JavaScript is disabled in your web browser or browser is too old to support JavaScript. Today almost all web pages contain JavaScript, a scripting programming language that runs on visitor's web browser. It makes web pages functional for specific purposes and if disabled for some reason, the content or the functionality of the web page can be limited or unavailable.

Takk for at du vil dele artikkelen

Den du deler artikkelen med, kan lese og eventuelt lytte til heile artikkelen.
Det gjer vi for at fleire skal oppdage DAG OG TID.

Namnet ditt vert synleg for alle du deler artikkelen med.

Ordskifte

Kva slags universitet treng me?

Kvar veke les vi inn utvalde artiklar, som abonnentane våre kan lytte til.
Lytt til artikkelen
Studentar ved Universitetet i Bergen.

Studentar ved Universitetet i Bergen.

Foto: Marit Hommedal / NTB

Studentar ved Universitetet i Bergen.

Studentar ved Universitetet i Bergen.

Foto: Marit Hommedal / NTB

4192
20231201
4192
20231201

Ønskjer du å delta i debatten? Då kan du sende innlegget ditt til ordskifte@dagogtid.no

Kunnskap

Kvifor er norske langrennslauparar i verdsklasse? Fordi me berre har eit fåtal vidaregåande skular kor du kan ta langrenn på toppnivå som valfag? Eller er det motsett: Ikkje berre har me i Noreg eit vel utbygd samfunn av friviljuge organisasjonar kor du kan dyrke all slags idrettar, me har òg ei rekkje vidaregåande skular kor du nettopp kan kombinere til dømes ski og skule.

De skjønar truleg alt no kva eg vil fram til: Spørsmålet er ikkje kor mange universitet me har plass til i Noreg, men kva slags universitet me ynskjer.

Eg har arbeidd i universitets- og høgskulesektoren i meir enn 35 år og vore tilsett ved Universitetet i Agder, Universitetet i Bergen, Universitetet i Oslo og Universitetet i Søraust-Noreg – kor eg no held til. Og jamvel har eg vore vikar eit år ved NTNU òg. I tillegg har eg vore gjesteforelesar ved høgskular høgt og lavt, dei mest minnerike i Molde og Volda.

Alle desse lærestadane har hatt sine særeigenheiter og for meg representert eit mangfald me treng i eit ope og demokratisk samfunn. Ikkje minst innan mitt eige fag, statsvitskap. Dessutan har eg møtt mykje flinke folk på desse lærestadane.

Det gjorde eg òg då eg byrja å studere ved det som eingong var ein distriktshøgskule i Bø, men som no høyrer til mitt eige universitet. Eg tok historie mellomfag der med fire framifrå professorar.

Korleis dei var hamna i Bø, veit eg ikkje, for ingen av dei kom derifrå. Men professorata ved dei etablerte universiteta var vel den gongen som no okkupert av folk på livstid. Så om me ikkje opprettar nye høgskular og universitet når samfunnet utviklar seg demografisk og i høve til ny kunnskap og kompetanse, kor skal flinke folk som dei professorane eg hadde den gongen, ta vegen?

Eit alternativ er sjølvsagt å innføre åremålsstillingar i universitets- og høgskulesektoren, eller berre å tilby deltidsstillingar på til dømes 50 prosent.

Slik kunne me kanskje òg unngå at dei akademiske miljøa vert meir og meir introverte. No får du ikkje førsteamanuensis- eller professorstilling på ein høgskule eller eit universitet dersom du ikkje har publisert noko i såkalla vitskaplege tidsskrift – slike som knapt nokon les, og som krev så mykje vitskapsteoretisk og metodisk formalisme på dei rundt 15 sidene du har til rådigheit, at det knapt er noko å lære der.

«Høgskulane skal driva med forsking, men vel så viktig er det at dei skaper gode undervisningsmiljø med mange nok sjølvtrygge førelesarar med fagleg ballast og praktisk innsikt», skriv redaktør Svein Gjerdåker på leiarplass i Dag og Tid 24. november.

Det burde sjølvsagt gjelde universiteta òg. Men korkje undervisning eller formidling til eit breiare publikum vert prioritert særleg høgt i universitetsverda i dag. Der talar dei meir enn nokon gong om «undervisningsplikt» og «forskingsfri», og om du er for mykje i media, er det òg dei som trekker dine eigenskapar som forskar i tvil.

Det eg kanskje er mest glad for etter halvtanna år i Bø, er at eg vart tilrådd å reise til Bergen for å studere samanliknande politikk. Eg hadde aldri høyrt om det faget, men eg gjorde som professorane mine sa, og fekk meg både hovudfag og doktorgrad der etter kvart.

Fagmiljøet var framifrå, og i ti år hadde eg sjølv gleda av å utdanne ei rad flinke folk i samanliknande politikk. I dag sit mange av dei i toppstillingar som redaktørar og politiske kommentatorar i media, til dømes. Men dei har òg gjort det godt i andre bransjar. Grunnen til det trur eg er at samanlikna med studiet i statsvitskap ved Universitetet i Oslo var me friare i vår tilnærming til politikk og forvaltning der borte i Bergen.

«All politikk er lokal», heiter det i Amerika. «All vitskap er lokal», seier no eg. Skal me kunne fremma noko vitskapeleg fornuftig om det globale, er det ikkje fånyttes å kunne noko om det lokale. Tvert om. Difor treng me kanskje ikkje fleire universitet her til lands, men lærestader kor førelesarane har fagleg ballast og praktisk innsikt i tillegg til å vera gode forskarar. Det gjeld òg dei universiteta me allereie har.

Jan Erik Grindheim er professor i statsvitskap ved Universitetet i Søraust-Noreg og knytt til tankesmia Civita.

Digital tilgang til DAG OG TID – heilt utan binding

Prøv ein månad for kr 49.
Deretter kr 199 per månad. Stopp når du vil.

Ønskjer du å delta i debatten? Då kan du sende innlegget ditt til ordskifte@dagogtid.no

Kunnskap

Kvifor er norske langrennslauparar i verdsklasse? Fordi me berre har eit fåtal vidaregåande skular kor du kan ta langrenn på toppnivå som valfag? Eller er det motsett: Ikkje berre har me i Noreg eit vel utbygd samfunn av friviljuge organisasjonar kor du kan dyrke all slags idrettar, me har òg ei rekkje vidaregåande skular kor du nettopp kan kombinere til dømes ski og skule.

De skjønar truleg alt no kva eg vil fram til: Spørsmålet er ikkje kor mange universitet me har plass til i Noreg, men kva slags universitet me ynskjer.

Eg har arbeidd i universitets- og høgskulesektoren i meir enn 35 år og vore tilsett ved Universitetet i Agder, Universitetet i Bergen, Universitetet i Oslo og Universitetet i Søraust-Noreg – kor eg no held til. Og jamvel har eg vore vikar eit år ved NTNU òg. I tillegg har eg vore gjesteforelesar ved høgskular høgt og lavt, dei mest minnerike i Molde og Volda.

Alle desse lærestadane har hatt sine særeigenheiter og for meg representert eit mangfald me treng i eit ope og demokratisk samfunn. Ikkje minst innan mitt eige fag, statsvitskap. Dessutan har eg møtt mykje flinke folk på desse lærestadane.

Det gjorde eg òg då eg byrja å studere ved det som eingong var ein distriktshøgskule i Bø, men som no høyrer til mitt eige universitet. Eg tok historie mellomfag der med fire framifrå professorar.

Korleis dei var hamna i Bø, veit eg ikkje, for ingen av dei kom derifrå. Men professorata ved dei etablerte universiteta var vel den gongen som no okkupert av folk på livstid. Så om me ikkje opprettar nye høgskular og universitet når samfunnet utviklar seg demografisk og i høve til ny kunnskap og kompetanse, kor skal flinke folk som dei professorane eg hadde den gongen, ta vegen?

Eit alternativ er sjølvsagt å innføre åremålsstillingar i universitets- og høgskulesektoren, eller berre å tilby deltidsstillingar på til dømes 50 prosent.

Slik kunne me kanskje òg unngå at dei akademiske miljøa vert meir og meir introverte. No får du ikkje førsteamanuensis- eller professorstilling på ein høgskule eller eit universitet dersom du ikkje har publisert noko i såkalla vitskaplege tidsskrift – slike som knapt nokon les, og som krev så mykje vitskapsteoretisk og metodisk formalisme på dei rundt 15 sidene du har til rådigheit, at det knapt er noko å lære der.

«Høgskulane skal driva med forsking, men vel så viktig er det at dei skaper gode undervisningsmiljø med mange nok sjølvtrygge førelesarar med fagleg ballast og praktisk innsikt», skriv redaktør Svein Gjerdåker på leiarplass i Dag og Tid 24. november.

Det burde sjølvsagt gjelde universiteta òg. Men korkje undervisning eller formidling til eit breiare publikum vert prioritert særleg høgt i universitetsverda i dag. Der talar dei meir enn nokon gong om «undervisningsplikt» og «forskingsfri», og om du er for mykje i media, er det òg dei som trekker dine eigenskapar som forskar i tvil.

Det eg kanskje er mest glad for etter halvtanna år i Bø, er at eg vart tilrådd å reise til Bergen for å studere samanliknande politikk. Eg hadde aldri høyrt om det faget, men eg gjorde som professorane mine sa, og fekk meg både hovudfag og doktorgrad der etter kvart.

Fagmiljøet var framifrå, og i ti år hadde eg sjølv gleda av å utdanne ei rad flinke folk i samanliknande politikk. I dag sit mange av dei i toppstillingar som redaktørar og politiske kommentatorar i media, til dømes. Men dei har òg gjort det godt i andre bransjar. Grunnen til det trur eg er at samanlikna med studiet i statsvitskap ved Universitetet i Oslo var me friare i vår tilnærming til politikk og forvaltning der borte i Bergen.

«All politikk er lokal», heiter det i Amerika. «All vitskap er lokal», seier no eg. Skal me kunne fremma noko vitskapeleg fornuftig om det globale, er det ikkje fånyttes å kunne noko om det lokale. Tvert om. Difor treng me kanskje ikkje fleire universitet her til lands, men lærestader kor førelesarane har fagleg ballast og praktisk innsikt i tillegg til å vera gode forskarar. Det gjeld òg dei universiteta me allereie har.

Jan Erik Grindheim er professor i statsvitskap ved Universitetet i Søraust-Noreg og knytt til tankesmia Civita.

Emneknaggar

Fleire artiklar

Ordskifte

Ny kurs med endra styrkeforhold?

«I konfliktar er styrke viktigare enn hensikter og narrativ.»

ErikKlepsvik
Ordskifte

Ny kurs med endra styrkeforhold?

«I konfliktar er styrke viktigare enn hensikter og narrativ.»

ErikKlepsvik
Andrew Jackson var president i USA frå 1829 til 1837.

Andrew Jackson var president i USA frå 1829 til 1837.

Foto via Wikimedia Commons

Ordskifte
Øyvind T. Gulliksen

Donald Trump og Andrew Jackson

Utruleg nok kan altså Trump, som no er dømd for kjeltringstrekar i stor skala, bli presidentkandidat for Det republikanske partiet.

Statsminister Jonas Gahr Støre på strategikonferansen til Arbeidarpartiet i november 2023.

Statsminister Jonas Gahr Støre på strategikonferansen til Arbeidarpartiet i november 2023.

Foto: Frederik Ringnes / NTB

Ordskifte
LarsKolbeinstveit

Svakt frå Agenda

At Ap gjer det dårleg, kan ha med heilt andre grunnar å gjere enn at folk vert meir opptekne av seg sjølve.

EssaySamfunn
Morten A. Strøksnes

iPad-bobla som brast

Samfunnet har nytta store ressursar på å digitalisere skolen. Grunnlaget var syltynt og har vore styrt av motetenking, gruppepress, framtidsangst og kommersielle interesser. No ser det ut til å snu.

Madame Nielsen har ei fortid som forfattaren Claus Beck Nielsen.

Madame Nielsen har ei fortid som forfattaren Claus Beck Nielsen.

Foto: Pelikanen forlag

BokMeldingar

Apokalyptisk

Madame Nielsen leverer litteratur av sjeldan kvalitet.

Oddmund Hagen
Madame Nielsen har ei fortid som forfattaren Claus Beck Nielsen.

Madame Nielsen har ei fortid som forfattaren Claus Beck Nielsen.

Foto: Pelikanen forlag

BokMeldingar

Apokalyptisk

Madame Nielsen leverer litteratur av sjeldan kvalitet.

Oddmund Hagen

les DAG OG TID.
Vil du òg prøve?

Her kan du prøve vekeavisa DAG OG TID gratis i tre veker.
Prøveperioden stoppar av seg sjølv.

Komplett

Papiravisa
Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Digital

Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Komplett

Papiravisa
Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Digital

Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis