JavaScript is disabled in your web browser or browser is too old to support JavaScript. Today almost all web pages contain JavaScript, a scripting programming language that runs on visitor's web browser. It makes web pages functional for specific purposes and if disabled for some reason, the content or the functionality of the web page can be limited or unavailable.

Takk for at du vil dele artikkelen

Den du deler artikkelen med, kan lese og eventuelt lytte til heile artikkelen.
Det gjer vi for at fleire skal oppdage DAG OG TID.

Namnet ditt vert synleg for alle du deler artikkelen med.

BokMeldingar

Stave verda

Gunnar Wærness er ein av dei førande norske samtidspoetane, rastlaust på reise til nye oppdagingar og gjenoppdagingar.

Kvar veke les vi inn utvalde artiklar, som abonnentane våre kan lytte til.
Lytt til artikkelen
Gunnar Wærness.

Gunnar Wærness.

Foto: Eva Lene Gilje Stensen

Gunnar Wærness.

Gunnar Wærness.

Foto: Eva Lene Gilje Stensen

2931
20230915
2931
20230915

Dikt

Gunnar Wærness:

Kosmos’ beibi

Oktober

I førre diktboka si, Ta på Jesus, dikta Gunnar Wærness fritt til ein tekst frå 1200-talet, «Salve Mundi Salutar» av Arnulf av Leuven. Denne 1200-talsteksten representerer ein konkret lyrikk som bevegar seg i Jesu kropp og blodige sår.

Årets bok, Kosmos’ beibi, flyttar seg nærmare tida vår, til moderniteten. Wærness verkar oppteken av modernitetens framtidsførestillingar. Og samstundes er Wærness planta i poesiens og dimed skapingas kjerne. I diktet «(magiker)» står det: «magi er å veve å karde ull/ og spinne tråd og stave verden/ levelig». Her er arbeidet og poesien blitt nærmast overnaturlege storleikar, overskridande aktivitetar, som skapar og omskapar i utvekslinga med den fysiske verda.

Kosmos betyr verd eller verdsaltet, og frå gamalt av er det knytt til å ordne troppar i krig. Ordet kosmetikk kjem også frå ordet kosmos, altså å ordne utsjånaden. Beibiar er nyskapte, sette til verda. Er det desse beibiane Wærness har sett seg føre å ordne og oppdra?

Kunstnarar, både målarar og poetar, som høyrer til i moderniteten, har blitt vigde dikt i boka. Det gjeld den russiske futuristen Velimir Khlebnikov, den chilenske avantgardisten Vicente Huidobro og målaren og forfattaren Leonora Carrington. Skaping kan også vere atterreising og gjenskaping. På sett og vis er det dette Wærness held på med andsynes desse kunstnarane, men kanskje er det også ei gjenskaping av kunstens motivasjonar, lengten og ferda til dei andre verdene – som kanskje ikkje har så gode kår i dagens samfunn: «jeg knakk pennen/ mens jeg skrev/ og rispet hull i arket/ i et forsøk på å slippe lys/ og lengsel ned i jorda».

Wærness er oppteken av samfunn, av politikk, av denne verda til liks med andre verder, av krigars gru, av skapinga og det skapte. Og han gjer det i dikt som er ekspansive, som rytmisk skrur seg i sirkelrørsler nedover og attover og fram, tidvis både vent og skremmande.

I møte med Wærness’ poesi, som er kjenneteikna av leiken, er det som ein også kjenner på eit alvor, at ein også må ta ansvar for det skapte, i konkret, vid og snever forstand. Slik Wærness gjer når han til dømes skriv dikt til dei andre kunstnarane og poetane. «beibien blir/ ikke mett av spisse steiner/ knekte stoler skrik// og anger den må ete/ den må elskes». Dette ansvaret kviler også på den som skapar, viss det er slik som poeten skriv, at «det farligste av alt/ er å være skapt». Det seier noko om både politikkens, kunstens og Guds ansvar, for kven vil utsetje noko eller nokon for fare?

Kosmos’ beibi stadfestar at Gunnar Wærness er ein av dei førande norske samtidspoetane, alltid rastlaust reisande mot nye oppdagingar og gjenoppdagingar i eit språk som grip i kjøtet og riv i tankane.

Sindre Ekrheim

Sindre Ekrheim er lyrikar og fast bokmeldar i Dag og Tid.

Digital tilgang til DAG OG TID – heilt utan binding

Prøv ein månad for kr 49.
Deretter kr 199 per månad. Stopp når du vil.

Dikt

Gunnar Wærness:

Kosmos’ beibi

Oktober

I førre diktboka si, Ta på Jesus, dikta Gunnar Wærness fritt til ein tekst frå 1200-talet, «Salve Mundi Salutar» av Arnulf av Leuven. Denne 1200-talsteksten representerer ein konkret lyrikk som bevegar seg i Jesu kropp og blodige sår.

Årets bok, Kosmos’ beibi, flyttar seg nærmare tida vår, til moderniteten. Wærness verkar oppteken av modernitetens framtidsførestillingar. Og samstundes er Wærness planta i poesiens og dimed skapingas kjerne. I diktet «(magiker)» står det: «magi er å veve å karde ull/ og spinne tråd og stave verden/ levelig». Her er arbeidet og poesien blitt nærmast overnaturlege storleikar, overskridande aktivitetar, som skapar og omskapar i utvekslinga med den fysiske verda.

Kosmos betyr verd eller verdsaltet, og frå gamalt av er det knytt til å ordne troppar i krig. Ordet kosmetikk kjem også frå ordet kosmos, altså å ordne utsjånaden. Beibiar er nyskapte, sette til verda. Er det desse beibiane Wærness har sett seg føre å ordne og oppdra?

Kunstnarar, både målarar og poetar, som høyrer til i moderniteten, har blitt vigde dikt i boka. Det gjeld den russiske futuristen Velimir Khlebnikov, den chilenske avantgardisten Vicente Huidobro og målaren og forfattaren Leonora Carrington. Skaping kan også vere atterreising og gjenskaping. På sett og vis er det dette Wærness held på med andsynes desse kunstnarane, men kanskje er det også ei gjenskaping av kunstens motivasjonar, lengten og ferda til dei andre verdene – som kanskje ikkje har så gode kår i dagens samfunn: «jeg knakk pennen/ mens jeg skrev/ og rispet hull i arket/ i et forsøk på å slippe lys/ og lengsel ned i jorda».

Wærness er oppteken av samfunn, av politikk, av denne verda til liks med andre verder, av krigars gru, av skapinga og det skapte. Og han gjer det i dikt som er ekspansive, som rytmisk skrur seg i sirkelrørsler nedover og attover og fram, tidvis både vent og skremmande.

I møte med Wærness’ poesi, som er kjenneteikna av leiken, er det som ein også kjenner på eit alvor, at ein også må ta ansvar for det skapte, i konkret, vid og snever forstand. Slik Wærness gjer når han til dømes skriv dikt til dei andre kunstnarane og poetane. «beibien blir/ ikke mett av spisse steiner/ knekte stoler skrik// og anger den må ete/ den må elskes». Dette ansvaret kviler også på den som skapar, viss det er slik som poeten skriv, at «det farligste av alt/ er å være skapt». Det seier noko om både politikkens, kunstens og Guds ansvar, for kven vil utsetje noko eller nokon for fare?

Kosmos’ beibi stadfestar at Gunnar Wærness er ein av dei førande norske samtidspoetane, alltid rastlaust reisande mot nye oppdagingar og gjenoppdagingar i eit språk som grip i kjøtet og riv i tankane.

Sindre Ekrheim

Sindre Ekrheim er lyrikar og fast bokmeldar i Dag og Tid.

Emneknaggar

Fleire artiklar

Kjønnsfilosof Judith Butler

Kjønnsfilosof Judith Butler

Foto: Elliott Verdier / The New York Times / NTB

EssaySamfunn

Feltnotat frå kulturkrigane

Kjønnsdebatten har innteke hovudscena i internasjonal politikk. På veg for å intervjue verdas mest innflytelsesrike kjønnsfilosof, Judith Butler, forsøker eg å orientere meg i ein raskt ekspanderande konflikt. 

Ida Lødemel Tvedt
Kjønnsfilosof Judith Butler

Kjønnsfilosof Judith Butler

Foto: Elliott Verdier / The New York Times / NTB

EssaySamfunn

Feltnotat frå kulturkrigane

Kjønnsdebatten har innteke hovudscena i internasjonal politikk. På veg for å intervjue verdas mest innflytelsesrike kjønnsfilosof, Judith Butler, forsøker eg å orientere meg i ein raskt ekspanderande konflikt. 

Ida Lødemel Tvedt
Forsvarsminister Bjørn Arild Gram er på turné for å fortelje om langtidsmeldinga for Forsvaret. Her besøkjer han ubåten «KMN Utvær» i Bergen 10. april.

Forsvarsminister Bjørn Arild Gram er på turné for å fortelje om langtidsmeldinga for Forsvaret. Her besøkjer han ubåten «KMN Utvær» i Bergen 10. april.

Foto: Paul S. Amundsen / NTB

ForsvarSamfunn
Per Anders Todal

Vil ruste opp ei lekk skute

Regjeringa lovar eit historisk forsvarsløft. I dag slit Forsvaret med å halde på mannskapet som alt er der.

Khamzy Gunaratnam (Ap)

Khamzy Gunaratnam (Ap)

Foto: Vidar Ruud / NTB

HelseSamfunn
PernilleGrøndal

Avfeiar abortkritikk frå KrF

– Det kvinner treng, er rettleiing og oppfølging, ikkje å møte i nemnd, seier Kamzy Gunaratnam (Ap).

FNs generalsekretær Dag Hammarskjöld fotografert saman med Kongos statsminister Patrice Lumumba.

FNs generalsekretær Dag Hammarskjöld fotografert saman med Kongos statsminister Patrice Lumumba.

Foto: Scanpix / NTB

KommentarSamfunn
Bernt Hagtvet

Den handleføre mystikaren

Dag Hammarskjöld var den andre generalsekretæren i FN, frå 1953 til sin død, etterfølgjaren til Trygve Lie. Filmen som går om livet hans no, der Mikael Persbrandt spelar Hammarskjöld, vekkjer han til live på ein både kjenslevar og realistisk måte.

Songlerka hekkar på bakken, langt frå skog. Biletet syner godt den vesle fjørtoppen som vert reist opp dersom fuglen opplever fare eller er opphissa.

Songlerka hekkar på bakken, langt frå skog. Biletet syner godt den vesle fjørtoppen som vert reist opp dersom fuglen opplever fare eller er opphissa.

Foto: Sveinung Lindaas

DyrFeature

I dirrande lerkeposisjon

Er det sant at songlerka «jublar høgt i sky»?

Naïd Mubalegh
Songlerka hekkar på bakken, langt frå skog. Biletet syner godt den vesle fjørtoppen som vert reist opp dersom fuglen opplever fare eller er opphissa.

Songlerka hekkar på bakken, langt frå skog. Biletet syner godt den vesle fjørtoppen som vert reist opp dersom fuglen opplever fare eller er opphissa.

Foto: Sveinung Lindaas

DyrFeature

I dirrande lerkeposisjon

Er det sant at songlerka «jublar høgt i sky»?

Naïd Mubalegh

les DAG OG TID.
Vil du òg prøve?

Her kan du prøve vekeavisa DAG OG TID gratis i tre veker.
Prøveperioden stoppar av seg sjølv.

Komplett

Papiravisa
Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Digital

Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Komplett

Papiravisa
Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Digital

Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis