JavaScript is disabled in your web browser or browser is too old to support JavaScript. Today almost all web pages contain JavaScript, a scripting programming language that runs on visitor's web browser. It makes web pages functional for specific purposes and if disabled for some reason, the content or the functionality of the web page can be limited or unavailable.

Takk for at du vil dele artikkelen

Den du deler artikkelen med, kan lese og eventuelt lytte til heile artikkelen.
Det gjer vi for at fleire skal oppdage DAG OG TID.

Namnet ditt vert synleg for alle du deler artikkelen med.

Meldingar

Så lada

Det er ikkje godt å seie kva som er høna og egget i portrettet av ei skjør mor og ein far med utfordringar.

Kvar veke les vi inn utvalde artiklar, som abonnentane våre kan lytte til.
Lytt til artikkelen
Tore Westre er lektor og har gått på Forfattarstudiet i Bø. No debuterer han som romanforfattar.

Tore Westre er lektor og har gått på Forfattarstudiet i Bø. No debuterer han som romanforfattar.

Foto: Anna-Julia Granberg / Blunderbuss

Tore Westre er lektor og har gått på Forfattarstudiet i Bø. No debuterer han som romanforfattar.

Tore Westre er lektor og har gått på Forfattarstudiet i Bø. No debuterer han som romanforfattar.

Foto: Anna-Julia Granberg / Blunderbuss

3689
20230526
3689
20230526

Roman

Tore Westre:

Det er best sånn

Tiden

Kor lite plass treng ein for å fortelje utruleg mykje? Tore Westre teiknar på 139 små sider i Det er best sånn opp eit stort, rikt og sårt univers. Det er mest så det gneistrar av boksidene.

Universet består hovudsakeleg av han, ho og sonen. Det er heile tida han som fortel, sjølv om dei tre delane er innleia med «Han», «Hun» og «Jeg». Han er ein mann som slit med å finne ut korleis han skal takle forhold, seg sjølv og sonen. Ho er ei kvinne som opplever at ho ikkje strekk til. Sonen dinglar mellom dei etter beste evne.

Alt smuldrar

I første del bur han og sonen aleine. Noko har skjedd, noko traumatisk for dei begge. Det kjem fram at faren ikkje har oversikt over rutinane til sonen, som i ein barnebursdag der han ikkje veit om guten vil ha både ketsjup og sennep på pølsa. Hos tannlegen kan han ikkje gjere greie for om guten er flink til å pusse tennene. Kvardagen går elles greitt med bringing og henting til barnehagen, med middag på bordet, turar til symjehallen.

Men det er noko fjernt over faren. På jobben skjer det same kvar dag: Kari-Ann spør korleis det går, om han ikkje skal ta seg litt fri, og Leif masar om skjema som skal leverast inn. Vår hovudperson flyttar vilkårleg rundt på nokre tal i excelkolonner og sender dei av garde. Til sist bryt maskina hans saman, og han får ikkje hjelp av IT-konsulenten, som til sist tar sommarferie.

Alt smuldrar. Heime stiller sonen dagleg spørsmål om kva som finst på månen (Finst det magasin? Finst det torevêr?), og han seier slikt som at ein gong var sjøstjernene aleine i havet, då lyste dei opp som lamper, eller han fortel om skjelpadda som blødde naseblod. Faren snakkar abstrakt tilbake til han: «Det finnes en logikk i det meste», «Det eneste som har noe å si, er våre egne meninger», «Vi har ikke styring på når noe blir annerledes».

Enkelte blir lytta til

I del to får vi eit tilbakeblikk til før sonen er fødd, og foreldra er på barselkurs: «Det blir sagt noe om a° sette fri knutene som binder oss til barndommen. En kvinne gra°ter i armene til en mann. Det sies noe om a° drive det indre ut og tillate seg selv a° være sa°rbar og forsvarsløs. Jeg gjemmer hendene under la°rene.» Alle er opptatte av moras minste behov, men ikkje av farens verken små eller store, anna enn å stille krav til at han må vere forståingsfull. Resten er kritikk.

Han støyter på kritikk kor han enn snur og vender seg: frå togkonduktøren, på jobben, i barnehage og skule. Det er kanskje ikkje rart at han overfører noko av dette på sonen, som i formaningane: «Ikke pirk sånn», «Du er nødt til a° brette», «Du skal ikke plukke opp ting fra bakken». Samstundes er det jo oppdraging.

Sterke portrett

Ein kan seie at den knappe stilen også er ein slags «sjokkskada» stil. Han seier ikkje meir enn det vesle han orkar til kvar tid, det er også grenser for kva han kan ta innover seg. Slik blir det opne sinnet til guten nærmast ein trugsel, som han må halde i sjakk og berre tillate dosar av.

Tore Westre har skrive fram eit portrett av ei skjør mor med eit apparat i ryggen og ein far med utfordringar, men der det ikkje er godt å seie kva som er høna og egget av tilkortkomminga og kritikken, og av ein liten filosof mellom to språk, to måtar å møte verda på, to skadeskotne. Guten er sjølv allereie skadeskoten: «Det er fotballkamp. Jeg sta°r pa° sidelinjen. Han spiller forsvar. Jeg vet ikke om det er en rolle han selv har valgt, eller om treneren har vurdert ham som en som kan forsvare.»

Ingvild Bræin

Ingvild Bræin er forfattar, nordist og fast bokmeldar i Dag og Tid.

Digital tilgang til DAG OG TID – heilt utan binding

Prøv ein månad for kr 49.
Deretter kr 199 per månad. Stopp når du vil.

Roman

Tore Westre:

Det er best sånn

Tiden

Kor lite plass treng ein for å fortelje utruleg mykje? Tore Westre teiknar på 139 små sider i Det er best sånn opp eit stort, rikt og sårt univers. Det er mest så det gneistrar av boksidene.

Universet består hovudsakeleg av han, ho og sonen. Det er heile tida han som fortel, sjølv om dei tre delane er innleia med «Han», «Hun» og «Jeg». Han er ein mann som slit med å finne ut korleis han skal takle forhold, seg sjølv og sonen. Ho er ei kvinne som opplever at ho ikkje strekk til. Sonen dinglar mellom dei etter beste evne.

Alt smuldrar

I første del bur han og sonen aleine. Noko har skjedd, noko traumatisk for dei begge. Det kjem fram at faren ikkje har oversikt over rutinane til sonen, som i ein barnebursdag der han ikkje veit om guten vil ha både ketsjup og sennep på pølsa. Hos tannlegen kan han ikkje gjere greie for om guten er flink til å pusse tennene. Kvardagen går elles greitt med bringing og henting til barnehagen, med middag på bordet, turar til symjehallen.

Men det er noko fjernt over faren. På jobben skjer det same kvar dag: Kari-Ann spør korleis det går, om han ikkje skal ta seg litt fri, og Leif masar om skjema som skal leverast inn. Vår hovudperson flyttar vilkårleg rundt på nokre tal i excelkolonner og sender dei av garde. Til sist bryt maskina hans saman, og han får ikkje hjelp av IT-konsulenten, som til sist tar sommarferie.

Alt smuldrar. Heime stiller sonen dagleg spørsmål om kva som finst på månen (Finst det magasin? Finst det torevêr?), og han seier slikt som at ein gong var sjøstjernene aleine i havet, då lyste dei opp som lamper, eller han fortel om skjelpadda som blødde naseblod. Faren snakkar abstrakt tilbake til han: «Det finnes en logikk i det meste», «Det eneste som har noe å si, er våre egne meninger», «Vi har ikke styring på når noe blir annerledes».

Enkelte blir lytta til

I del to får vi eit tilbakeblikk til før sonen er fødd, og foreldra er på barselkurs: «Det blir sagt noe om a° sette fri knutene som binder oss til barndommen. En kvinne gra°ter i armene til en mann. Det sies noe om a° drive det indre ut og tillate seg selv a° være sa°rbar og forsvarsløs. Jeg gjemmer hendene under la°rene.» Alle er opptatte av moras minste behov, men ikkje av farens verken små eller store, anna enn å stille krav til at han må vere forståingsfull. Resten er kritikk.

Han støyter på kritikk kor han enn snur og vender seg: frå togkonduktøren, på jobben, i barnehage og skule. Det er kanskje ikkje rart at han overfører noko av dette på sonen, som i formaningane: «Ikke pirk sånn», «Du er nødt til a° brette», «Du skal ikke plukke opp ting fra bakken». Samstundes er det jo oppdraging.

Sterke portrett

Ein kan seie at den knappe stilen også er ein slags «sjokkskada» stil. Han seier ikkje meir enn det vesle han orkar til kvar tid, det er også grenser for kva han kan ta innover seg. Slik blir det opne sinnet til guten nærmast ein trugsel, som han må halde i sjakk og berre tillate dosar av.

Tore Westre har skrive fram eit portrett av ei skjør mor med eit apparat i ryggen og ein far med utfordringar, men der det ikkje er godt å seie kva som er høna og egget av tilkortkomminga og kritikken, og av ein liten filosof mellom to språk, to måtar å møte verda på, to skadeskotne. Guten er sjølv allereie skadeskoten: «Det er fotballkamp. Jeg sta°r pa° sidelinjen. Han spiller forsvar. Jeg vet ikke om det er en rolle han selv har valgt, eller om treneren har vurdert ham som en som kan forsvare.»

Ingvild Bræin

Ingvild Bræin er forfattar, nordist og fast bokmeldar i Dag og Tid.

Emneknaggar

Fleire artiklar

Kjønnsfilosof Judith Butler

Kjønnsfilosof Judith Butler

Foto: Elliott Verdier / The New York Times / NTB

EssaySamfunn

Feltnotat frå kulturkrigane

Kjønnsdebatten har innteke hovudscena i internasjonal politikk. På veg for å intervjue verdas mest innflytelsesrike kjønnsfilosof, Judith Butler, forsøker eg å orientere meg i ein raskt ekspanderande konflikt. 

Ida Lødemel Tvedt
Kjønnsfilosof Judith Butler

Kjønnsfilosof Judith Butler

Foto: Elliott Verdier / The New York Times / NTB

EssaySamfunn

Feltnotat frå kulturkrigane

Kjønnsdebatten har innteke hovudscena i internasjonal politikk. På veg for å intervjue verdas mest innflytelsesrike kjønnsfilosof, Judith Butler, forsøker eg å orientere meg i ein raskt ekspanderande konflikt. 

Ida Lødemel Tvedt
Forsvarsminister Bjørn Arild Gram er på turné for å fortelje om langtidsmeldinga for Forsvaret. Her besøkjer han ubåten «KMN Utvær» i Bergen 10. april.

Forsvarsminister Bjørn Arild Gram er på turné for å fortelje om langtidsmeldinga for Forsvaret. Her besøkjer han ubåten «KMN Utvær» i Bergen 10. april.

Foto: Paul S. Amundsen / NTB

ForsvarSamfunn
Per Anders Todal

Vil ruste opp ei lekk skute

Regjeringa lovar eit historisk forsvarsløft. I dag slit Forsvaret med å halde på mannskapet som alt er der.

Khamzy Gunaratnam (Ap)

Khamzy Gunaratnam (Ap)

Foto: Vidar Ruud / NTB

HelseSamfunn
PernilleGrøndal

Avfeiar abortkritikk frå KrF

– Det kvinner treng, er rettleiing og oppfølging, ikkje å møte i nemnd, seier Kamzy Gunaratnam (Ap).

FNs generalsekretær Dag Hammarskjöld fotografert saman med Kongos statsminister Patrice Lumumba.

FNs generalsekretær Dag Hammarskjöld fotografert saman med Kongos statsminister Patrice Lumumba.

Foto: Scanpix / NTB

KommentarSamfunn
Bernt Hagtvet

Den handleføre mystikaren

Dag Hammarskjöld var den andre generalsekretæren i FN, frå 1953 til sin død, etterfølgjaren til Trygve Lie. Filmen som går om livet hans no, der Mikael Persbrandt spelar Hammarskjöld, vekkjer han til live på ein både kjenslevar og realistisk måte.

Songlerka hekkar på bakken, langt frå skog. Biletet syner godt den vesle fjørtoppen som vert reist opp dersom fuglen opplever fare eller er opphissa.

Songlerka hekkar på bakken, langt frå skog. Biletet syner godt den vesle fjørtoppen som vert reist opp dersom fuglen opplever fare eller er opphissa.

Foto: Sveinung Lindaas

DyrFeature

I dirrande lerkeposisjon

Er det sant at songlerka «jublar høgt i sky»?

Naïd Mubalegh
Songlerka hekkar på bakken, langt frå skog. Biletet syner godt den vesle fjørtoppen som vert reist opp dersom fuglen opplever fare eller er opphissa.

Songlerka hekkar på bakken, langt frå skog. Biletet syner godt den vesle fjørtoppen som vert reist opp dersom fuglen opplever fare eller er opphissa.

Foto: Sveinung Lindaas

DyrFeature

I dirrande lerkeposisjon

Er det sant at songlerka «jublar høgt i sky»?

Naïd Mubalegh

les DAG OG TID.
Vil du òg prøve?

Her kan du prøve vekeavisa DAG OG TID gratis i tre veker.
Prøveperioden stoppar av seg sjølv.

Komplett

Papiravisa
Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Digital

Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Komplett

Papiravisa
Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Digital

Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis