I det vonde mellomrommet

Som perler på ei snor, eller kanskje heller som kvasse stålpiggar på ein ditto tråd, har Ann-Helén Laestadius på nokre få år levert tre sterke vitnesbyrd om urett mot folket hennar i moderne tid. Det er svære verk med mange personar og handlingstrådar, og dei ber preg av å ha vore skrivne under stort trykk.

Stjålet, på norsk i 2022, gav skakande innblikk i intense og brutale motsetnader mellom ulike etniske grupper i den svenske delen av Sápmi frå heilt nær fortid. Straff frå 2024 handlar om den smerta som vart påført samiske barn på statlege internatskular, godt kjent også frå norske tilhøve.

Og no altså ei bok om den doble skamma som så mange med dette opphavet har kjent og framleis kjenner på: skamma over å vere same – og skamma over å skamme seg over å vere same.

Sameproblemet

Marina veks opp på 1970- og 80-talet i Kiruna. Familien er samisk på båe sider, men lever i stor grad i fornekting, til liks med mange andre gruvearbeidarfamiliar her. Dei samiske røtene blir kutta generasjon for generasjon.

Som lita jente er Marina mykje med mormor og andre eldre slektningar som bur utanfor byen, og som har meir kontakt med dei samiske tradisjonane. Her lærer ho språket heilt organisk, men når ho veks til, gløymer ho det att – og ho gløymer ikkje minst at ho har kunna det.

Er du abonnent? Logg på for å lese vidare

Digital tilgang – heilt utan binding

Prøv ein månad for kr 49.
Deretter kr 199 per månad. Stopp når du vil.

E-postadressa di

Eg godtek vilkåra

Eller kjøp eit anna abonnement

Er du abonnent? Logg på for å lese vidare