JavaScript is disabled in your web browser or browser is too old to support JavaScript. Today almost all web pages contain JavaScript, a scripting programming language that runs on visitor's web browser. It makes web pages functional for specific purposes and if disabled for some reason, the content or the functionality of the web page can be limited or unavailable.

Takk for at du vil dele artikkelen

Den du deler artikkelen med, kan lese og eventuelt lytte til heile artikkelen.
Det gjer vi for at fleire skal oppdage DAG OG TID.

Namnet ditt vert synleg for alle du deler artikkelen med.

LitteraturMeldingar

Forlaget for heile landet

Ottar Grepstad om forleggjarar som endra Noreg.

Kvar veke les vi inn utvalde artiklar, som abonnentane våre kan lytte til.
Lytt til artikkelen
I MIDTEN. Kulturminister Trine Skei Grande og forlagsdirektør Edmund Austigard på møte om ny kulturmelding i 2019. Som venta var Audun Heskestad der også.

I MIDTEN. Kulturminister Trine Skei Grande og forlagsdirektør Edmund Austigard på møte om ny kulturmelding i 2019. Som venta var Audun Heskestad der også.

Foto: Rolf Øhman, Aftenposten / NTB

I MIDTEN. Kulturminister Trine Skei Grande og forlagsdirektør Edmund Austigard på møte om ny kulturmelding i 2019. Som venta var Audun Heskestad der også.

I MIDTEN. Kulturminister Trine Skei Grande og forlagsdirektør Edmund Austigard på møte om ny kulturmelding i 2019. Som venta var Audun Heskestad der også.

Foto: Rolf Øhman, Aftenposten / NTB

2781
20230630
2781
20230630

Økonomisjef Audun Heskestad blei forlagssjef som andreval, sette lesarane i høgsetet og gjorde Samlaget til forlaget for heile landet.

Klokleg takka Berge Furre nei til å bli forlagssjef i Samlaget i 1980. Saman med skuleboksjef Mads Liland tok juristen Audun Heskestad (1942–) frå Dalane oppdraget. Liland gjekk vidare i 1985, og Heskestad hadde eineansvaret til 2005. Han snakka seg gjennom gangane, var vaktmeister i særklasse og drog frå og til jobb med bereposar fulle av dokument.

Audun Heskestad har vore ein sjølvtenkjar med stor evne til å fange opp kva andre meiner. Ustrukturert i form systematiserte han erfaringar og data, gjorde resultatvurdering sjølvsagt og hevda at han helst tilsette medarbeidarar som kunne meir enn han sjølv.

1900-talet igjennom nynna nynorskforleggjarar på klagesongen om at målfolk kjøper for lite nynorskbøker. Med Heskestad på plass la Samlaget om strategien: «Vi lagar ikkje bøker for nynorskfolk, men bøker på nynorsk for det norske folk.»

Der andre snakka, rekna Heskestad. Kostnadsstyringa var absolutt då omsetninga auka frå 63 millionar i 1980 til 111 millionar i 2004, rekna i 2022-kroner. Samlaget gjekk for å vere ein gjerrig stad utan fri bar, men etter alle oppkjøp og fusjonar i bransjen var forlaget framleis sjølvstendig og uavhengig.

Ut i 1980-åra ville William Nygaard i Aschehoug gjerne ta opp konkurransen med Samlaget om å bli det største nynorskforlaget. Han sa det til Gula Tidend og fekk svar frå sjefsekretær Olav Hr. Rue: «Dess meir vi veks, William, dess meir ønskjer vi at du skal vinne tevlinga!»

Samlaget har vore éin av fleire nødvendige føresetnader for nynorsk skriftkultur. I åra 1868–2021 gav forlaget ut 8263 bøker og 341 årgangar av tidsskrift og årbøker. 457 titlar var på bokmål og med få unntak skule- og lettlesbøker i parallell­utgåver.

Like frå 1881 kom ymse slags statstilskot. For å løyse oppgåver som var viktige for dei folkevalde, sa Heskestad. Liberalistane i bransjen hadde så lite til overs for dette at Samlaget først slapp inn i Den norske Forleggerforening i 1961. Difor var det meir enn ein personleg triumf då Heskestad var styreleiar i foreininga i 1990–93. Han forstod meir av politiske prosessar og institusjonar enn resten av bransjen til saman. Det tente fleire enn Samlaget på.

«Samlaget var alltid rikare på planar enn på pengar», skreiv Olav Hr. Rue i hundreårsboka om forlaget. For forlagssjefen inn i det 21. hundreåret var det likevel ei tid der det meste var mogleg. Audun Heskestad er historia om at ein forleggjar kan endre meir enn eit forlag.

Ottar Grepstad

Forfattaren var tilsett i Samlaget i 1980–94.

Dag og Tid publiserte serien «Forlagshistorier» i 14 delar frå 20. januar til 30. juni 2023.

Digital tilgang til DAG OG TID – heilt utan binding

Prøv ein månad for kr 49.
Deretter kr 199 per månad. Stopp når du vil.

Økonomisjef Audun Heskestad blei forlagssjef som andreval, sette lesarane i høgsetet og gjorde Samlaget til forlaget for heile landet.

Klokleg takka Berge Furre nei til å bli forlagssjef i Samlaget i 1980. Saman med skuleboksjef Mads Liland tok juristen Audun Heskestad (1942–) frå Dalane oppdraget. Liland gjekk vidare i 1985, og Heskestad hadde eineansvaret til 2005. Han snakka seg gjennom gangane, var vaktmeister i særklasse og drog frå og til jobb med bereposar fulle av dokument.

Audun Heskestad har vore ein sjølvtenkjar med stor evne til å fange opp kva andre meiner. Ustrukturert i form systematiserte han erfaringar og data, gjorde resultatvurdering sjølvsagt og hevda at han helst tilsette medarbeidarar som kunne meir enn han sjølv.

1900-talet igjennom nynna nynorskforleggjarar på klagesongen om at målfolk kjøper for lite nynorskbøker. Med Heskestad på plass la Samlaget om strategien: «Vi lagar ikkje bøker for nynorskfolk, men bøker på nynorsk for det norske folk.»

Der andre snakka, rekna Heskestad. Kostnadsstyringa var absolutt då omsetninga auka frå 63 millionar i 1980 til 111 millionar i 2004, rekna i 2022-kroner. Samlaget gjekk for å vere ein gjerrig stad utan fri bar, men etter alle oppkjøp og fusjonar i bransjen var forlaget framleis sjølvstendig og uavhengig.

Ut i 1980-åra ville William Nygaard i Aschehoug gjerne ta opp konkurransen med Samlaget om å bli det største nynorskforlaget. Han sa det til Gula Tidend og fekk svar frå sjefsekretær Olav Hr. Rue: «Dess meir vi veks, William, dess meir ønskjer vi at du skal vinne tevlinga!»

Samlaget har vore éin av fleire nødvendige føresetnader for nynorsk skriftkultur. I åra 1868–2021 gav forlaget ut 8263 bøker og 341 årgangar av tidsskrift og årbøker. 457 titlar var på bokmål og med få unntak skule- og lettlesbøker i parallell­utgåver.

Like frå 1881 kom ymse slags statstilskot. For å løyse oppgåver som var viktige for dei folkevalde, sa Heskestad. Liberalistane i bransjen hadde så lite til overs for dette at Samlaget først slapp inn i Den norske Forleggerforening i 1961. Difor var det meir enn ein personleg triumf då Heskestad var styreleiar i foreininga i 1990–93. Han forstod meir av politiske prosessar og institusjonar enn resten av bransjen til saman. Det tente fleire enn Samlaget på.

«Samlaget var alltid rikare på planar enn på pengar», skreiv Olav Hr. Rue i hundreårsboka om forlaget. For forlagssjefen inn i det 21. hundreåret var det likevel ei tid der det meste var mogleg. Audun Heskestad er historia om at ein forleggjar kan endre meir enn eit forlag.

Ottar Grepstad

Forfattaren var tilsett i Samlaget i 1980–94.

Dag og Tid publiserte serien «Forlagshistorier» i 14 delar frå 20. januar til 30. juni 2023.

Fleire artiklar

I den fyrste talen Keir Starmer heldt framfor Downing Street nr. 10, var han visjonær og energisk som få.

I den fyrste talen Keir Starmer heldt framfor Downing Street nr. 10, var han visjonær og energisk som få.

Foto: Toby Melville / Reuters / NTB

Samfunn

Røyster tel, valsystemet avgjer

Ikkje mange fleire britar røysta Labour i Storbritannia i år enn i 2019. Men røystene fordelte seg annleis. Det gav eit maktskifte.

Bernt Hagtvet
I den fyrste talen Keir Starmer heldt framfor Downing Street nr. 10, var han visjonær og energisk som få.

I den fyrste talen Keir Starmer heldt framfor Downing Street nr. 10, var han visjonær og energisk som få.

Foto: Toby Melville / Reuters / NTB

Samfunn

Røyster tel, valsystemet avgjer

Ikkje mange fleire britar røysta Labour i Storbritannia i år enn i 2019. Men røystene fordelte seg annleis. Det gav eit maktskifte.

Bernt Hagtvet
Slik er byen Roma teikna i Nürnberg-krønika.

Slik er byen Roma teikna i Nürnberg-krønika.

Foto: Terje Tøgard / Orfeus

BokMeldingar
Gjert Vestrheim

Ein milepåle i europeisk bokhistorie

Hartmann Schedels verdshistorie, som vart trykt i Nürnberg i 1493, er mor til alle salongbordbøker.

Jubileumsfeiring for Kristenretten på Moster i år.

Jubileumsfeiring for Kristenretten på Moster i år.

Foto: Silje Katrine Robinson / NTB

Ordskifte
Eivor Andersen Oftestad

Fordommar på leseglasa

Det finst sjølvsagt nestekjærleik både i andre kulturar enn den kristne og hos folk som «ikkje trur» at mennesket er skapt i Guds bilete.

Gunnar Stubseid.

Gunnar Stubseid.

Foto: Stubseid.no

MinneordSamfunn
Hallvard T. Bjørgum

Gunnar Stubseid

(1948­–2024)

Helene Uri har doktorgrad i språkvitskap og arbeidde i tolv år ved Universitetet i Oslo før ho sa opp for å skrive på heiltid.

Helene Uri har doktorgrad i språkvitskap og arbeidde i tolv år ved Universitetet i Oslo før ho sa opp for å skrive på heiltid.

Foto: Julie Pike / Gyldendal

LitteraturKultur

Djupdykk i den digitaliserte litteraturen

Er det rett at kvinnelege forfattarar nyttar fleire adjektiv enn mannlege kollegaer? Eller superlativ? Kva med bannord? Kven er «Den norske Hemingway»?

Jan H. Landro
Helene Uri har doktorgrad i språkvitskap og arbeidde i tolv år ved Universitetet i Oslo før ho sa opp for å skrive på heiltid.

Helene Uri har doktorgrad i språkvitskap og arbeidde i tolv år ved Universitetet i Oslo før ho sa opp for å skrive på heiltid.

Foto: Julie Pike / Gyldendal

LitteraturKultur

Djupdykk i den digitaliserte litteraturen

Er det rett at kvinnelege forfattarar nyttar fleire adjektiv enn mannlege kollegaer? Eller superlativ? Kva med bannord? Kven er «Den norske Hemingway»?

Jan H. Landro

les DAG OG TID.
Vil du òg prøve?

Her kan du prøve vekeavisa DAG OG TID gratis i tre veker.
Prøveperioden stoppar av seg sjølv.

Komplett

Papiravisa
Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Digital

Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Komplett

Papiravisa
Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Digital

Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis