JavaScript is disabled in your web browser or browser is too old to support JavaScript. Today almost all web pages contain JavaScript, a scripting programming language that runs on visitor's web browser. It makes web pages functional for specific purposes and if disabled for some reason, the content or the functionality of the web page can be limited or unavailable.

Takk for at du vil dele artikkelen

Den du deler artikkelen med, kan lese og eventuelt lytte til heile artikkelen.
Det gjer vi for at fleire skal oppdage DAG OG TID.

Namnet ditt vert synleg for alle du deler artikkelen med.

Ordskifte

Eurovision: Israels deltaking er viktig for pressefridomen

Den frie israelske pressa er under kraftig press.

Kvar veke les vi inn utvalde artiklar, som abonnentane våre kan lytte til.
Lytt til artikkelen
Eden Golan skal representere Israel i Eurovision i Malmö.

Eden Golan skal representere Israel i Eurovision i Malmö.

Foto: Ran Yehezkel

Eden Golan skal representere Israel i Eurovision i Malmö.

Eden Golan skal representere Israel i Eurovision i Malmö.

Foto: Ran Yehezkel

4184
20240419
4184
20240419

Ønskjer du å delta i debatten? Då kan du sende innlegget ditt til ordskifte@dagogtid.no

Eurovision

Så er det bestemt at Israel får lov til å delta i Eurovision Song Contest 2024. Det er sjølvsagt ikkje rett på ein plass, og heller ikkje anstendig. Protestane er naudsynte. Paradoksalt nok kan det likevel vere avgjerande viktig for den israelske pressefridomen på kort og lengre sikt.

I den ferske rapporten for 2024 frå V-Dem Institute vert Israel degradert frå ‘liberal democracy’ til ‘electorate democracy’. Dette er første gong sidan 1973 at Israel ikkje har status som liberalt demokrati. Ja, det vert framleis halde frie val. Men på ei rad andre område peikar pilene nedover. Rapporten viser særleg til lova frå i fjor som kompromitterer høgsterett si uavhengige rolle. Israel får òg kritikk for at innbyggjarane ikkje er sikra fridom frå tortur, ein grunnleggjande menneskerett.

Eit anna område som er under kraftig press, er den frie israelske pressa. Benjamin Netanyahu har lenge freista å svekkje dei uavhengige media. Etter 7. oktober har det utilsløra forsøket på å avskaffe pressefridomen vorte intensivert. Den som for tida frontar denne kampanjen, er den 41 år gamle landbruksingeniøren Shlomo Karhi frå Netanyahus eige parti, Likud.

Den politisk-ideologiske einsrettinga skjer gjennom medielovgjeving, økonomiske verkemiddel, forbod og trugsmål. Ikkje overraskande ønskjer Karhi å hindre Al Jazeera i å nå eit israelsk publikum. Av dei heimlege media er det særleg to Karhi vil kome til livs: avisa Haaretz og allmennkringkastaren Kan.

Då Kan vart etablert i 2017, var Netanyahu raskt ute med å love at tida for allmennkringkastarar var ute. Kva skjedde? Israel vann Eurovision-finalen i 2018, og fekk sjansen til å vere vertskap året etter. Sidan Eurovision er utruleg populært i Israel, og deltakinga vert sett på som ei sak av stor nasjonal viktigheit, gjorde Nettas siger (ho med «Toy») at Kan inntil vidare vart urørleg.

«Den frie israelske pressa er under kraftig press.»

Det er ein myte at det er dei ulike landa sine myndigheiter som sender «deira» artistar til å delta i Eurovision. Heile konseptet går ut på noko anna. Det er ikkje statar, men allmennkringkastarar som er medlem av Den europeiske kringkastingsunionen (EBU), og som deltek i og saman organiserer Eurovision.

Når EBU forsøker å halde politikk utanfor (noko som sjølvsagt er umogleg), er det ikkje berre av omsyn til mellomstatlege relasjonar, men for å sikre at allmennkringkastarane er autonome i høve til sine respektive lands styresmakter.

I denne situasjonen er det at EBU gjev Kan beskyttelse frå statleg inngrep, av di dette er eitt av kriteria for å delta i Eurovision. Viss Israel hadde fått startnekt, er det sannsynleg at regjeringa hadde nytta høvet til å ta over Kan, og dermed kvitte seg med det siste uavhengige TV-mediet i Israel.

Israel debuterte i 1973, eit år som markerer eit vasskilje i konkurransens historie av di fem nye land utanfor den tradisjonelle vestblokka kom med. I februar vart det klart at 20 år gamle Eden Golan skal representere Israel i år. Den første versjonen av bidraget, med tittelen «October Rain», vart stansa av førehandssensuren til EBU. Opphavspersonane måtte skrive om teksten både ein og to gongar, og fekk til slutt grønt ljos for ein alternativ tekst med tittelen «Hurricane».

Det er naivt å tru at dei tre livesendingane frå Malmö i mai vil gå føre seg utan demonstrasjonar. At mange vil oppleve det skammeleg og provoserande at eit land med militære styrkar som er i ferd med å jamne Gaza med jorda, skal få lov å delta i eit glamorøst underhaldningsshow som om ingenting har hendt, er forståeleg.

Hugs då at det kjem ei tid etter krigshandlingane i Gaza. Då vil Israel trenge eit medium som Kan til å sikre minnet om offer for menneskerettsbrot på alle sider og undersøkje og dokumentere krigsbrotsverk, brotsverk mot menneskeheita og folkemord.

Det viktigaste Kan gjer, er å levere uavhengig, kritisk undersøkjande journalistikk. For å kunne gjere dette treng dei den beskyttelsen Eurovision-deltaking gjev.

Thomas V.H. Hagen er historikar og arbeider ved Arkivet freds- og menneskerettssenter.

Digital tilgang til DAG OG TID – heilt utan binding

Prøv ein månad for kr 49.
Deretter kr 199 per månad. Stopp når du vil.

Ønskjer du å delta i debatten? Då kan du sende innlegget ditt til ordskifte@dagogtid.no

Eurovision

Så er det bestemt at Israel får lov til å delta i Eurovision Song Contest 2024. Det er sjølvsagt ikkje rett på ein plass, og heller ikkje anstendig. Protestane er naudsynte. Paradoksalt nok kan det likevel vere avgjerande viktig for den israelske pressefridomen på kort og lengre sikt.

I den ferske rapporten for 2024 frå V-Dem Institute vert Israel degradert frå ‘liberal democracy’ til ‘electorate democracy’. Dette er første gong sidan 1973 at Israel ikkje har status som liberalt demokrati. Ja, det vert framleis halde frie val. Men på ei rad andre område peikar pilene nedover. Rapporten viser særleg til lova frå i fjor som kompromitterer høgsterett si uavhengige rolle. Israel får òg kritikk for at innbyggjarane ikkje er sikra fridom frå tortur, ein grunnleggjande menneskerett.

Eit anna område som er under kraftig press, er den frie israelske pressa. Benjamin Netanyahu har lenge freista å svekkje dei uavhengige media. Etter 7. oktober har det utilsløra forsøket på å avskaffe pressefridomen vorte intensivert. Den som for tida frontar denne kampanjen, er den 41 år gamle landbruksingeniøren Shlomo Karhi frå Netanyahus eige parti, Likud.

Den politisk-ideologiske einsrettinga skjer gjennom medielovgjeving, økonomiske verkemiddel, forbod og trugsmål. Ikkje overraskande ønskjer Karhi å hindre Al Jazeera i å nå eit israelsk publikum. Av dei heimlege media er det særleg to Karhi vil kome til livs: avisa Haaretz og allmennkringkastaren Kan.

Då Kan vart etablert i 2017, var Netanyahu raskt ute med å love at tida for allmennkringkastarar var ute. Kva skjedde? Israel vann Eurovision-finalen i 2018, og fekk sjansen til å vere vertskap året etter. Sidan Eurovision er utruleg populært i Israel, og deltakinga vert sett på som ei sak av stor nasjonal viktigheit, gjorde Nettas siger (ho med «Toy») at Kan inntil vidare vart urørleg.

«Den frie israelske pressa er under kraftig press.»

Det er ein myte at det er dei ulike landa sine myndigheiter som sender «deira» artistar til å delta i Eurovision. Heile konseptet går ut på noko anna. Det er ikkje statar, men allmennkringkastarar som er medlem av Den europeiske kringkastingsunionen (EBU), og som deltek i og saman organiserer Eurovision.

Når EBU forsøker å halde politikk utanfor (noko som sjølvsagt er umogleg), er det ikkje berre av omsyn til mellomstatlege relasjonar, men for å sikre at allmennkringkastarane er autonome i høve til sine respektive lands styresmakter.

I denne situasjonen er det at EBU gjev Kan beskyttelse frå statleg inngrep, av di dette er eitt av kriteria for å delta i Eurovision. Viss Israel hadde fått startnekt, er det sannsynleg at regjeringa hadde nytta høvet til å ta over Kan, og dermed kvitte seg med det siste uavhengige TV-mediet i Israel.

Israel debuterte i 1973, eit år som markerer eit vasskilje i konkurransens historie av di fem nye land utanfor den tradisjonelle vestblokka kom med. I februar vart det klart at 20 år gamle Eden Golan skal representere Israel i år. Den første versjonen av bidraget, med tittelen «October Rain», vart stansa av førehandssensuren til EBU. Opphavspersonane måtte skrive om teksten både ein og to gongar, og fekk til slutt grønt ljos for ein alternativ tekst med tittelen «Hurricane».

Det er naivt å tru at dei tre livesendingane frå Malmö i mai vil gå føre seg utan demonstrasjonar. At mange vil oppleve det skammeleg og provoserande at eit land med militære styrkar som er i ferd med å jamne Gaza med jorda, skal få lov å delta i eit glamorøst underhaldningsshow som om ingenting har hendt, er forståeleg.

Hugs då at det kjem ei tid etter krigshandlingane i Gaza. Då vil Israel trenge eit medium som Kan til å sikre minnet om offer for menneskerettsbrot på alle sider og undersøkje og dokumentere krigsbrotsverk, brotsverk mot menneskeheita og folkemord.

Det viktigaste Kan gjer, er å levere uavhengig, kritisk undersøkjande journalistikk. For å kunne gjere dette treng dei den beskyttelsen Eurovision-deltaking gjev.

Thomas V.H. Hagen er historikar og arbeider ved Arkivet freds- og menneskerettssenter.

Fleire artiklar

Brystkreft er den vanlegaste kreftforma blant norske kvinner. Biletet er frå Rosa sløyfe-aksjonen mot brystkreft, arrangert av Den norske Kreftforeningen.

Brystkreft er den vanlegaste kreftforma blant norske kvinner. Biletet er frå Rosa sløyfe-aksjonen mot brystkreft, arrangert av Den norske Kreftforeningen.

Foto: Stian Lysberg Solum / NTB

HelseSamfunn

Kven bør få tilbod om mammografi?

Norske kvinner får eit heilt anna råd enn svenske
og amerikanske.

Christiane Jordheim Larsen
Brystkreft er den vanlegaste kreftforma blant norske kvinner. Biletet er frå Rosa sløyfe-aksjonen mot brystkreft, arrangert av Den norske Kreftforeningen.

Brystkreft er den vanlegaste kreftforma blant norske kvinner. Biletet er frå Rosa sløyfe-aksjonen mot brystkreft, arrangert av Den norske Kreftforeningen.

Foto: Stian Lysberg Solum / NTB

HelseSamfunn

Kven bør få tilbod om mammografi?

Norske kvinner får eit heilt anna råd enn svenske
og amerikanske.

Christiane Jordheim Larsen

Teikning: May Linn Clement

Ordskifte
Halvor Tjønn

Å forveksla aggressor med forsvarar

«Etter at Putin kom til makta hausten 1999, har Russland ført ei heil rad med krigar.»

Den nyfødde kalven.

Den nyfødde kalven.

Foto: Hilde Lussand Selheim

Samfunn
Svein Gjerdåker

Ei ny Ameline er fødd

Vårsøg – også kalla Tripso sidan ho var så skvetten som ung, spissa øyro for ingenting og trippa med beina inn og ut av fjøset – fekk ein ny kalv natt til 13. mai.

Emma (Fanny L. Bornedal) arbeider som nattevakt ved rettsmedisinsk institutt, der foreldra i si tid vart utsette for drapsforsøk.

Emma (Fanny L. Bornedal) arbeider som nattevakt ved rettsmedisinsk institutt, der foreldra i si tid vart utsette for drapsforsøk.

Foto: Another World Entertainment

FilmMeldingar
Brit Aksnes

Skrekkeleg skuffande

Likte du Nattevakten, kjem du ikkje til å elska Nattevakten: Demoner går i arv, dersom det var det du håpte på.

Høgpatogen fugleinfluensa spreier seg stadig og har no råka mjølkekyr i USA.

Høgpatogen fugleinfluensa spreier seg stadig og har no råka mjølkekyr i USA.

Foto: Rodrigo Abd / AP / NTB

DyrFeature

Influensa-alarm

I mars i år blei det slått full smittealarm i USA. Fugleinfluensa er no funne i meir enn 40 mjølkekubesetningar frå ti ulike delstatar.

Arve Nilsen
Høgpatogen fugleinfluensa spreier seg stadig og har no råka mjølkekyr i USA.

Høgpatogen fugleinfluensa spreier seg stadig og har no råka mjølkekyr i USA.

Foto: Rodrigo Abd / AP / NTB

DyrFeature

Influensa-alarm

I mars i år blei det slått full smittealarm i USA. Fugleinfluensa er no funne i meir enn 40 mjølkekubesetningar frå ti ulike delstatar.

Arve Nilsen

les DAG OG TID.
Vil du òg prøve?

Her kan du prøve vekeavisa DAG OG TID gratis i tre veker.
Prøveperioden stoppar av seg sjølv.

Komplett

Papiravisa
Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Digital

Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Komplett

Papiravisa
Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Digital

Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis