JavaScript is disabled in your web browser or browser is too old to support JavaScript. Today almost all web pages contain JavaScript, a scripting programming language that runs on visitor's web browser. It makes web pages functional for specific purposes and if disabled for some reason, the content or the functionality of the web page can be limited or unavailable.

Takk for at du vil dele artikkelen

Den du deler artikkelen med, kan lese og eventuelt lytte til heile artikkelen.
Det gjer vi for at fleire skal oppdage DAG OG TID.

Namnet ditt vert synleg for alle du deler artikkelen med.

Ordskifte

Fornying av demokratiske institusjonar

Kvar veke les vi inn utvalde artiklar, som abonnentane våre kan lytte til.
Lytt til artikkelen
I Irland er forakta for politikarane låg.

I Irland er forakta for politikarane låg.

Foto: Peter Morrison / AP / NTB

I Irland er forakta for politikarane låg.

I Irland er forakta for politikarane låg.

Foto: Peter Morrison / AP / NTB

2317
20231006
2317
20231006

Ønskjer du å delta i debatten? Då kan du sende innlegget ditt til ordskifte@dagogtid.no

Samfunn

Politikk handlar om kva som er til fellesskapets beste. Demokratiske institusjonar har til hensikt å fremje dette høvet. Det betyr ikkje at vi nokon gong klarar å organisere samfunnet til det beste for alle, men dette må ligge som ein demokratisk intensjon for vår organisering av demokratiet.

Dagens organisering av demokratiet er problematisk. Vi ser stadig fall av politikarar som er meir opptatt av eiga vinning enn å ha til hensikt å fremje ein partipolitikk. Det handlar meir om å vinne val enn om å representere ei gruppe av befolkninga. Enkelte synest å vere villige til å gå over lik for å vinne eigen posisjon. Det vil ikkje vere overraskande om tilliten til politikarane er låg, når dei stadig utnyttar systemet snarare enn å verne om det.

Eit land som går i motsett retning er Irland, der forakta for politikarane er låg. Irland har gjort fleire grep for å forbetre den demokratiske organiseringa. I perioden 1998 til 2019 har dei hatt 22 nasjonale avstemmingar. Dette har vore alt frå moralske spørsmål som barnerett, likekjønna ekteskap og abort til Irlands relasjon til EU. Konsekvensen er at den irske befolkninga har tatt stilling til og delteke i politiske avgjersler der dei langsamt har utvikla ein avstemmingskultur. Dette har aukar kvaliteten på den politiske debatten som handlar om sak meir enn personar.

Irland har òg oppretta eit folketing. Her blir medlemmene trekte ut frå demografiske kriterium. Ideen er at eit gjennomsnitt av befolkninga skal komme saman for å få innsikt i saker som er av betydning for fellesskapet. På bakgrunn av folketinget sin kollektive intelligens blir det laga ein rapport med anbefalingar både for grunnlovsendringar og andre lovendringar. Politikarane må reagere på tinget sine forslag med å godkjenne, avvise eller sende dei til vidare utgreiing. På sikt kan vi sjå for oss ei forskyving i makt frå valde politikarar til ei demografisk trekt folkeforsamling.

Dette er nokre døme på demokratisk innovasjon. Island og «Betre Reykjavik» er eit anna døme. Poenget er at vi må tenke nytt rundt organiseringa av våre demokratiske institusjonar skal vi halde ved like borgarane sin politiske vilje og kamp for sakar som har verdi for fellesskapet.

Knut Ove Æsøy er førsteamanuensis i filosofi ved OsloMet.

Digital tilgang til DAG OG TID – heilt utan binding

kr 99 for dei fyrste to månadene.
Deretter kr 199 per månad. Stopp når du vil.

Ønskjer du å delta i debatten? Då kan du sende innlegget ditt til ordskifte@dagogtid.no

Samfunn

Politikk handlar om kva som er til fellesskapets beste. Demokratiske institusjonar har til hensikt å fremje dette høvet. Det betyr ikkje at vi nokon gong klarar å organisere samfunnet til det beste for alle, men dette må ligge som ein demokratisk intensjon for vår organisering av demokratiet.

Dagens organisering av demokratiet er problematisk. Vi ser stadig fall av politikarar som er meir opptatt av eiga vinning enn å ha til hensikt å fremje ein partipolitikk. Det handlar meir om å vinne val enn om å representere ei gruppe av befolkninga. Enkelte synest å vere villige til å gå over lik for å vinne eigen posisjon. Det vil ikkje vere overraskande om tilliten til politikarane er låg, når dei stadig utnyttar systemet snarare enn å verne om det.

Eit land som går i motsett retning er Irland, der forakta for politikarane er låg. Irland har gjort fleire grep for å forbetre den demokratiske organiseringa. I perioden 1998 til 2019 har dei hatt 22 nasjonale avstemmingar. Dette har vore alt frå moralske spørsmål som barnerett, likekjønna ekteskap og abort til Irlands relasjon til EU. Konsekvensen er at den irske befolkninga har tatt stilling til og delteke i politiske avgjersler der dei langsamt har utvikla ein avstemmingskultur. Dette har aukar kvaliteten på den politiske debatten som handlar om sak meir enn personar.

Irland har òg oppretta eit folketing. Her blir medlemmene trekte ut frå demografiske kriterium. Ideen er at eit gjennomsnitt av befolkninga skal komme saman for å få innsikt i saker som er av betydning for fellesskapet. På bakgrunn av folketinget sin kollektive intelligens blir det laga ein rapport med anbefalingar både for grunnlovsendringar og andre lovendringar. Politikarane må reagere på tinget sine forslag med å godkjenne, avvise eller sende dei til vidare utgreiing. På sikt kan vi sjå for oss ei forskyving i makt frå valde politikarar til ei demografisk trekt folkeforsamling.

Dette er nokre døme på demokratisk innovasjon. Island og «Betre Reykjavik» er eit anna døme. Poenget er at vi må tenke nytt rundt organiseringa av våre demokratiske institusjonar skal vi halde ved like borgarane sin politiske vilje og kamp for sakar som har verdi for fellesskapet.

Knut Ove Æsøy er førsteamanuensis i filosofi ved OsloMet.

Emneknaggar

les DAG OG TID.
Vil du òg prøve?

Her kan du prøve vekeavisa DAG OG TID gratis i tre veker.
Prøveperioden stoppar av seg sjølv.

Komplett

Papiravisa
Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Digital

Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Komplett

Papiravisa
Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Digital

Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis