Fisken forsvinn, kven si skuld er det?

Det er krise i havet. Sidan 2013 er den samla massen av fisk og skaldyr i dei norske havområda halvert. Klimaendringar og dårleg rekruttering av nye årsklassar kan vere ei viktig årsak, meiner havforskarane. Vi kan heller ikkje sjå bort frå at dette har ein samanheng med korleis vi menneske forvaltar ressursane i havet. Men no nærmar vi oss sesongen for jakt på vågekval, der regjeringa grunngjev den norske kvalfangsten med at det å skyte kval er eit bidrag til betre balanse i dei marine økosystema. 

Er det verkeleg slik at dei marine pattedyra tek så store bitar av den felles fiskekaka at det er i ferd med å bli for lite att til oss menneske?

Vanskeleg å forstå

Kva innverknad summen av klimaendringar og menneskelege inngrep har på næringsveven i havet, er ikkje lett å forstå fullt ut, for å seie det forsiktig. Det er ikkje nok å studere korleis miljøet endrar seg, vi må også skjøne kvifor – det forskarar likar å kalle kausale samanhengar. Ein slik sannsynleg kausal samanheng er at varmare og surare vatn fører til mindre produksjon av plankton i havet, noko som er registrert både i Barentshavet og Norskehavet. Plankton er fundamentet for mykje av det levande livet i havet, og mindre plankton gjer at fiskeyngelen svelt i hel.

Ein annan openberr kausalitet er korleis fiskeria både utraderer viktige bestandar og samstundes haustar hardt frå toppen av næringsveven i havet. Dei store og kommersielt interessante artane blir fjerna først, frå blåkvalen og så nedover i storleik, til silda og rekene. I marin økologi er det ein kjend teori at når næringsveven i havet blir flata ut av slikt rovfiske, blir økosystema i havet stressa og meir sårbare.

Storetne kvalar

Er du abonnent? Logg på for å lese vidare

Digital tilgang – heilt utan binding

Prøv ein månad for kr 49.
Deretter kr 199 per månad. Stopp når du vil.

E-postadressa di

Eg godtek vilkåra

Eller kjøp eit anna abonnement

Er du abonnent? Logg på for å lese vidare