JavaScript is disabled in your web browser or browser is too old to support JavaScript. Today almost all web pages contain JavaScript, a scripting programming language that runs on visitor's web browser. It makes web pages functional for specific purposes and if disabled for some reason, the content or the functionality of the web page can be limited or unavailable.

Takk for at du vil dele artikkelen

Den du deler artikkelen med, kan lese og eventuelt lytte til heile artikkelen.
Det gjer vi for at fleire skal oppdage DAG OG TID.

Namnet ditt vert synleg for alle du deler artikkelen med.

DiktetKunnskap

Diktet: Wetle Holtan

Kvar veke les vi inn utvalde artiklar, som abonnentane våre kan lytte til.
Lytt til artikkelen

Foto: Rolf M. Aagaard

Foto: Rolf M. Aagaard

2333
20240308
2333
20240308

Dette diktet er henta frå Høsten er et påskudd (1996), debuten til ein diktar som døydde altfor ung: Wetle Holtan (1970–2015). Holtan gav òg ut Det er mange veier til et rom (1998), men deretter vart det stopp på lyrikkarrieren, dessverre. Han vann Ibsenprisen i 2003 for skodespelet De som lever. Dei fire neste bøkene hans var òg drama.

Ein annan fin lyrikar, som gjekk bort for nokre år sidan, Jan Jakob Tønseth, skreiv mellom anna dette i meldinga av debuten i Dagbladet: Boka «er en underlig blanding av løssluppenhet og konsentrasjon, distraksjon og disiplinering. Men det blir dikt ut av det, en underlig yrisk-lyrisk skrift som får fram hverdagens små undre og korte grøss, og makter å følge tankens krumspring».

Tønseths observasjon gjeld også dette diktet. Dikt om tilstanden mellom svevn og oppvakning er eit kjært tema igjennom litteraturhistoria. Emil Boyson har mange variasjonar over det temaet – som i «Vindu i februar». Eit kjennemerke ved desse dikta er den vare sansinga av verda etter ein lang, tung svevn.

Hjå Holtan skjer dette derimot gjennom ein laussleppt språkbruk – ja, også i fysisk forstand, for eget slepper verkeleg laus lemene etter at dei har vore stive og kjenslelause. Det blir ikkje sagt direkte – men eg tenkjer på armar og føter som har dovna under natta, og som du verkeleg må riste i før du får kjensle i dei.

Denne humoristiske scena går så snøgt over i eit «kort grøss», i verslina «så lar jeg dauingene begrave seg selv». Det må tolkast som ein stivleik som ikkje kan vakne att – om diktaren tenkjer på folk som døyr i senga, eller dei som alt er stive i grava. Altså eit memento mori midt i dei komiske sprella for å vekkje føter og armar. På hi sida kan siste versline «fuglesang og vindkast» òg føre tankane på dei avlidne – men då på eit sjeleleg nivå. Både «vind» og «fugl» er gamle bilete på ei sjel som forlèt kroppen.

«Jeg strekker meg ut i sengen» får meg til å vilja lesa fleire dikt av Holtan. Eg takkar Steinar Opstad som tipsa meg om diktet.

Ronny Spaans

Jeg strekker meg ut i sengen

Jeg strekker meg ut i sengen

rister løs etter en lang og tung søvn

først høyre hånd, så den venstre

deretter bena og hodet

så lar jeg dauingene begrave seg selv

og jeg kjenner at kroppen

klarner i takt med dagen

utenfor fornemmer jeg fuglesang og vindkast

Wetle Holtan

Digital tilgang til DAG OG TID – heilt utan binding

Prøv ein månad for kr 49.
Deretter kr 199 per månad. Stopp når du vil.

Dette diktet er henta frå Høsten er et påskudd (1996), debuten til ein diktar som døydde altfor ung: Wetle Holtan (1970–2015). Holtan gav òg ut Det er mange veier til et rom (1998), men deretter vart det stopp på lyrikkarrieren, dessverre. Han vann Ibsenprisen i 2003 for skodespelet De som lever. Dei fire neste bøkene hans var òg drama.

Ein annan fin lyrikar, som gjekk bort for nokre år sidan, Jan Jakob Tønseth, skreiv mellom anna dette i meldinga av debuten i Dagbladet: Boka «er en underlig blanding av løssluppenhet og konsentrasjon, distraksjon og disiplinering. Men det blir dikt ut av det, en underlig yrisk-lyrisk skrift som får fram hverdagens små undre og korte grøss, og makter å følge tankens krumspring».

Tønseths observasjon gjeld også dette diktet. Dikt om tilstanden mellom svevn og oppvakning er eit kjært tema igjennom litteraturhistoria. Emil Boyson har mange variasjonar over det temaet – som i «Vindu i februar». Eit kjennemerke ved desse dikta er den vare sansinga av verda etter ein lang, tung svevn.

Hjå Holtan skjer dette derimot gjennom ein laussleppt språkbruk – ja, også i fysisk forstand, for eget slepper verkeleg laus lemene etter at dei har vore stive og kjenslelause. Det blir ikkje sagt direkte – men eg tenkjer på armar og føter som har dovna under natta, og som du verkeleg må riste i før du får kjensle i dei.

Denne humoristiske scena går så snøgt over i eit «kort grøss», i verslina «så lar jeg dauingene begrave seg selv». Det må tolkast som ein stivleik som ikkje kan vakne att – om diktaren tenkjer på folk som døyr i senga, eller dei som alt er stive i grava. Altså eit memento mori midt i dei komiske sprella for å vekkje føter og armar. På hi sida kan siste versline «fuglesang og vindkast» òg føre tankane på dei avlidne – men då på eit sjeleleg nivå. Både «vind» og «fugl» er gamle bilete på ei sjel som forlèt kroppen.

«Jeg strekker meg ut i sengen» får meg til å vilja lesa fleire dikt av Holtan. Eg takkar Steinar Opstad som tipsa meg om diktet.

Ronny Spaans

Jeg strekker meg ut i sengen

Jeg strekker meg ut i sengen

rister løs etter en lang og tung søvn

først høyre hånd, så den venstre

deretter bena og hodet

så lar jeg dauingene begrave seg selv

og jeg kjenner at kroppen

klarner i takt med dagen

utenfor fornemmer jeg fuglesang og vindkast

Wetle Holtan

Fleire artiklar

Brystkreft er den vanlegaste kreftforma blant norske kvinner. Biletet er frå Rosa sløyfe-aksjonen mot brystkreft, arrangert av Den norske Kreftforeningen.

Brystkreft er den vanlegaste kreftforma blant norske kvinner. Biletet er frå Rosa sløyfe-aksjonen mot brystkreft, arrangert av Den norske Kreftforeningen.

Foto: Stian Lysberg Solum / NTB

HelseSamfunn

Kven bør få tilbod om mammografi?

Norske kvinner får eit heilt anna råd enn svenske
og amerikanske.

Christiane Jordheim Larsen
Brystkreft er den vanlegaste kreftforma blant norske kvinner. Biletet er frå Rosa sløyfe-aksjonen mot brystkreft, arrangert av Den norske Kreftforeningen.

Brystkreft er den vanlegaste kreftforma blant norske kvinner. Biletet er frå Rosa sløyfe-aksjonen mot brystkreft, arrangert av Den norske Kreftforeningen.

Foto: Stian Lysberg Solum / NTB

HelseSamfunn

Kven bør få tilbod om mammografi?

Norske kvinner får eit heilt anna råd enn svenske
og amerikanske.

Christiane Jordheim Larsen

Teikning: May Linn Clement

Ordskifte
Halvor Tjønn

Å forveksla aggressor med forsvarar

«Etter at Putin kom til makta hausten 1999, har Russland ført ei heil rad med krigar.»

Den nyfødde kalven.

Den nyfødde kalven.

Foto: Hilde Lussand Selheim

Samfunn
Svein Gjerdåker

Ei ny Ameline er fødd

Vårsøg – også kalla Tripso sidan ho var så skvetten som ung, spissa øyro for ingenting og trippa med beina inn og ut av fjøset – fekk ein ny kalv natt til 13. mai.

Emma (Fanny L. Bornedal) arbeider som nattevakt ved rettsmedisinsk institutt, der foreldra i si tid vart utsette for drapsforsøk.

Emma (Fanny L. Bornedal) arbeider som nattevakt ved rettsmedisinsk institutt, der foreldra i si tid vart utsette for drapsforsøk.

Foto: Another World Entertainment

FilmMeldingar
Brit Aksnes

Skrekkeleg skuffande

Likte du Nattevakten, kjem du ikkje til å elska Nattevakten: Demoner går i arv, dersom det var det du håpte på.

Høgpatogen fugleinfluensa spreier seg stadig og har no råka mjølkekyr i USA.

Høgpatogen fugleinfluensa spreier seg stadig og har no råka mjølkekyr i USA.

Foto: Rodrigo Abd / AP / NTB

DyrFeature

Influensa-alarm

I mars i år blei det slått full smittealarm i USA. Fugleinfluensa er no funne i meir enn 40 mjølkekubesetningar frå ti ulike delstatar.

Arve Nilsen
Høgpatogen fugleinfluensa spreier seg stadig og har no råka mjølkekyr i USA.

Høgpatogen fugleinfluensa spreier seg stadig og har no råka mjølkekyr i USA.

Foto: Rodrigo Abd / AP / NTB

DyrFeature

Influensa-alarm

I mars i år blei det slått full smittealarm i USA. Fugleinfluensa er no funne i meir enn 40 mjølkekubesetningar frå ti ulike delstatar.

Arve Nilsen

les DAG OG TID.
Vil du òg prøve?

Her kan du prøve vekeavisa DAG OG TID gratis i tre veker.
Prøveperioden stoppar av seg sjølv.

Komplett

Papiravisa
Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Digital

Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Komplett

Papiravisa
Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Digital

Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis