk», men på ein annan måte.

Samspelet mellom dei fire fungerer svært godt. Kvar og ei/ein kjenner rolla si og leverer overtydande, utan fakter eller overspel. Ei framsyning som byrjar litt «tørt», tek etter kvart til å blomstre og fengje. Absolutt noko å få med seg.

Jan H. Landro

Jan H. Landro er forfattar, journalist og fast teatermeldar i Dag og Tid.

Emneknaggar

Fleire artiklar

Foto: Tankesmien Agenda

Ordskifte

«Dei fleste røystar ut frå ei form for eigeninteresse.»

Tiril Rustad Halvorsen

Foto: Tankesmien Agenda

Ordskifte

«Dei fleste røystar ut frå ei form for eigeninteresse.»

Tiril Rustad Halvorsen
Marthe Korsvoll (t.h.) og Lisa Laumann kjøler seg i Akerselva i Nydalen i Oslo.

Marthe Korsvoll (t.h.) og Lisa Laumann kjøler seg i Akerselva i Nydalen i Oslo.

Foto: Javad Parsa / NTB

Ordskifte
Ole Petter Pedersen

Me kan vere glade og uroa på same tid over uvanleg varme dagar.

Raudfota skogskjelpadde er ein av dei tre artane av skjelpadde som er godkjende til bruk som familiedyr i Noreg.

Raudfota skogskjelpadde er ein av dei tre artane av skjelpadde som er godkjende til bruk som familiedyr i Noreg.

Foto via Wikimedia Commons

KunnskapFeature
Arve Nilsen

Skjelpadder

Etter at menneska klatra ned frå trea og oppover på næringskjeda, har nok mange skjelpadder blitt fanga og hamna i gryta.

Ikkje berre krig og kriser kan føre til legemiddelmangel. Heile leveringskjeda er sårbar.

Ikkje berre krig og kriser kan føre til legemiddelmangel. Heile leveringskjeda er sårbar.

Foto: Gorm Kallestad / NTB

Samfunn
Sofie May Rånes

Det veikaste leddet i legemiddelkjeda

Europeiske land bør samarbeide for å sikre forsyninga av legemiddel, seier professor Marianne Jahre.

Nye rekruttar til Ukrainas 3. åtaksbrigade trenar ved Kyiv 9. april 2024. Menn i våpenfør alder som nektar mobilisering, kan få fengselsstraff på mellom tre og fem år.

Nye rekruttar til Ukrainas 3. åtaksbrigade trenar ved Kyiv 9. april 2024. Menn i våpenfør alder som nektar mobilisering, kan få fengselsstraff på mellom tre og fem år.

Foto: Vadim Ghirda / AP / NTB

KrigSamfunn

Tårer på jernbanestasjonen

For ei veke sidan vende eg enda ein gong attende til Ukraina etter tre veker i Europa. Denne gongen gjekk heimvegen gjennom den slovakiske byen Kosice, som ligg 120 kilometer frå grensa til Ukraina.

Andrej Kurkov
Nye rekruttar til Ukrainas 3. åtaksbrigade trenar ved Kyiv 9. april 2024. Menn i våpenfør alder som nektar mobilisering, kan få fengselsstraff på mellom tre og fem år.

Nye rekruttar til Ukrainas 3. åtaksbrigade trenar ved Kyiv 9. april 2024. Menn i våpenfør alder som nektar mobilisering, kan få fengselsstraff på mellom tre og fem år.

Foto: Vadim Ghirda / AP / NTB

KrigSamfunn

Tårer på jernbanestasjonen

For ei veke sidan vende eg enda ein gong attende til Ukraina etter tre veker i Europa. Denne gongen gjekk heimvegen gjennom den slovakiske byen Kosice, som ligg 120 kilometer frå grensa til Ukraina.

Andrej Kurkov

les DAG OG TID.
Vil du òg prøve?

Her kan du prøve vekeavisa DAG OG TID gratis i tre veker.
Prøveperioden stoppar av seg sjølv.

Komplett

Papiravisa
Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Digital

Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Komplett

Papiravisa
Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Digital

Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis