JavaScript is disabled in your web browser or browser is too old to support JavaScript. Today almost all web pages contain JavaScript, a scripting programming language that runs on visitor's web browser. It makes web pages functional for specific purposes and if disabled for some reason, the content or the functionality of the web page can be limited or unavailable.

Takk for at du vil dele artikkelen

Den du deler artikkelen med, kan lese og eventuelt lytte til heile artikkelen.
Det gjer vi for at fleire skal oppdage DAG OG TID.

Namnet ditt vert synleg for alle du deler artikkelen med.

Meldingar

Språkets graner er tause

Gaute Heivoll skriv lyrisk variert om dei tause felta me er avhengige av for å uttrykkje oss som menneske.

Kvar veke les vi inn utvalde artiklar, som abonnentane våre kan lytte til.
Lytt til artikkelen
Det er 17 år sidan Gaute Heivoll sist gav ut ei diktsamling.

Det er 17 år sidan Gaute Heivoll sist gav ut ei diktsamling.

Foto: Paal Audestad

Det er 17 år sidan Gaute Heivoll sist gav ut ei diktsamling.

Det er 17 år sidan Gaute Heivoll sist gav ut ei diktsamling.

Foto: Paal Audestad

2790
20231027
2790
20231027

Dikt

Gaute Heivoll:

Så nær det synlige krever

Tiden

Gaute Heivoll er mest kjend for prosaforfattarskapen, men han har skrive i mange sjangrar, også lyrikk. I årets diktbok, Så nær det synlige krever, finst tema og motiv som er kjende frå prosabøkene. Ein kan til og med, i somme av dikta, merke ein prosaisk stiltone slå inn.

I dikta krinsar forfattaren rundt noko som støtt unndreg seg, som ikkje blir sett og lagt merke til, som ikkje kan gjerast eksplisitt språkleg utan at det, eller sanninga i det, går tapt. «Uvørne, jagende/ i brå kast under skyene er svalene/ de eneste som følger meg ut/ gjennom porten til det ennå/ ufortalte og derfra videre/ i alle retninger». Det som ikkje kan språkleggjerast, kan dreie seg om det lyriske eget sine eigne tause smertepunkt, skam og feilskjer, om framtida eller om diffuse, fortrengde minne.

Det ikkje-fortalde

Såleis er hovudtemaet i Så nær det synlige krever det som blir rekna til poesiens særeigne uttrykksmodus, det useielege, det stumme punktet, det ikkje-fortalde. Dette kjem att i stadige reformuleringar i samlinga.

I det første diktet, «Det er du som skal si», verkar det som Heivoll personifiserer dette som unndreg seg, som også kan vere ein person det lyriske eget har kjær og er avhengig av. I 21 strofer vender forfattaren seg til dette i form av eit du: «Du sier du aldri/ går fra meg, du sier du aldri/ kommer nær, bare så nær/ det synlige krever.»

Heivoll knyter det som unndreg seg, til ein eksistensiell dimensjon, som rettar seg mot framtida, men også mot fortida og minna. Den konkrete situasjonen i fleire av dikta i samlinga er eit skog- og barndomslandskap, ei kyrkje og eit hus omkransa av grantre. Og desse grantrea blir også trekte inn i det poetiske og språklege feltet: «slik jeg forlot dem står de/ stumme utposter grensende/ til språket svarte fakler/ ennå lysende over papiret».

Lyrisk variert

Samstundes som ein tydeleg tematisk tråd strekkjer seg gjennom diktboka, skriv Heivoll lyrisk variert, han kan nytte det større formatet, der strofer følgjer på strofer, slyngande, ordhage, biletrike, så kan han andre stader knappe inn, skrive stringent, med ein lyrisk minimalisme som får det konkrete til å dirre.

Andre stader, som i diktet «En dag for lange skygger», står den bøneliknande gjentakinga i søkjelyset. Kanskje det minst konsentrerte diktet i samlinga, eit aggregat av setningar berre haldne saman av gjentakingsmonomani, og likevel er kanskje også det det einaste diktet i samlinga som set oss i kontakt med ei større samtidsverd, som stig utanfor krinsen av graner som kransar seg om oss.

Sindre Ekrheim

Sindre Ekrheim er lyrikar og fast skribent i Dag og Tid.

Digital tilgang til DAG OG TID – heilt utan binding

Prøv ein månad for kr 49.
Deretter kr 199 per månad. Stopp når du vil.

Dikt

Gaute Heivoll:

Så nær det synlige krever

Tiden

Gaute Heivoll er mest kjend for prosaforfattarskapen, men han har skrive i mange sjangrar, også lyrikk. I årets diktbok, Så nær det synlige krever, finst tema og motiv som er kjende frå prosabøkene. Ein kan til og med, i somme av dikta, merke ein prosaisk stiltone slå inn.

I dikta krinsar forfattaren rundt noko som støtt unndreg seg, som ikkje blir sett og lagt merke til, som ikkje kan gjerast eksplisitt språkleg utan at det, eller sanninga i det, går tapt. «Uvørne, jagende/ i brå kast under skyene er svalene/ de eneste som følger meg ut/ gjennom porten til det ennå/ ufortalte og derfra videre/ i alle retninger». Det som ikkje kan språkleggjerast, kan dreie seg om det lyriske eget sine eigne tause smertepunkt, skam og feilskjer, om framtida eller om diffuse, fortrengde minne.

Det ikkje-fortalde

Såleis er hovudtemaet i Så nær det synlige krever det som blir rekna til poesiens særeigne uttrykksmodus, det useielege, det stumme punktet, det ikkje-fortalde. Dette kjem att i stadige reformuleringar i samlinga.

I det første diktet, «Det er du som skal si», verkar det som Heivoll personifiserer dette som unndreg seg, som også kan vere ein person det lyriske eget har kjær og er avhengig av. I 21 strofer vender forfattaren seg til dette i form av eit du: «Du sier du aldri/ går fra meg, du sier du aldri/ kommer nær, bare så nær/ det synlige krever.»

Heivoll knyter det som unndreg seg, til ein eksistensiell dimensjon, som rettar seg mot framtida, men også mot fortida og minna. Den konkrete situasjonen i fleire av dikta i samlinga er eit skog- og barndomslandskap, ei kyrkje og eit hus omkransa av grantre. Og desse grantrea blir også trekte inn i det poetiske og språklege feltet: «slik jeg forlot dem står de/ stumme utposter grensende/ til språket svarte fakler/ ennå lysende over papiret».

Lyrisk variert

Samstundes som ein tydeleg tematisk tråd strekkjer seg gjennom diktboka, skriv Heivoll lyrisk variert, han kan nytte det større formatet, der strofer følgjer på strofer, slyngande, ordhage, biletrike, så kan han andre stader knappe inn, skrive stringent, med ein lyrisk minimalisme som får det konkrete til å dirre.

Andre stader, som i diktet «En dag for lange skygger», står den bøneliknande gjentakinga i søkjelyset. Kanskje det minst konsentrerte diktet i samlinga, eit aggregat av setningar berre haldne saman av gjentakingsmonomani, og likevel er kanskje også det det einaste diktet i samlinga som set oss i kontakt med ei større samtidsverd, som stig utanfor krinsen av graner som kransar seg om oss.

Sindre Ekrheim

Sindre Ekrheim er lyrikar og fast skribent i Dag og Tid.

Emneknaggar

les DAG OG TID.
Vil du òg prøve?

Her kan du prøve vekeavisa DAG OG TID gratis i tre veker.
Prøveperioden stoppar av seg sjølv.

Komplett

Papiravisa
Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Digital

Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Komplett

Papiravisa
Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Digital

Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis