JavaScript is disabled in your web browser or browser is too old to support JavaScript. Today almost all web pages contain JavaScript, a scripting programming language that runs on visitor's web browser. It makes web pages functional for specific purposes and if disabled for some reason, the content or the functionality of the web page can be limited or unavailable.

Takk for at du vil dele artikkelen

Den du deler artikkelen med, kan lese og eventuelt lytte til heile artikkelen.
Det gjer vi for at fleire skal oppdage DAG OG TID.

Namnet ditt vert synleg for alle du deler artikkelen med.

BokMeldingar

Mål og meining

Vandre heim er ein kort roman med høg himmelkvelving.

Kvar veke les vi inn utvalde artiklar, som abonnentane våre kan lytte til.
Lytt til artikkelen
Mathias Nyhagen Asplund skriv knapt og konsist, skriv Ingvild Bræin.

Mathias Nyhagen Asplund skriv knapt og konsist, skriv Ingvild Bræin.

Foto: Mats Jensaas

Mathias Nyhagen Asplund skriv knapt og konsist, skriv Ingvild Bræin.

Mathias Nyhagen Asplund skriv knapt og konsist, skriv Ingvild Bræin.

Foto: Mats Jensaas

3086
20220715
3086
20220715

Roman

Mathias Nyhagen Asplund:

Vandre heim

Cappelen Damm

Det er ikkje berre berre å kome seg heim. I alle fall ikkje når ei heil bok handlar om det. Halvor har tenestegjort i krigen, på havet, no skal han heim til ho som ber barnet hans. For å spare reiseutgifter går han, det tar si tid.

Djupt gripande

I Mathias Nyhagen Asplunds tredje bok er det lett å la tankane fare til Jon Fosse, på grunn av gjentakingane med typisk fosseske intervall, og ein kan henge seg litt opp i det i starten. Men snart går tankane òg til Tarjei Vesaas, og då særleg Brannen, der hovudpersonen Jon legg ut på ei ferd frå hybelen sin og møter ymse menneske med gode og dårlege eigenskapar og hensikter.

Som Brannen er Vandre heim eit slags stasjonsdrama, for å sjå til teaterhistoria, og når den referansen er nemnds, kan eg òg trekke inn eventyret, som i scena der hovudpersonen Halvor møter på ei kvinne som nærmast sit fast med nesa i ein stubbe.

Når assosiasjonane etter kvart blir så mange, sluttar eg å okke meg over likskapar. I staden blir eg imponert over forfattarens evne til å trekke på inspirasjonskjelder – trø slik rundt i litteraturhistoria – og samstundes skape sitt eige.

Om ikkje romanen er djupt original, er han djupt gripande. Halvors vandring heim består av møte med menneske. Unge og gamle, kvinner og menn. Ei ung kvinne sit med eit barn; mannen har reist ifrå henne. Ho bur med far sin og gjer så godt ho kan. Ho serverer mat, tar vare på gjester som kjem, som Halvor, men ein anar sorga og fortvilinga som ligg under.

Eit par har mista son sin, og i tillegg huset; no må dei flytte frå gard og grunn. Faren nektar å la den døde sonen ligge igjen, grev opp kista og tar henne på ryggen, sjølv om kista er roten og innhaldet luktar. Andre personar har mindre roller, som vegvisarar, dei peikar ut stien for vandraren. Romanen består av Halvors eigne tankar om menneska han møter, og om målet for reisa. Det er meir enn nok. I grunnen rommar det heile menneskelivet, kan ein hevde. Det er ei kort, kort bok om ei lang, lang reise.

Vandraren

Asplund skriv knapt og konsist, han gir ikkje ved dørene, men er samstundes slett ikkje utilgjengeleg. Han inviterer oss inn i eit landskap som angår éin person, og dermed oss alle. For å vende tilbake til teaterhistoria minner romanen mykje om «Spelet om Kvarmann»-tradisjonen, som ein òg kan finne igjen i Vesaas’ Brannen. Forfattaren set ein person ut på vandring, og han eller ho opplever ting på vegner av oss alle.

Vandringa til Halvor handlar om mål og meining, heilt bokstaveleg. Kva anna har vi i livet som verkeleg tel, anna enn det? Her er ei lita livsinnsikt frå romanen, som tar opp i seg det motsette av mål og meining; unntaket som stadfester regelen, og som dermed blir det evige bakteppet for «mål og meining»: «Heilt galne ulykker som kom frå ingen plass utan annan grunn enn at dei skjedde i staden for å ikkje skje.»

Ingvild Bræin

Ingvild Bræin er forfattar, nordist og fast bokmeldar i Dag og Tid.

Digital tilgang til DAG OG TID – heilt utan binding

Prøv ein månad for kr 49.
Deretter kr 199 per månad. Stopp når du vil.

Roman

Mathias Nyhagen Asplund:

Vandre heim

Cappelen Damm

Det er ikkje berre berre å kome seg heim. I alle fall ikkje når ei heil bok handlar om det. Halvor har tenestegjort i krigen, på havet, no skal han heim til ho som ber barnet hans. For å spare reiseutgifter går han, det tar si tid.

Djupt gripande

I Mathias Nyhagen Asplunds tredje bok er det lett å la tankane fare til Jon Fosse, på grunn av gjentakingane med typisk fosseske intervall, og ein kan henge seg litt opp i det i starten. Men snart går tankane òg til Tarjei Vesaas, og då særleg Brannen, der hovudpersonen Jon legg ut på ei ferd frå hybelen sin og møter ymse menneske med gode og dårlege eigenskapar og hensikter.

Som Brannen er Vandre heim eit slags stasjonsdrama, for å sjå til teaterhistoria, og når den referansen er nemnds, kan eg òg trekke inn eventyret, som i scena der hovudpersonen Halvor møter på ei kvinne som nærmast sit fast med nesa i ein stubbe.

Når assosiasjonane etter kvart blir så mange, sluttar eg å okke meg over likskapar. I staden blir eg imponert over forfattarens evne til å trekke på inspirasjonskjelder – trø slik rundt i litteraturhistoria – og samstundes skape sitt eige.

Om ikkje romanen er djupt original, er han djupt gripande. Halvors vandring heim består av møte med menneske. Unge og gamle, kvinner og menn. Ei ung kvinne sit med eit barn; mannen har reist ifrå henne. Ho bur med far sin og gjer så godt ho kan. Ho serverer mat, tar vare på gjester som kjem, som Halvor, men ein anar sorga og fortvilinga som ligg under.

Eit par har mista son sin, og i tillegg huset; no må dei flytte frå gard og grunn. Faren nektar å la den døde sonen ligge igjen, grev opp kista og tar henne på ryggen, sjølv om kista er roten og innhaldet luktar. Andre personar har mindre roller, som vegvisarar, dei peikar ut stien for vandraren. Romanen består av Halvors eigne tankar om menneska han møter, og om målet for reisa. Det er meir enn nok. I grunnen rommar det heile menneskelivet, kan ein hevde. Det er ei kort, kort bok om ei lang, lang reise.

Vandraren

Asplund skriv knapt og konsist, han gir ikkje ved dørene, men er samstundes slett ikkje utilgjengeleg. Han inviterer oss inn i eit landskap som angår éin person, og dermed oss alle. For å vende tilbake til teaterhistoria minner romanen mykje om «Spelet om Kvarmann»-tradisjonen, som ein òg kan finne igjen i Vesaas’ Brannen. Forfattaren set ein person ut på vandring, og han eller ho opplever ting på vegner av oss alle.

Vandringa til Halvor handlar om mål og meining, heilt bokstaveleg. Kva anna har vi i livet som verkeleg tel, anna enn det? Her er ei lita livsinnsikt frå romanen, som tar opp i seg det motsette av mål og meining; unntaket som stadfester regelen, og som dermed blir det evige bakteppet for «mål og meining»: «Heilt galne ulykker som kom frå ingen plass utan annan grunn enn at dei skjedde i staden for å ikkje skje.»

Ingvild Bræin

Ingvild Bræin er forfattar, nordist og fast bokmeldar i Dag og Tid.

Det er ei kort, kort bok om ei lang, lang reise.

Fleire artiklar

Paul Giamatti i rolla som Paul Hunham og Dominic Sessa som Angus Tully i den nyaste filmen til Alexander Payne.

Paul Giamatti i rolla som Paul Hunham og Dominic Sessa som Angus Tully i den nyaste filmen til Alexander Payne.

Foto: Seacia Pavao / Focus Features LLC

FilmMeldingar

Armert film

JEREVAN: Filmfestivalen i den armenske hovudstaden Jerevan er like kontrastfull som byen.

Håkon Tveit
Paul Giamatti i rolla som Paul Hunham og Dominic Sessa som Angus Tully i den nyaste filmen til Alexander Payne.

Paul Giamatti i rolla som Paul Hunham og Dominic Sessa som Angus Tully i den nyaste filmen til Alexander Payne.

Foto: Seacia Pavao / Focus Features LLC

FilmMeldingar

Armert film

JEREVAN: Filmfestivalen i den armenske hovudstaden Jerevan er like kontrastfull som byen.

Håkon Tveit
Slik er byen Roma teikna i Nürnberg-krønika.

Slik er byen Roma teikna i Nürnberg-krønika.

Foto: Terje Tøgard / Orfeus

BokMeldingar
Gjert Vestrheim

Ein milepåle i europeisk bokhistorie

Hartmann Schedels verdshistorie, som vart trykt i Nürnberg i 1493, er mor til alle salongbordbøker.

Jubileumsfeiring for Kristenretten på Moster i år.

Jubileumsfeiring for Kristenretten på Moster i år.

Foto: Silje Katrine Robinson / NTB

Ordskifte
Eivor Andersen Oftestad

Fordommar på leseglasa

Det finst sjølvsagt nestekjærleik både i andre kulturar enn den kristne og hos folk som «ikkje trur» at mennesket er skapt i Guds bilete.

Gunnar Stubseid.

Gunnar Stubseid.

Foto: Stubseid.no

MinneordSamfunn
Hallvard T. Bjørgum

Gunnar Stubseid

(1948­–2024)

I den fyrste talen Keir Starmer heldt framfor Downing Street nr. 10, var han visjonær og energisk som få.

I den fyrste talen Keir Starmer heldt framfor Downing Street nr. 10, var han visjonær og energisk som få.

Foto: Toby Melville / Reuters / NTB

Samfunn

Røyster tel, valsystemet avgjer

Ikkje mange fleire britar røysta Labour i Storbritannia i år enn i 2019. Men røystene fordelte seg annleis. Det gav eit maktskifte.

Bernt Hagtvet
I den fyrste talen Keir Starmer heldt framfor Downing Street nr. 10, var han visjonær og energisk som få.

I den fyrste talen Keir Starmer heldt framfor Downing Street nr. 10, var han visjonær og energisk som få.

Foto: Toby Melville / Reuters / NTB

Samfunn

Røyster tel, valsystemet avgjer

Ikkje mange fleire britar røysta Labour i Storbritannia i år enn i 2019. Men røystene fordelte seg annleis. Det gav eit maktskifte.

Bernt Hagtvet

les DAG OG TID.
Vil du òg prøve?

Her kan du prøve vekeavisa DAG OG TID gratis i tre veker.
Prøveperioden stoppar av seg sjølv.

Komplett

Papiravisa
Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Digital

Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Komplett

Papiravisa
Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Digital

Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis