JavaScript is disabled in your web browser or browser is too old to support JavaScript. Today almost all web pages contain JavaScript, a scripting programming language that runs on visitor's web browser. It makes web pages functional for specific purposes and if disabled for some reason, the content or the functionality of the web page can be limited or unavailable.

Takk for at du vil dele artikkelen

Den du deler artikkelen med, kan lese og eventuelt lytte til heile artikkelen.
Det gjer vi for at fleire skal oppdage DAG OG TID.

Namnet ditt vert synleg for alle du deler artikkelen med.

Ordskifte

Energipolitikk og val av teknologi

Vi må stanse skadeverka på natur, kraftsystem og lokalsamfunn.

Kvar veke les vi inn utvalde artiklar, som abonnentane våre kan lytte til.
Lytt til artikkelen
Vindkrafta slepp å betale slike systemkostnader, likevel hevdar styresmaktene at vindkraft er billegast, skriv Harald Dagfinn Kjelstad.

Vindkrafta slepp å betale slike systemkostnader, likevel hevdar styresmaktene at vindkraft er billegast, skriv Harald Dagfinn Kjelstad.

Foto: Terje Pedersen / NTB

Vindkrafta slepp å betale slike systemkostnader, likevel hevdar styresmaktene at vindkraft er billegast, skriv Harald Dagfinn Kjelstad.

Vindkrafta slepp å betale slike systemkostnader, likevel hevdar styresmaktene at vindkraft er billegast, skriv Harald Dagfinn Kjelstad.

Foto: Terje Pedersen / NTB

3216
20240322
3216
20240322

Ønskjer du å delta i debatten? Då kan du sende innlegget ditt til ordskifte@dagogtid.no

Energi

Tidleg lærte vi å utnytte vasskrafta, først til kverner og sager, så turbinar til kraftproduksjon. Vi bygde dammar for å ha vassføring året rundt, og vi utvikla industri og arbeidsplassar. Vi skapte velstand og sosial utjamning med velferd for oss alle. I slettelanda bygde dei vindmøller for same føremål, men produksjon av stabil straum var umogeleg, dei måtte ty til fyring med kol, olje og gass.

Spekulantar forstod verdien av norske fossefall. Teknologar i samspel med styresmaktene stoppa dei for vel 100 år sidan. Kraftproduksjonen skulle for all framtid vere vår nasjonale strategiske infrastruktur.

Raserte areal

Med energilova i 1991 kom det første avviket, det neste ved EØS-avtala i 1992. Frå 2012 la regjeringane til rette for slettelanda sin vindteknologi, og det vart gjeve mange konsesjonar. Berekraft i norsk natur var det ingen som spurde om. Under Solberg-regjeringane vart konsesjonane effektuerte, med pantsetting og rasering av store areal. Verka vart selde med superprofitt til internasjonale ansiktslause investeringsselskap. Nye sjøkablar til Tyskland og Storbritannia auka kraftprisane. Norske forbrukarar må betale ein høg pris.

«Berekraft i norsk natur var det ingen som spurde om.»

Tilliten bleikna

Støre-regjeringa frå 2021 held fram med same politikk. Arbeidarpartiet sin ideologi om velferd basert på ein sterk nasjonal energi- og industripolitikk var borte. Lause planar om «grøn» industri dukka opp over heile landet: batteri, hydrogen og ammoniakk, datasenter, elektrifisering av olje- og gassverksemd, alle med omfattande statleg støtte. Tilliten til styresmaktene bleikna. Regjeringspartia er i tilbakegang. Å velje feil teknologi er katastrofalt for eit stolt teknologisk samfunn. Vi taper både økonomisk, miljømessig og sosialt, konkurransekrafta er varig svekt.

Den ustabile krafta må balanserast, det må vassturbinane ta seg av. Stadige endringar i sol- og vindstyrke gjev raske endringar, ei stor påkjenning både i inntaksmagasin, tunnelar, svingekammer, maskiner og ikkje minst i opne elvar nedstraums. Kraftlinjene må forsterkast. Vindkrafta slepp å betale slike systemkostnader, likevel hevdar styresmaktene at vindkraft er billegast. Vi er det einaste av alle industrialiserte land som har hatt all kraftforsyning frå vasskraft. Dei andre har fossilkraft som balansekraft, lett å regulere, nye kolgruver vert opna, og utslepp av klimagassar aukar.

Nok kraft

NHO med Norwea-avleggaren Fornybar Norge, har fått LO og regjeringa med på «Kraftløftet» og vil mangedoble vindkraftutbygginga. Men vi har nok kraft, vi kan satse på energieffektivisering, kontroll av krafteksport, fornying av vasskrafta og andre velprøvde teknologiar.

Kjernekraft er det einaste som globalt kan redusere klimautsleppa. Teknologival må takast i samspel mellom strategiske politiske styresmakter og uavhengige fagfolk. Vi som er teknologar, naturvener, distrikts- og næringsutviklarar, eller berre glade i det vakre landet vårt, må ta ansvar. Vi må stanse skadeverka på natur, kraftsystem og lokalsamfunn. Vi er framleis det mest elektrifiserte landet i verda.

Digital tilgang til DAG OG TID – heilt utan binding

Prøv ein månad for kr 49.
Deretter kr 199 per månad. Stopp når du vil.

Ønskjer du å delta i debatten? Då kan du sende innlegget ditt til ordskifte@dagogtid.no

Energi

Tidleg lærte vi å utnytte vasskrafta, først til kverner og sager, så turbinar til kraftproduksjon. Vi bygde dammar for å ha vassføring året rundt, og vi utvikla industri og arbeidsplassar. Vi skapte velstand og sosial utjamning med velferd for oss alle. I slettelanda bygde dei vindmøller for same føremål, men produksjon av stabil straum var umogeleg, dei måtte ty til fyring med kol, olje og gass.

Spekulantar forstod verdien av norske fossefall. Teknologar i samspel med styresmaktene stoppa dei for vel 100 år sidan. Kraftproduksjonen skulle for all framtid vere vår nasjonale strategiske infrastruktur.

Raserte areal

Med energilova i 1991 kom det første avviket, det neste ved EØS-avtala i 1992. Frå 2012 la regjeringane til rette for slettelanda sin vindteknologi, og det vart gjeve mange konsesjonar. Berekraft i norsk natur var det ingen som spurde om. Under Solberg-regjeringane vart konsesjonane effektuerte, med pantsetting og rasering av store areal. Verka vart selde med superprofitt til internasjonale ansiktslause investeringsselskap. Nye sjøkablar til Tyskland og Storbritannia auka kraftprisane. Norske forbrukarar må betale ein høg pris.

«Berekraft i norsk natur var det ingen som spurde om.»

Tilliten bleikna

Støre-regjeringa frå 2021 held fram med same politikk. Arbeidarpartiet sin ideologi om velferd basert på ein sterk nasjonal energi- og industripolitikk var borte. Lause planar om «grøn» industri dukka opp over heile landet: batteri, hydrogen og ammoniakk, datasenter, elektrifisering av olje- og gassverksemd, alle med omfattande statleg støtte. Tilliten til styresmaktene bleikna. Regjeringspartia er i tilbakegang. Å velje feil teknologi er katastrofalt for eit stolt teknologisk samfunn. Vi taper både økonomisk, miljømessig og sosialt, konkurransekrafta er varig svekt.

Den ustabile krafta må balanserast, det må vassturbinane ta seg av. Stadige endringar i sol- og vindstyrke gjev raske endringar, ei stor påkjenning både i inntaksmagasin, tunnelar, svingekammer, maskiner og ikkje minst i opne elvar nedstraums. Kraftlinjene må forsterkast. Vindkrafta slepp å betale slike systemkostnader, likevel hevdar styresmaktene at vindkraft er billegast. Vi er det einaste av alle industrialiserte land som har hatt all kraftforsyning frå vasskraft. Dei andre har fossilkraft som balansekraft, lett å regulere, nye kolgruver vert opna, og utslepp av klimagassar aukar.

Nok kraft

NHO med Norwea-avleggaren Fornybar Norge, har fått LO og regjeringa med på «Kraftløftet» og vil mangedoble vindkraftutbygginga. Men vi har nok kraft, vi kan satse på energieffektivisering, kontroll av krafteksport, fornying av vasskrafta og andre velprøvde teknologiar.

Kjernekraft er det einaste som globalt kan redusere klimautsleppa. Teknologival må takast i samspel mellom strategiske politiske styresmakter og uavhengige fagfolk. Vi som er teknologar, naturvener, distrikts- og næringsutviklarar, eller berre glade i det vakre landet vårt, må ta ansvar. Vi må stanse skadeverka på natur, kraftsystem og lokalsamfunn. Vi er framleis det mest elektrifiserte landet i verda.

Emneknaggar

Fleire artiklar

Forsvarsminister Bjørn Arild Gram er på turné for å fortelje om langtidsmeldinga for Forsvaret. Her besøkjer han ubåten «KMN Utvær» i Bergen 10. april.

Forsvarsminister Bjørn Arild Gram er på turné for å fortelje om langtidsmeldinga for Forsvaret. Her besøkjer han ubåten «KMN Utvær» i Bergen 10. april.

Foto: Paul S. Amundsen / NTB

ForsvarSamfunn

Vil ruste opp ei lekk skute

Regjeringa lovar eit historisk forsvarsløft. I dag slit Forsvaret med å halde på mannskapet som alt er der.

Per Anders Todal
Forsvarsminister Bjørn Arild Gram er på turné for å fortelje om langtidsmeldinga for Forsvaret. Her besøkjer han ubåten «KMN Utvær» i Bergen 10. april.

Forsvarsminister Bjørn Arild Gram er på turné for å fortelje om langtidsmeldinga for Forsvaret. Her besøkjer han ubåten «KMN Utvær» i Bergen 10. april.

Foto: Paul S. Amundsen / NTB

ForsvarSamfunn

Vil ruste opp ei lekk skute

Regjeringa lovar eit historisk forsvarsløft. I dag slit Forsvaret med å halde på mannskapet som alt er der.

Per Anders Todal
Tore Pryser har skrive boka "Samarbeid, tilpasning og motstand. Mer svik og gråsoner". Delar av innhaldet vekkjer debatt.

Tore Pryser har skrive boka "Samarbeid, tilpasning og motstand. Mer svik og gråsoner". Delar av innhaldet vekkjer debatt.

Foto via Wikimedia Commons

Ordskifte
Bjørn Skåret

Tore Pryser og Reidar Hedemann

Tore Pryser gjev nytt liv til ei «ikkje-sak» i boka Samarbeid, tilpasning og motstand.

Kjønnsfilosof Judith Butler

Kjønnsfilosof Judith Butler

Foto: Elliott Verdier / The New York Times / NTB

EssaySamfunn
Ida Lødemel Tvedt

Feltnotat frå kulturkrigane

Kjønnsdebatten har innteke hovudscena i internasjonal politikk. På veg for å intervjue verdas mest innflytelsesrike kjønnsfilosof, Judith Butler, forsøker eg å orientere meg i ein raskt ekspanderande konflikt. 

Erlend Skjetne er frå Melhus og arbeider med norskopplæring for innvandrarar, i tillegg tl å vere forfattar og fast skribent i Dag og Tid.

Erlend Skjetne er frå Melhus og arbeider med norskopplæring for innvandrarar, i tillegg tl å vere forfattar og fast skribent i Dag og Tid.

Foto: Leikny Havik Skjærseth

BokMeldingar
Kjetil Berthelsen

Med lånt lyre

Erlend Skjetne går i nærsynt dialog med Olav Nygard i Liv, eg har drukke.

Etter ein betre middag blei det jam i gardsrommet. Frå venstre Zala Zulu og Deko Ébongué.

Etter ein betre middag blei det jam i gardsrommet. Frå venstre Zala Zulu og Deko Ébongué.

ReportasjeFeature

Om å snuble inn i ein framand kultur

Vi hadde høyrt Manu Dibango spele under Mela-festivalen på Rådhusplassen i Oslo. Det var freistande å følgje sporet hans attende til Kamerun.

Øyvind Pharo
Etter ein betre middag blei det jam i gardsrommet. Frå venstre Zala Zulu og Deko Ébongué.

Etter ein betre middag blei det jam i gardsrommet. Frå venstre Zala Zulu og Deko Ébongué.

ReportasjeFeature

Om å snuble inn i ein framand kultur

Vi hadde høyrt Manu Dibango spele under Mela-festivalen på Rådhusplassen i Oslo. Det var freistande å følgje sporet hans attende til Kamerun.

Øyvind Pharo

les DAG OG TID.
Vil du òg prøve?

Her kan du prøve vekeavisa DAG OG TID gratis i tre veker.
Prøveperioden stoppar av seg sjølv.

Komplett

Papiravisa
Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Digital

Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Komplett

Papiravisa
Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Digital

Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis