JavaScript is disabled in your web browser or browser is too old to support JavaScript. Today almost all web pages contain JavaScript, a scripting programming language that runs on visitor's web browser. It makes web pages functional for specific purposes and if disabled for some reason, the content or the functionality of the web page can be limited or unavailable.

Takk for at du vil dele artikkelen

Den du deler artikkelen med, kan lese og eventuelt lytte til heile artikkelen.
Det gjer vi for at fleire skal oppdage DAG OG TID.

Namnet ditt vert synleg for alle du deler artikkelen med.

Utsyn frå InderøyMemoarar

Mobilisering på Gotland

Kvar veke les vi inn utvalde artiklar, som abonnentane våre kan lytte til.
Lytt til artikkelen
Gotlands Regiment patruljerer øya med stridvogner 16. januar.

Gotlands Regiment patruljerer øya med stridvogner 16. januar.

Foto: Karl Melander / TT News Agency / Reuters / NTB

Gotlands Regiment patruljerer øya med stridvogner 16. januar.

Gotlands Regiment patruljerer øya med stridvogner 16. januar.

Foto: Karl Melander / TT News Agency / Reuters / NTB

3294
20220121
3294
20220121

Då den svenske forsvarsministeren Peter Hultqvist kunngjorde at motoriserte panserstyrkar skulle sendast til Gotland, var det tenkt som eit svar på den russiske styrkeoppbygginga ved grensa mot Ukraina. Rimeleg nok var det oppfatta som det, og ikkje berre av opinionen på svensk side. At det skulle finnast eit russisk trugsmål mot svensk område, verka lite truleg, men spelet omkring Ukraina har element som sender augnebryna i vêret fleire stader enn i Stockholm, og derfor fylgjer folk med i store delar av Europa – og i USA.

Målt i kilometer er ikkje avstanden mellom Baltikum-landa og Gotland så stor, og av øyane i Austersjøen er det fleire enn Bornholm som har strategisk interesse. Det fekk danskane ei barsk påminning om i 1945, da russarane bruka lang tid på å koma seg vekk frå Bornholm etter ein langdryg okkupasjon etter frigjeringa i 1945. Dette hadde vore tyskokkupert område etter at Danmark spela ei viktig rolle etter 9. april 1940, og Bornholm vart langt meir sentral under den kalde krigen enn vi var merksame på her i Norden. Under Cuba-krisa i 1962 var det danskane som oppdaga at dei sovjetiske skipa som stemna ut frå hamner i Baltikum, stansa opp og/eller snudde, kursendringar som John F. Kennedy vart glad over å få bodord om. Det gjekk lang tid før dette vart kunngjort av USA.

Det var eit par episodar, nokre av dei svært alvorlege, med grensekrenkingar og nedskyting, under den kalde krigen, der Sovjetunionen meinte at svenske fly kom for langt aust, og svenskane var jamnast svært atterhaldne med detaljane om det som hadde hendt. Med den nye situasjonen på grensa mot Ukraina har det kome nytt liv i den svenske diskusjonen om tilhøvet mellom Nato og Stockholm. Ofte har det vore nærare enn Stockholm har snakke for høgt om, og Kreml nyttar høvet til å seia frå om auka interesse for meir militært samarbeid. Det er ikkje i russisk interesse, men debatten om tilhøvet mellom Russland på den eine sida og dei baltiske landa på den andre har fått nytt liv i takt med det som hender eller ikkje hender ved den russisk-ukrainske grensa.

Neste trekk ligg truleg på teiknebrettet hos president Vladimir Putin. Russiske trekk mot Gotland verkar lite truleg, men det kan vera klokt av svenskane å førebu seg på ei større styrkeoppbygging på den strategiske øya – som ligg nærare Latvia enn vi tenkjer over til dagleg her i det vestorienterte Noreg. Det ville vera lite sannsynleg at Russland skulle forgripa seg på svensk territorium, men dei svenske troppekonsentrasjonane er eit varsel om at svenskane fylgjer godt med og vil sjå til at dei kan kjenna seg trygge.

Frå russisk side har politikken vore prega av varsemd og atterhald i dette området heilt sidaen 1945. President Franklin Roosevelt var mest viss på at Stalin ville sikra seg meir finsk territorium enn han gjorde. Han fann det meir strategisk gunstig å øva så sterkt press på Finland at finnane ikkje fann på noko som var i strid med sovjetiske interesser. Frå begge partane si side var dette spelet meir subtilt enn vi forsto i Noreg. Trass i ordbruken er det grunn til å tru at vi vert åskodarar til noko av det same når vi no skal fylgja betre med i spelet om Gotland.

Per Egil Hegge

Digital tilgang til DAG OG TID – heilt utan binding

Prøv ein månad for kr 49.
Deretter kr 199 per månad. Stopp når du vil.

Då den svenske forsvarsministeren Peter Hultqvist kunngjorde at motoriserte panserstyrkar skulle sendast til Gotland, var det tenkt som eit svar på den russiske styrkeoppbygginga ved grensa mot Ukraina. Rimeleg nok var det oppfatta som det, og ikkje berre av opinionen på svensk side. At det skulle finnast eit russisk trugsmål mot svensk område, verka lite truleg, men spelet omkring Ukraina har element som sender augnebryna i vêret fleire stader enn i Stockholm, og derfor fylgjer folk med i store delar av Europa – og i USA.

Målt i kilometer er ikkje avstanden mellom Baltikum-landa og Gotland så stor, og av øyane i Austersjøen er det fleire enn Bornholm som har strategisk interesse. Det fekk danskane ei barsk påminning om i 1945, da russarane bruka lang tid på å koma seg vekk frå Bornholm etter ein langdryg okkupasjon etter frigjeringa i 1945. Dette hadde vore tyskokkupert område etter at Danmark spela ei viktig rolle etter 9. april 1940, og Bornholm vart langt meir sentral under den kalde krigen enn vi var merksame på her i Norden. Under Cuba-krisa i 1962 var det danskane som oppdaga at dei sovjetiske skipa som stemna ut frå hamner i Baltikum, stansa opp og/eller snudde, kursendringar som John F. Kennedy vart glad over å få bodord om. Det gjekk lang tid før dette vart kunngjort av USA.

Det var eit par episodar, nokre av dei svært alvorlege, med grensekrenkingar og nedskyting, under den kalde krigen, der Sovjetunionen meinte at svenske fly kom for langt aust, og svenskane var jamnast svært atterhaldne med detaljane om det som hadde hendt. Med den nye situasjonen på grensa mot Ukraina har det kome nytt liv i den svenske diskusjonen om tilhøvet mellom Nato og Stockholm. Ofte har det vore nærare enn Stockholm har snakke for høgt om, og Kreml nyttar høvet til å seia frå om auka interesse for meir militært samarbeid. Det er ikkje i russisk interesse, men debatten om tilhøvet mellom Russland på den eine sida og dei baltiske landa på den andre har fått nytt liv i takt med det som hender eller ikkje hender ved den russisk-ukrainske grensa.

Neste trekk ligg truleg på teiknebrettet hos president Vladimir Putin. Russiske trekk mot Gotland verkar lite truleg, men det kan vera klokt av svenskane å førebu seg på ei større styrkeoppbygging på den strategiske øya – som ligg nærare Latvia enn vi tenkjer over til dagleg her i det vestorienterte Noreg. Det ville vera lite sannsynleg at Russland skulle forgripa seg på svensk territorium, men dei svenske troppekonsentrasjonane er eit varsel om at svenskane fylgjer godt med og vil sjå til at dei kan kjenna seg trygge.

Frå russisk side har politikken vore prega av varsemd og atterhald i dette området heilt sidaen 1945. President Franklin Roosevelt var mest viss på at Stalin ville sikra seg meir finsk territorium enn han gjorde. Han fann det meir strategisk gunstig å øva så sterkt press på Finland at finnane ikkje fann på noko som var i strid med sovjetiske interesser. Frå begge partane si side var dette spelet meir subtilt enn vi forsto i Noreg. Trass i ordbruken er det grunn til å tru at vi vert åskodarar til noko av det same når vi no skal fylgja betre med i spelet om Gotland.

Per Egil Hegge

Spelet omkring Ukraina har element som sender augnebryna i vêret fleire stader enn i Stockholm.

Emneknaggar

Fleire artiklar

Brystkreft er den vanlegaste kreftforma blant norske kvinner. Biletet er frå Rosa sløyfe-aksjonen mot brystkreft, arrangert av Den norske Kreftforeningen.

Brystkreft er den vanlegaste kreftforma blant norske kvinner. Biletet er frå Rosa sløyfe-aksjonen mot brystkreft, arrangert av Den norske Kreftforeningen.

Foto: Stian Lysberg Solum / NTB

HelseSamfunn

Kven bør få tilbod om mammografi?

Norske kvinner får eit heilt anna råd enn svenske
og amerikanske.

Christiane Jordheim Larsen
Brystkreft er den vanlegaste kreftforma blant norske kvinner. Biletet er frå Rosa sløyfe-aksjonen mot brystkreft, arrangert av Den norske Kreftforeningen.

Brystkreft er den vanlegaste kreftforma blant norske kvinner. Biletet er frå Rosa sløyfe-aksjonen mot brystkreft, arrangert av Den norske Kreftforeningen.

Foto: Stian Lysberg Solum / NTB

HelseSamfunn

Kven bør få tilbod om mammografi?

Norske kvinner får eit heilt anna råd enn svenske
og amerikanske.

Christiane Jordheim Larsen

Teikning: May Linn Clement

Ordskifte
Halvor Tjønn

Å forveksla aggressor med forsvarar

«Etter at Putin kom til makta hausten 1999, har Russland ført ei heil rad med krigar.»

Den nyfødde kalven.

Den nyfødde kalven.

Foto: Hilde Lussand Selheim

Samfunn
Svein Gjerdåker

Ei ny Ameline er fødd

Vårsøg – også kalla Tripso sidan ho var så skvetten som ung, spissa øyro for ingenting og trippa med beina inn og ut av fjøset – fekk ein ny kalv natt til 13. mai.

Emma (Fanny L. Bornedal) arbeider som nattevakt ved rettsmedisinsk institutt, der foreldra i si tid vart utsette for drapsforsøk.

Emma (Fanny L. Bornedal) arbeider som nattevakt ved rettsmedisinsk institutt, der foreldra i si tid vart utsette for drapsforsøk.

Foto: Another World Entertainment

FilmMeldingar
Brit Aksnes

Skrekkeleg skuffande

Likte du Nattevakten, kjem du ikkje til å elska Nattevakten: Demoner går i arv, dersom det var det du håpte på.

Høgpatogen fugleinfluensa spreier seg stadig og har no råka mjølkekyr i USA.

Høgpatogen fugleinfluensa spreier seg stadig og har no råka mjølkekyr i USA.

Foto: Rodrigo Abd / AP / NTB

DyrFeature

Influensa-alarm

I mars i år blei det slått full smittealarm i USA. Fugleinfluensa er no funne i meir enn 40 mjølkekubesetningar frå ti ulike delstatar.

Arve Nilsen
Høgpatogen fugleinfluensa spreier seg stadig og har no råka mjølkekyr i USA.

Høgpatogen fugleinfluensa spreier seg stadig og har no råka mjølkekyr i USA.

Foto: Rodrigo Abd / AP / NTB

DyrFeature

Influensa-alarm

I mars i år blei det slått full smittealarm i USA. Fugleinfluensa er no funne i meir enn 40 mjølkekubesetningar frå ti ulike delstatar.

Arve Nilsen

les DAG OG TID.
Vil du òg prøve?

Her kan du prøve vekeavisa DAG OG TID gratis i tre veker.
Prøveperioden stoppar av seg sjølv.

Komplett

Papiravisa
Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Digital

Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Komplett

Papiravisa
Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Digital

Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis