JavaScript is disabled in your web browser or browser is too old to support JavaScript. Today almost all web pages contain JavaScript, a scripting programming language that runs on visitor's web browser. It makes web pages functional for specific purposes and if disabled for some reason, the content or the functionality of the web page can be limited or unavailable.

Takk for at du vil dele artikkelen

Den du deler artikkelen med, kan lese og eventuelt lytte til heile artikkelen.
Det gjer vi for at fleire skal oppdage DAG OG TID.

Namnet ditt vert synleg for alle du deler artikkelen med.

BokMeldingar

Gjennombrot og samanbrot

Marte M. Solem skriv med stor presisjon om ein tilstand der alt raknar.

Kvar veke les vi inn utvalde artiklar, som abonnentane våre kan lytte til.
Lytt til artikkelen
Marte Magnusdotter Solem har vakse opp i Oslo og er utdanna skodespelar ved Statens teaterhøgskole. Ho har gått på Aschehougs forfattarskule.

Marte Magnusdotter Solem har vakse opp i Oslo og er utdanna skodespelar ved Statens teaterhøgskole. Ho har gått på Aschehougs forfattarskule.

Foto: Oda Berby

Marte Magnusdotter Solem har vakse opp i Oslo og er utdanna skodespelar ved Statens teaterhøgskole. Ho har gått på Aschehougs forfattarskule.

Marte Magnusdotter Solem har vakse opp i Oslo og er utdanna skodespelar ved Statens teaterhøgskole. Ho har gått på Aschehougs forfattarskule.

Foto: Oda Berby

3455
20220805
3455
20220805

Roman

Marte Magnusdotter Solem:

Noe av betydning

Aschehoug

Når ein sjølv meiner ein står framfor eit gjennombrot, kan det vere lurt å vente med å kunngjere det til det er bekrefta. Det får Sara i Marte M. Solems Noe av betydning merke. Det hindrar ikkje hovudpersonen i å gjenta feilen.

Den indre spagaten

Sara har laga nokre kortfilmar tidlegare, ein av dei med stor suksess, no ser ho fram til den første spelefilmen sin. Ho har eit team rundt seg som står klare, og vener og familie har store forventningar, sidan ho på førehand har varsla at det er i boks. Når støtta frå Filminstituttet likevel ikkje kjem, raknar prosjektet, og tilbake står ei betutta Sara. Utover i romanen raknar ho sjølv meir og meir.

Sara har sonen Brage på 11 år. Barnefaren Fredrik lever med ny kone og barn. Sara underviser studentar i film, i eit vikariat, men heime blir det stadig meir skrantent i kjøleskåpet, det går i nudlar og knekkebrød med kaviar.

Marte M. Solem viser oss eit menneske som står i spagaten mellom å ha tru på seg sjølv som kunstnar og å måtte ty til andre jobbar for å overleve. Ikkje eit ukjent fenomen i historia. Men korleis dette kan verke på innsida, blir tydeleg på ein både smertefull og komisk måte i denne romanen. Sara opplever at alle rundt henne trekker seg unna, men lesaren ser at det like mykje er Sara som med sin klagande, krevjande måte skyv andre vekk. På same tid teiknar forfattaren opp eit film- og kunstnarmiljø som er rimeleg overflatisk – det handlar om fasade og posisjonar – så det er ikkje så lett å bli rekna med heller, utan jamn og pågåande suksess.

Hormonelt perspektiv

Den premenstruelle tilstanden er ein premiss for måten historia er fortalt på. Filmen til Sara skulle handle om nettopp dette: korleis den månadlege hormonfestivalen artar seg for enkelte kvinner, kor nærtakande og overkjensleg ein kan bli, at dette ikkje er noko ein kan styre. Filmen skulle ta dette på alvor. Når ikkje filmen blir noko av, og lesaren merkar at det i staden er romanen som er skriven ut frå eit nærtakande, skrudd verdsbilde, kjennest det litterært elegant.

Sara toler ikkje at folk seier det ikkje passar når ho ringer på døra, ho blir sjalu på ungar som skrik i bakgrunnen i telefonen og krev merksemd, ho prøver å snakke vennleg, men det blir syrleg. Når ho møter eit smil, er det alltid vendt til ein ved sida av ho, og kvifor får ho berre ein tommel opp i kommentarfelta, mens andre får hjarte? Her er mykje å bruke krefter på. I desperasjonen etter å kunne melde om eigen stabilitet, seier ho også høgt til andre at ho har fått fast undervisningsjobb, noko ho feilaktig tar på forskot, for andre gong.

Absolutt håplaus

Sjølv om Saras sosiale, relasjonelle og yrkesmessige undergang er hjarteskjerande, er han også komisk, sidan feilskjera ingen ende vil ta. Dei er i tillegg akkompagnerte av ein aldri kvilande fysisk humor: Våte blad set seg fast under skoa når ho skal gå frå ein pinleg situasjon. Ho set mat i halsen midt i ein anstrengd samtale. Når ho skal nappe blad av ein blome, riv ho opp heile planten, og jord fyk overalt.

Eg kjenner stor godhug for katastrofen Sara, og for evna forfattaren har til å teikne dette raset så tydeleg og presist.

Ingvild Bræin

Ingvild Bræin er forfattar, nordist og fast bokmeldar i Dag og Tid.

Digital tilgang til DAG OG TID – heilt utan binding

Prøv ein månad for kr 49.
Deretter kr 199 per månad. Stopp når du vil.

Roman

Marte Magnusdotter Solem:

Noe av betydning

Aschehoug

Når ein sjølv meiner ein står framfor eit gjennombrot, kan det vere lurt å vente med å kunngjere det til det er bekrefta. Det får Sara i Marte M. Solems Noe av betydning merke. Det hindrar ikkje hovudpersonen i å gjenta feilen.

Den indre spagaten

Sara har laga nokre kortfilmar tidlegare, ein av dei med stor suksess, no ser ho fram til den første spelefilmen sin. Ho har eit team rundt seg som står klare, og vener og familie har store forventningar, sidan ho på førehand har varsla at det er i boks. Når støtta frå Filminstituttet likevel ikkje kjem, raknar prosjektet, og tilbake står ei betutta Sara. Utover i romanen raknar ho sjølv meir og meir.

Sara har sonen Brage på 11 år. Barnefaren Fredrik lever med ny kone og barn. Sara underviser studentar i film, i eit vikariat, men heime blir det stadig meir skrantent i kjøleskåpet, det går i nudlar og knekkebrød med kaviar.

Marte M. Solem viser oss eit menneske som står i spagaten mellom å ha tru på seg sjølv som kunstnar og å måtte ty til andre jobbar for å overleve. Ikkje eit ukjent fenomen i historia. Men korleis dette kan verke på innsida, blir tydeleg på ein både smertefull og komisk måte i denne romanen. Sara opplever at alle rundt henne trekker seg unna, men lesaren ser at det like mykje er Sara som med sin klagande, krevjande måte skyv andre vekk. På same tid teiknar forfattaren opp eit film- og kunstnarmiljø som er rimeleg overflatisk – det handlar om fasade og posisjonar – så det er ikkje så lett å bli rekna med heller, utan jamn og pågåande suksess.

Hormonelt perspektiv

Den premenstruelle tilstanden er ein premiss for måten historia er fortalt på. Filmen til Sara skulle handle om nettopp dette: korleis den månadlege hormonfestivalen artar seg for enkelte kvinner, kor nærtakande og overkjensleg ein kan bli, at dette ikkje er noko ein kan styre. Filmen skulle ta dette på alvor. Når ikkje filmen blir noko av, og lesaren merkar at det i staden er romanen som er skriven ut frå eit nærtakande, skrudd verdsbilde, kjennest det litterært elegant.

Sara toler ikkje at folk seier det ikkje passar når ho ringer på døra, ho blir sjalu på ungar som skrik i bakgrunnen i telefonen og krev merksemd, ho prøver å snakke vennleg, men det blir syrleg. Når ho møter eit smil, er det alltid vendt til ein ved sida av ho, og kvifor får ho berre ein tommel opp i kommentarfelta, mens andre får hjarte? Her er mykje å bruke krefter på. I desperasjonen etter å kunne melde om eigen stabilitet, seier ho også høgt til andre at ho har fått fast undervisningsjobb, noko ho feilaktig tar på forskot, for andre gong.

Absolutt håplaus

Sjølv om Saras sosiale, relasjonelle og yrkesmessige undergang er hjarteskjerande, er han også komisk, sidan feilskjera ingen ende vil ta. Dei er i tillegg akkompagnerte av ein aldri kvilande fysisk humor: Våte blad set seg fast under skoa når ho skal gå frå ein pinleg situasjon. Ho set mat i halsen midt i ein anstrengd samtale. Når ho skal nappe blad av ein blome, riv ho opp heile planten, og jord fyk overalt.

Eg kjenner stor godhug for katastrofen Sara, og for evna forfattaren har til å teikne dette raset så tydeleg og presist.

Ingvild Bræin

Ingvild Bræin er forfattar, nordist og fast bokmeldar i Dag og Tid.

Når ho skal nappe blad av ein blome, riv ho opp heile planten, og jord fyk overalt.

Emneknaggar

Fleire artiklar

Ein tilhengar av Donald Trump med MAGA-ostehovudhatt.

Ein tilhengar av Donald Trump med MAGA-ostehovudhatt.

Foto: Brian Snyder / Reuters / NTB

Ordskifte

Framleis ikkje overtydande

I eit historisk lys er det meir treffande å seie at Trump og MAGA-rørsla sitt særkjenne, ideologisk sett, er at dei står for grunnlova og dei verdiane som er nedfelte der.

ØivindØstberg
Ein tilhengar av Donald Trump med MAGA-ostehovudhatt.

Ein tilhengar av Donald Trump med MAGA-ostehovudhatt.

Foto: Brian Snyder / Reuters / NTB

Ordskifte

Framleis ikkje overtydande

I eit historisk lys er det meir treffande å seie at Trump og MAGA-rørsla sitt særkjenne, ideologisk sett, er at dei står for grunnlova og dei verdiane som er nedfelte der.

ØivindØstberg
Cannabiskafé i Los Angeles.

Cannabiskafé i Los Angeles.

Foto: Richard Cogel / Reuters / NTB

Ordskifte
BjørnRøse

Hvor skal man sette grensene?

Gode forsetter og kunnskapsmangel er en farlig kombinasjon.

Frå innspelinga av Mor i Nidarosdomen.

Frå innspelinga av Mor i Nidarosdomen.

Foto: Morten Lindberg

MusikkMeldingar
Sjur Haga Bringeland

Vekselverknad

Nidaros Domkor skaper einskap mellom fortid og notid.

Situasjonen på Gaza no gjev grunn til å seie opp samarbeidsavtalar med israelske universitet, meiner folkerettsprofessor Terje Einarsen. Bilete frå Khan Younis sør på Gaza.

Situasjonen på Gaza no gjev grunn til å seie opp samarbeidsavtalar med israelske universitet, meiner folkerettsprofessor Terje Einarsen. Bilete frå Khan Younis sør på Gaza.

Foto: Mohammed Salem / REUTERS

Samfunn
Eva Aalberg Undheim

Forsvarar universitetsboikott

Folkerettsprofessor Terje Einarsen meiner samarbeid med israelske universitet, er med på å legitimere ulovleg okkupasjon, folkemord og brotsverk mot menneske.

Ida Fjeldbraaten arbeider som tekstforfattar og driv miniforlaget Teori & praksis.

Ida Fjeldbraaten arbeider som tekstforfattar og driv miniforlaget Teori & praksis.

Foto: Anna-Julia Granberg / Blunderbuss

BokMeldingar

For å seie det mildt

Allereie dei gamle grekarane visste om sambandet mellom framskritt og feilsteg.

Ingvild Bræin
Ida Fjeldbraaten arbeider som tekstforfattar og driv miniforlaget Teori & praksis.

Ida Fjeldbraaten arbeider som tekstforfattar og driv miniforlaget Teori & praksis.

Foto: Anna-Julia Granberg / Blunderbuss

BokMeldingar

For å seie det mildt

Allereie dei gamle grekarane visste om sambandet mellom framskritt og feilsteg.

Ingvild Bræin

les DAG OG TID.
Vil du òg prøve?

Her kan du prøve vekeavisa DAG OG TID gratis i tre veker.
Prøveperioden stoppar av seg sjølv.

Komplett

Papiravisa
Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Digital

Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Komplett

Papiravisa
Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Digital

Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis