JavaScript is disabled in your web browser or browser is too old to support JavaScript. Today almost all web pages contain JavaScript, a scripting programming language that runs on visitor's web browser. It makes web pages functional for specific purposes and if disabled for some reason, the content or the functionality of the web page can be limited or unavailable.

Takk for at du vil dele artikkelen

Den du deler artikkelen med, kan lese og eventuelt lytte til heile artikkelen.
Det gjer vi for at fleire skal oppdage DAG OG TID.

Namnet ditt vert synleg for alle du deler artikkelen med.

BokMeldingar

Dyra kjem best ut

Martine Jonsrud skriv godt, men kan jobbe litt med logikken.

Kvar veke les vi inn utvalde artiklar, som abonnentane våre kan lytte til.
Lytt til artikkelen
Debutanten Martine Jonsrud er utdanna kulturvitar og var i fleire år kultur- og kommunikasjonsrådgjevar ved den norske ambassaden i London.

Debutanten Martine Jonsrud er utdanna kulturvitar og var i fleire år kultur- og kommunikasjonsrådgjevar ved den norske ambassaden i London.

Foto: Jan Tore Eriksen

Debutanten Martine Jonsrud er utdanna kulturvitar og var i fleire år kultur- og kommunikasjonsrådgjevar ved den norske ambassaden i London.

Debutanten Martine Jonsrud er utdanna kulturvitar og var i fleire år kultur- og kommunikasjonsrådgjevar ved den norske ambassaden i London.

Foto: Jan Tore Eriksen

3660
20230922
3660
20230922

Roman

Martine Jonsrud:

Juni, juni

Oktober

I min ungdom hadde eg mus, rotter, ørkenrotter, hamsterar, marsvin, kaninar, fuglar og mange kattar. Ja, og ein hest. Det er ikkje vanskeleg for meg å interessere meg for jobben til hovudpersonen Minken i Martine Jonsruds debutroman Juni, juni: i ein dyrebutikk. Scenene som blir skildra herifrå, er òg dei mest levande, sjølv om dei er få.

Det eigentlege

Minken er 33 år og i ein periode i livet der ho slit med svevnen og med å finne ro og sin plass i verda. På overflata verkar ho som eit oppegåande menneske, som rett nok har vanskar med å få kontakt med kjenslene sine og dermed føyser mykje bort. Ho går til psykolog. Ho er omgitt av barndomsvenninna Merete, mor si, ein kjærast ho er middels interessert i, og nokre vener av han. Og av alle dyra, då, og tankane om dyrevelferd.

Debutanten skriv ut eit univers som er lett å følge, i eit liketil og replikkbasert språk. Eg veit likevel ikkje om eg synest universet er interessant, eller konsistent. I kvardagslivet som utspeler seg, har mora fått endå ein ny kjærast, venninna Merete blir gravid, det er nokre festar og samkomer, og Merete og Minken møtest i parkar og på kafé. Eg oppfattar at det som eigentleg går føre seg, hender i rommet mellom det Minken får til, og det ho ikkje får til. Problemet er at dette rommet er ganske spinkelt.

Terapeuten kunne ein tru var parodisk teikna, der ho ber Minken inngå i rollespel, bygge med Lego og skrive i ei bok om nettene om alt ho tenker på når ho ikkje får sove. Men eg blir ikkje overtydd om ironien. Minken protesterer rett nok på mykje av dette, men for meg seier teksten mest at Minken er ei litt avstengd, tøff-i-trynet-kvinne som verkeleg har noko hos terapeuten å gjere, men som vegrar seg. «– Noen ganger kobler vi ut fordi vi ikke tør kjenne på det vi egentlig føler, sier hun. – Sikkert, sier jeg.»

Påstand og løysing

Minken har fått ei «oppskrift» av forfattaren på korleis ho handlar sosialt: Når folk spør om noko ho ikkje vil svare på, begynner ho å snakke om noko anna. Gjerne med finurlege betraktningar eller fun facts som: «Synes du ikke ost egentlig er ganske ekkelt?» «Visste du at fugler ikke har utpust?» For meg blir det for konstruert og skjematisk; eg kjem ikkje tettare på Minken eller forteljinga gjennom dette, tvert om aukar avstanden til stoffet.

Vidare heiter det om Minken at ho og mora ikkje tenker særleg på henne som kvinne, men som ein som blei fødd som ein gammal mann. Det er ingenting i teikninga av hovudpersonen som viser dette for lesaren. Heller ikkje i visdom, om det var det ein tenkte på. I svevnboka har Minken teikna ei bombe med lunte. Men vi har alt forstått at ho er i ein tilstand der ho snart kan eksplodere, eller at noko i det minste ulmar. Ho kan seie: «Folk tror det er den som blir tatt bilde av som avsløres, men egentlig er det jo fotografen.» Det er lansert som visdomsord, men det er ikkje eitt som er originalt for Minken.

Tidvis opplever eg altså at det manglar samsvar mellom påstand og løysing, og/eller at løysinga blir for flat. Martine Jonsrud er best når ho skriv om dyrebutikken, om Minkens oppgåver der, og om dei ymse folka som kjem innom. Der kjem ein nerve inn som skaper spenn og litterært liv. Eg seier ikkje at forfattaren burde halde seg til å skrive bøker om dyrebutikkar heretter, eg vil berre seie at her er det høgt nivå. Den aller beste setninga i boka er denne, sidan ho berre står der og lever: «Ja, sier jeg og børster meg på lårene av ingen som helst grunn.»

Ingvild Bræin

Ingvild Bræin er forfattar, nordist og fast bokmeldar i Dag og Tid.

Digital tilgang til DAG OG TID – heilt utan binding

Prøv ein månad for kr 49.
Deretter kr 199 per månad. Stopp når du vil.

Roman

Martine Jonsrud:

Juni, juni

Oktober

I min ungdom hadde eg mus, rotter, ørkenrotter, hamsterar, marsvin, kaninar, fuglar og mange kattar. Ja, og ein hest. Det er ikkje vanskeleg for meg å interessere meg for jobben til hovudpersonen Minken i Martine Jonsruds debutroman Juni, juni: i ein dyrebutikk. Scenene som blir skildra herifrå, er òg dei mest levande, sjølv om dei er få.

Det eigentlege

Minken er 33 år og i ein periode i livet der ho slit med svevnen og med å finne ro og sin plass i verda. På overflata verkar ho som eit oppegåande menneske, som rett nok har vanskar med å få kontakt med kjenslene sine og dermed føyser mykje bort. Ho går til psykolog. Ho er omgitt av barndomsvenninna Merete, mor si, ein kjærast ho er middels interessert i, og nokre vener av han. Og av alle dyra, då, og tankane om dyrevelferd.

Debutanten skriv ut eit univers som er lett å følge, i eit liketil og replikkbasert språk. Eg veit likevel ikkje om eg synest universet er interessant, eller konsistent. I kvardagslivet som utspeler seg, har mora fått endå ein ny kjærast, venninna Merete blir gravid, det er nokre festar og samkomer, og Merete og Minken møtest i parkar og på kafé. Eg oppfattar at det som eigentleg går føre seg, hender i rommet mellom det Minken får til, og det ho ikkje får til. Problemet er at dette rommet er ganske spinkelt.

Terapeuten kunne ein tru var parodisk teikna, der ho ber Minken inngå i rollespel, bygge med Lego og skrive i ei bok om nettene om alt ho tenker på når ho ikkje får sove. Men eg blir ikkje overtydd om ironien. Minken protesterer rett nok på mykje av dette, men for meg seier teksten mest at Minken er ei litt avstengd, tøff-i-trynet-kvinne som verkeleg har noko hos terapeuten å gjere, men som vegrar seg. «– Noen ganger kobler vi ut fordi vi ikke tør kjenne på det vi egentlig føler, sier hun. – Sikkert, sier jeg.»

Påstand og løysing

Minken har fått ei «oppskrift» av forfattaren på korleis ho handlar sosialt: Når folk spør om noko ho ikkje vil svare på, begynner ho å snakke om noko anna. Gjerne med finurlege betraktningar eller fun facts som: «Synes du ikke ost egentlig er ganske ekkelt?» «Visste du at fugler ikke har utpust?» For meg blir det for konstruert og skjematisk; eg kjem ikkje tettare på Minken eller forteljinga gjennom dette, tvert om aukar avstanden til stoffet.

Vidare heiter det om Minken at ho og mora ikkje tenker særleg på henne som kvinne, men som ein som blei fødd som ein gammal mann. Det er ingenting i teikninga av hovudpersonen som viser dette for lesaren. Heller ikkje i visdom, om det var det ein tenkte på. I svevnboka har Minken teikna ei bombe med lunte. Men vi har alt forstått at ho er i ein tilstand der ho snart kan eksplodere, eller at noko i det minste ulmar. Ho kan seie: «Folk tror det er den som blir tatt bilde av som avsløres, men egentlig er det jo fotografen.» Det er lansert som visdomsord, men det er ikkje eitt som er originalt for Minken.

Tidvis opplever eg altså at det manglar samsvar mellom påstand og løysing, og/eller at løysinga blir for flat. Martine Jonsrud er best når ho skriv om dyrebutikken, om Minkens oppgåver der, og om dei ymse folka som kjem innom. Der kjem ein nerve inn som skaper spenn og litterært liv. Eg seier ikkje at forfattaren burde halde seg til å skrive bøker om dyrebutikkar heretter, eg vil berre seie at her er det høgt nivå. Den aller beste setninga i boka er denne, sidan ho berre står der og lever: «Ja, sier jeg og børster meg på lårene av ingen som helst grunn.»

Ingvild Bræin

Ingvild Bræin er forfattar, nordist og fast bokmeldar i Dag og Tid.

Emneknaggar

Fleire artiklar

Natur er ikkje berre idyll. Kvart år blir over 100.000 lam og sau borte på beite, dei fleste døyr av sjukdom eller ulukker.

Natur er ikkje berre idyll. Kvart år blir over 100.000 lam og sau borte på beite, dei fleste døyr av sjukdom eller ulukker.

Foto: Paul Kleiven / NTB

KunnskapFeature

Dauden i utmarka

Ei framtid utan konflikt mellom rovdyr og beitedyr er ikkje tenkjeleg.

Arve Nilsen
Natur er ikkje berre idyll. Kvart år blir over 100.000 lam og sau borte på beite, dei fleste døyr av sjukdom eller ulukker.

Natur er ikkje berre idyll. Kvart år blir over 100.000 lam og sau borte på beite, dei fleste døyr av sjukdom eller ulukker.

Foto: Paul Kleiven / NTB

KunnskapFeature

Dauden i utmarka

Ei framtid utan konflikt mellom rovdyr og beitedyr er ikkje tenkjeleg.

Arve Nilsen
Det norske damelandslaget etter å ha vunne sitt fyrste EM. F.v. trenar Leif-Erik Stabell, Torild Heskje, Gunn Tove Vist, Bodil Nyheim Øigarden, Liv Marit Grude, ikkje-spelande kaptein Anne-Lill Hellemann, Marianne Harding og Ann Karin Fuglestad.

Det norske damelandslaget etter å ha vunne sitt fyrste EM. F.v. trenar Leif-Erik Stabell, Torild Heskje, Gunn Tove Vist, Bodil Nyheim Øigarden, Liv Marit Grude, ikkje-spelande kaptein Anne-Lill Hellemann, Marianne Harding og Ann Karin Fuglestad.

Foto: Torild Heskje

Frå bridgeverdaKunnskap
Erlend Skjetne

EM-eufori

Det tyske Ensemble Polyharmonique.

Det tyske Ensemble Polyharmonique.

Foto frå nettsida til gruppa

MusikkMeldingar
Sjur Haga Bringeland

Lite skakande

Ungdomsverka til Heinichen og Telemann treng meir livfull musisering.

Jack Grealish iført dei minste leggbeskyttarane det er mogleg å oppdrive. 

Jack Grealish iført dei minste leggbeskyttarane det er mogleg å oppdrive. 

Foto: Darko Vojinovic / AP / NTB

SportFeature
Maren

Lukta av leggbeskyttarar

Leggen er klart ein utsett kroppsdel i fotball.

Det er berre to ferieområde ved Svartehavet som er tilgjengelege for ukrainarar i det frie Ukraina: Mykolaiv og Odesa fylke. Her frå Svartehavet i 2020.

Det er berre to ferieområde ved Svartehavet som er tilgjengelege for ukrainarar i det frie Ukraina: Mykolaiv og Odesa fylke. Her frå Svartehavet i 2020.

Foto: Sergei Poliakov / AP / NTB

Samfunn

Krig invaderer sommaren

Førre helg kunne hotell i Odesa melde «Fullt» for første gong sidan starten på fullskalakrigen.

Andrej Kurkov
Det er berre to ferieområde ved Svartehavet som er tilgjengelege for ukrainarar i det frie Ukraina: Mykolaiv og Odesa fylke. Her frå Svartehavet i 2020.

Det er berre to ferieområde ved Svartehavet som er tilgjengelege for ukrainarar i det frie Ukraina: Mykolaiv og Odesa fylke. Her frå Svartehavet i 2020.

Foto: Sergei Poliakov / AP / NTB

Samfunn

Krig invaderer sommaren

Førre helg kunne hotell i Odesa melde «Fullt» for første gong sidan starten på fullskalakrigen.

Andrej Kurkov

les DAG OG TID.
Vil du òg prøve?

Her kan du prøve vekeavisa DAG OG TID gratis i tre veker.
Prøveperioden stoppar av seg sjølv.

Komplett

Papiravisa
Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Digital

Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Komplett

Papiravisa
Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Digital

Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis