Klipp av Lima, glimt av Bodø

Les Bones Dones forlag vart stifta i 2023 for å gje ut latinamerikansk litteratur på norsk, og det har dei gjort sidan. No er dei ute med Liten fugl av Claudia Ulloa Donoso. Ho kom til verda i Peru i 1979 og voks opp der, men flytta til Noreg kring år 2000. Ho har budd i Bodø, studert i Tromsø og har no busett seg i Trondheim.

Noveller

Claudia Ulloa Donoso:

Liten fugl

Omsett av Bente Teigen Gundersen

Les Bones Dones

Boka er eit mangfald av stutte tekstar med eg-personar i ulike livssituasjonar og med ulik identitet. Det som er sams for tekstane stort sett, er at ein aldri kan vera heilt trygg på dei realistiske føresetnadane. 

Fugl i kåpelomma

Ulloa Donoso er fri som fuglen, eller friare, ho skriv det som fell ho inn, og er open for assosiasjonar som ikkje var moglege nokre tekstliner tidlegare. I ein av tekstane har ho putta ein fugl i kåpelomma på veg til eit jobbintervju i Bodø. Fuglen har ho fått frå katten Kokorito, som får ei posthum helsing til sist i boka. Fuglen, ei kjøtmeis, gjer det problematisk for kvinna i teksten, for han, altså fuglen, livnar til i kåpelomma, og ho lyt løfte han fram på bordet, der ei utskrift av cv-en hennar ligg: «Han spankulerer rundt på cv-en min, på språka eg beherskar, brått drit han på arbeidserfaringa mi og byrjar å kjenne meg att. Han set seg på dei personlege opplysningane mine og blir verande i ro.»

Eg-personen med skiftande identitet og kjønn er ikkje heilt rotfast nokon stad, ho kan vera ein han og er både her og der, men nærast forfattaren, truleg, i ein del minne, der ein også ser døme på at den eine ideen skapar den neste, for når ho først skriv ein tekst som har tittelen «Eg minnest», kjem deretter ein som heiter «Eg minnest ikkje». Den første av desse er ei nemning av slikt ho har klårt i minnet frå oppveksten i Peru, den andre listar opp det ho ikkje kom i hug før ho sette på ein cd og høyrde ein song som vekte alt til live.

Blodet

Tekstane kan handla om møte mellom folk, om å vera trist, få sparken, forelska seg, og om å blø, ikkje minst, for det er ein del blod i desse tekstane, men ikkje vald. Blod er jo ein ganz besonderer Saft, som Goethe skreiv, og blodet personane ser hjå Ulloa Donoso, er ikkje alltid av denne verda. Det kan vera blod som er synleg for ho, men ikkje for andre, blod frå bilete og anna, men utan oppklarande kontekst, slik at ein får undra seg litt.

Tekstane er for det meste skisser utan særleg oppbygging, ein er til stades i noko, i små Bodøglimt av opplevingar, og i klipp frå Lima, men det er fascinerande, med mange artige refleksjonar. Eg-personen i ein av tekstane har vore pasient på eit psykiatrisk sjukehus, men får, etter at ho er utskriven, ein kontaktperson, Laila, som høyrer til obligatorisk oppfølgingsteneste. Denne Laila har stor tru på heilande kraft i kvartskrystallar, på romvesen og sjamanar, og på at haustvinden skal ta alle børene av folk. Den som vert følgd opp, ser stoda slik: «Stundom tenkjer eg at Laila har slutta å følgje meg, og at det er eg som har følgt henne ei tid no.»

Liten fugl er fint omsett til nynorsk av Bente Teigen Gundersen, men den ansvarlege for nynorsken på innbretten må skjerpa seg. «Ho har arbeidet», står det. Boka er elles sjarmerande, men litt lett, stort sett med luftige skisser, der ein gler seg mest over den frie måten forfattaren møter litteraturen på. Her veit ein aldri kva som vil skje, og bra er det!