JavaScript is disabled in your web browser or browser is too old to support JavaScript. Today almost all web pages contain JavaScript, a scripting programming language that runs on visitor's web browser. It makes web pages functional for specific purposes and if disabled for some reason, the content or the functionality of the web page can be limited or unavailable.

Takk for at du vil dele artikkelen

Den du deler artikkelen med, kan lese og eventuelt lytte til heile artikkelen.
Det gjer vi for at fleire skal oppdage DAG OG TID.

Namnet ditt vert synleg for alle du deler artikkelen med.

DiktetKultur

Sigrid Undset

Kvar veke les vi inn utvalde artiklar, som abonnentane våre kan lytte til.
Lytt til artikkelen

Foto: NTB

Foto: NTB

2549
20220923
2549
20220923

Ei teaterframsyning og ei musikalsk framføring fekk Sigrid Undset (1882–1949) til å framstå vilt levande og overraskande fandenivaldsk denne hausten. Mange har fått med seg at Det Norske Teatret med regissør Kjersti Horn i spissen har skapt ei banebrytande framsyning av Kristin Lavransdotter på nynorsk, i Gunnhild Øyehaugs treffande omsetjing. Det kan kallast ei omdikting av verket frå 1922 som sanneleg er Undset verdig. Horn og kompani får fram råskapen i kvinnelivet og ei lite romantiserande haldning til kjærleiken og det sanselege.

Dette synet kan ein finne spor av gjennom heile forfattarskapen, faktisk alt frå ungdomsdikta, som Undset skreiv før ho fylte 20 år. Desse dikta, som eg før (mot betre vitande) mest avskreiv som naive og naturlyriske, stod brått for meg i eit anna ljos, då eg høyrde ei ny, musikalsk framføring ved skodespelaren Eline Holbø Wendelboe, akkompagnert av Arnhild Vik på flygel.

Eitt av dikta var «Evig kjærlighet» som vi her får avslutninga på. Diktet opnar med at ei jente ikkje kan finne att kjærasten og gråtande ber Sankt Peter om å få leite etter han i himmelen. Nokre vers seinare finn ho han i helvete. Dette er eit dikt som peikar i retning av både folkevise og kabaret, noko Wendelboe får fram med nærmast Kurt Weillsk kraft og rytmisk presisjon i stemma.

Kva gjer slike nytolkingar med originaltekstane? Det er ein viss fare for at diktet kan bli overkøyrt av ei for intens formidling, men desse to nemnde gir verkeleg friskt kjøt på tekstbeina og tende elden i denne lesarens hjarte. Undset arbeidde sjølv med «omdiktingar» av segner, mytar og folkedikting og skapte verk som var på same tid djupt historiske, tidlause og moderne. I dette ligg òg ein invitasjon til å lese – og formidle – på stadig nye måtar.

Cathrine Strøm

«Evig kjærlighet»

(…)

«Og er du i helvede, kjæreste kjære

«– jeg søkte deg mellem de himmelske hære.

«Jeg deler så gjerne din helvetes pine,

«men sig mig dog, ven, hvorfor er du herinde?»

«Nei Himmeriks rike det blir ikke givet

«til dem, som har elsket hinanden i livet.

«Se lykken den fik vi, men ikke forstanden:

«så bitterlig bittert vi pinte hinanden.

«Men la dig ei skræmme av det, som står skrevet;

«vi får det jo bare som dengang vi levet.

«Og ilden, der brænder, og ormen, der nager,

«var alt ifra gammelt vor kjærlighets plager.

«Men arvet vi helved, og manet vi fanden,

«så blir vi jo sammen, vi har jo hinanden.»

Så tok han sin kjærest og løftet på armen:

«Fra før av er vi to jo vante til varmen.»

Sigrid Undset

Frå Ungdom, dikt, 1910

Digital tilgang til DAG OG TID – heilt utan binding

Prøv ein månad for kr 49.
Deretter kr 199 per månad. Stopp når du vil.

Ei teaterframsyning og ei musikalsk framføring fekk Sigrid Undset (1882–1949) til å framstå vilt levande og overraskande fandenivaldsk denne hausten. Mange har fått med seg at Det Norske Teatret med regissør Kjersti Horn i spissen har skapt ei banebrytande framsyning av Kristin Lavransdotter på nynorsk, i Gunnhild Øyehaugs treffande omsetjing. Det kan kallast ei omdikting av verket frå 1922 som sanneleg er Undset verdig. Horn og kompani får fram råskapen i kvinnelivet og ei lite romantiserande haldning til kjærleiken og det sanselege.

Dette synet kan ein finne spor av gjennom heile forfattarskapen, faktisk alt frå ungdomsdikta, som Undset skreiv før ho fylte 20 år. Desse dikta, som eg før (mot betre vitande) mest avskreiv som naive og naturlyriske, stod brått for meg i eit anna ljos, då eg høyrde ei ny, musikalsk framføring ved skodespelaren Eline Holbø Wendelboe, akkompagnert av Arnhild Vik på flygel.

Eitt av dikta var «Evig kjærlighet» som vi her får avslutninga på. Diktet opnar med at ei jente ikkje kan finne att kjærasten og gråtande ber Sankt Peter om å få leite etter han i himmelen. Nokre vers seinare finn ho han i helvete. Dette er eit dikt som peikar i retning av både folkevise og kabaret, noko Wendelboe får fram med nærmast Kurt Weillsk kraft og rytmisk presisjon i stemma.

Kva gjer slike nytolkingar med originaltekstane? Det er ein viss fare for at diktet kan bli overkøyrt av ei for intens formidling, men desse to nemnde gir verkeleg friskt kjøt på tekstbeina og tende elden i denne lesarens hjarte. Undset arbeidde sjølv med «omdiktingar» av segner, mytar og folkedikting og skapte verk som var på same tid djupt historiske, tidlause og moderne. I dette ligg òg ein invitasjon til å lese – og formidle – på stadig nye måtar.

Cathrine Strøm

«Evig kjærlighet»

(…)

«Og er du i helvede, kjæreste kjære

«– jeg søkte deg mellem de himmelske hære.

«Jeg deler så gjerne din helvetes pine,

«men sig mig dog, ven, hvorfor er du herinde?»

«Nei Himmeriks rike det blir ikke givet

«til dem, som har elsket hinanden i livet.

«Se lykken den fik vi, men ikke forstanden:

«så bitterlig bittert vi pinte hinanden.

«Men la dig ei skræmme av det, som står skrevet;

«vi får det jo bare som dengang vi levet.

«Og ilden, der brænder, og ormen, der nager,

«var alt ifra gammelt vor kjærlighets plager.

«Men arvet vi helved, og manet vi fanden,

«så blir vi jo sammen, vi har jo hinanden.»

Så tok han sin kjærest og løftet på armen:

«Fra før av er vi to jo vante til varmen.»

Sigrid Undset

Frå Ungdom, dikt, 1910

Fleire artiklar

Nye rekruttar til Ukrainas 3. åtaksbrigade trenar ved Kyiv 9. april 2024. Menn i våpenfør alder som nektar mobilisering, kan få fengselsstraff på mellom tre og fem år.

Nye rekruttar til Ukrainas 3. åtaksbrigade trenar ved Kyiv 9. april 2024. Menn i våpenfør alder som nektar mobilisering, kan få fengselsstraff på mellom tre og fem år.

Foto: Vadim Ghirda / AP / NTB

KrigSamfunn

Tårer på jernbanestasjonen

For ei veke sidan vende eg enda ein gong attende til Ukraina etter tre veker i Europa. Denne gongen gjekk heimvegen gjennom den slovakiske byen Kosice, som ligg 120 kilometer frå grensa til Ukraina.

Andrej Kurkov
Nye rekruttar til Ukrainas 3. åtaksbrigade trenar ved Kyiv 9. april 2024. Menn i våpenfør alder som nektar mobilisering, kan få fengselsstraff på mellom tre og fem år.

Nye rekruttar til Ukrainas 3. åtaksbrigade trenar ved Kyiv 9. april 2024. Menn i våpenfør alder som nektar mobilisering, kan få fengselsstraff på mellom tre og fem år.

Foto: Vadim Ghirda / AP / NTB

KrigSamfunn

Tårer på jernbanestasjonen

For ei veke sidan vende eg enda ein gong attende til Ukraina etter tre veker i Europa. Denne gongen gjekk heimvegen gjennom den slovakiske byen Kosice, som ligg 120 kilometer frå grensa til Ukraina.

Andrej Kurkov
Raudfota skogskjelpadde er ein av dei tre artane av skjelpadde som er godkjende til bruk som familiedyr i Noreg.

Raudfota skogskjelpadde er ein av dei tre artane av skjelpadde som er godkjende til bruk som familiedyr i Noreg.

Foto via Wikimedia Commons

KunnskapFeature
Arve Nilsen

Skjelpadder

Etter at menneska klatra ned frå trea og oppover på næringskjeda, har nok mange skjelpadder blitt fanga og hamna i gryta.

Biletet syner Blixtunnelen på Follobanen rett før opninga i desember 2022. Nokre dagar etter vart tunnelen stengd på grunn av varmgang i kablane. Opprettinga skal vare til desember i år.

Biletet syner Blixtunnelen på Follobanen rett før opninga i desember 2022. Nokre dagar etter vart tunnelen stengd på grunn av varmgang i kablane. Opprettinga skal vare til desember i år.

Foto: Terje Pedersen / NTB

Samfunn
Per Anders Todal

Politiske signalfeil

Det er mange grunnar til at toget ikkje går når det skal i Noreg. Her er nokre av dei.

Ikkje berre krig og kriser kan føre til legemiddelmangel. Heile leveringskjeda er sårbar.

Ikkje berre krig og kriser kan føre til legemiddelmangel. Heile leveringskjeda er sårbar.

Foto: Gorm Kallestad / NTB

Samfunn
Sofie May Rånes

Det veikaste leddet i legemiddelkjeda

Europeiske land bør samarbeide for å sikre forsyninga av legemiddel, seier professor Marianne Jahre.

KommentarSamfunn

Sjølvmord av frykt for dauden

Macron-strategien for nyval fremjar det han vil unngå.

Bjørn Kvalsvik Nicolaysen
KommentarSamfunn

Sjølvmord av frykt for dauden

Macron-strategien for nyval fremjar det han vil unngå.

Bjørn Kvalsvik Nicolaysen

les DAG OG TID.
Vil du òg prøve?

Her kan du prøve vekeavisa DAG OG TID gratis i tre veker.
Prøveperioden stoppar av seg sjølv.

Komplett

Papiravisa
Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Digital

Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Komplett

Papiravisa
Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Digital

Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis