JavaScript is disabled in your web browser or browser is too old to support JavaScript. Today almost all web pages contain JavaScript, a scripting programming language that runs on visitor's web browser. It makes web pages functional for specific purposes and if disabled for some reason, the content or the functionality of the web page can be limited or unavailable.

Takk for at du vil dele artikkelen

Den du deler artikkelen med, kan lese og eventuelt lytte til heile artikkelen.
Det gjer vi for at fleire skal oppdage DAG OG TID.

Namnet ditt vert synleg for alle du deler artikkelen med.

Memoarar

Det aktivistiske KGB

Kvar veke les vi inn utvalde artiklar, som abonnentane våre kan lytte til.
Lytt til artikkelen
Wien 20. august 1983, spionmøte mellom (frå venstre) Arne Treholt og russarane Gennadij Titov og Aleksandr Lopatin.

Wien 20. august 1983, spionmøte mellom (frå venstre) Arne Treholt og russarane Gennadij Titov og Aleksandr Lopatin.

Foto: Politiet

Wien 20. august 1983, spionmøte mellom (frå venstre) Arne Treholt og russarane Gennadij Titov og Aleksandr Lopatin.

Wien 20. august 1983, spionmøte mellom (frå venstre) Arne Treholt og russarane Gennadij Titov og Aleksandr Lopatin.

Foto: Politiet

2634
20211203
2634
20211203

Professor Sven G. Holtsmark ved Forsvarets høgskole leverte i november eit drabeleg slakt av Alf R. Jacobsens bok Stalins svøpe. KGB, AP og kommunismens medløpere. Mellom dei penaste uttrykka er kjeldemisbruk, sitatfusk og kunnskapshol, pluss hang til konspirativ tenking.

Grunntanken i Jacobsens bok er at Sovjet-venlege sosialistar i Arbeidarpartiet fekk kontroll over tankane og det ideologiske arbeidet i partiet. Tydelegast var det i innsatsen til Jens Evensen og Arne Treholt, men det var andre òg, mange av dei med fotfeste i den norske utanrikstenesta. Fleire av dei er namngjevne, og mykje i boka er gamalt stoff – såleis er det som Jacobsen skriv om Treholt og Jens Evensen, ikkje anna enn å slå inn dei dørene som Treholt sjølv har opna, noko han er ute av stand til å lata vera.

Mellom dei medskuldige, ofte på grunn av naivitet, peikar Jacobsen ut Rolf Andvord, i mange år norsk ambassadør i Moskva, og fordi han var homofil, eit lett bytte for russiske agentar.

Dei vurderingane Jacobsen siterer frå rapporteringa frå Andvord, ber ikkje bod om sikker vurderingsevne frå Andvords side. Eit hovudargument for Jacobsen er at Andvord var ein diplomat som hadde så høge tankar om seg sjølv at han skulle ha vore stansa.

Andre som Jacobsen trekkjer fram, er Per Jahn Gulowsen, som var svært aktiv som sendemann i Athen under dei greske oberstane. Eg hadde mykje kontakt med han i dei åra, han var alltid venleg og ein nyttig kontakt. Jacobsen mistenkjer han for å fôra russarane i Athen med interessant materiale, men han fører ein tvilsam argumentasjon for påstanden sin.

Jacobsen tek grundig for seg rykta om at sovjetiske KGB-agentar, med Gennadij Titov og Viktor Grusjko i spissen, brukte verksemda si i Noreg til å byggja opp sin eigen karriere i KGB. Slik Jacobsen framstiller dette, brukte dei personlege kontaktar med Werna Gerhardsen i dette spelet. Her er Jacobsen på farleg grunn; noko av dette kan vera rett, for alt vi utanforståande kan vita, problemet er at ein ikkje kan vita sikkert kva slike agentar skryter på seg.

Dersom Jacobsens bok fortener det slaktet som professor Holtsmark deler ut med svært raus hand, er boka ikkje spesielt verdfull som kjeldemateriale. At russiske agentar var temmeleg aktive i norske miljø, er det liten tvil om, men det er vanskeleg å hengja spørjeteikn ved alle påstandane hos Jacobsen. Og Evensen-sitatet «Eg er så radikal at eg er redd for det eg sjølv kan seia», duger godt som varsellampe.

Per Egil Hegge

Digital tilgang til DAG OG TID – heilt utan binding

Prøv ein månad for kr 49.
Deretter kr 199 per månad. Stopp når du vil.

Professor Sven G. Holtsmark ved Forsvarets høgskole leverte i november eit drabeleg slakt av Alf R. Jacobsens bok Stalins svøpe. KGB, AP og kommunismens medløpere. Mellom dei penaste uttrykka er kjeldemisbruk, sitatfusk og kunnskapshol, pluss hang til konspirativ tenking.

Grunntanken i Jacobsens bok er at Sovjet-venlege sosialistar i Arbeidarpartiet fekk kontroll over tankane og det ideologiske arbeidet i partiet. Tydelegast var det i innsatsen til Jens Evensen og Arne Treholt, men det var andre òg, mange av dei med fotfeste i den norske utanrikstenesta. Fleire av dei er namngjevne, og mykje i boka er gamalt stoff – såleis er det som Jacobsen skriv om Treholt og Jens Evensen, ikkje anna enn å slå inn dei dørene som Treholt sjølv har opna, noko han er ute av stand til å lata vera.

Mellom dei medskuldige, ofte på grunn av naivitet, peikar Jacobsen ut Rolf Andvord, i mange år norsk ambassadør i Moskva, og fordi han var homofil, eit lett bytte for russiske agentar.

Dei vurderingane Jacobsen siterer frå rapporteringa frå Andvord, ber ikkje bod om sikker vurderingsevne frå Andvords side. Eit hovudargument for Jacobsen er at Andvord var ein diplomat som hadde så høge tankar om seg sjølv at han skulle ha vore stansa.

Andre som Jacobsen trekkjer fram, er Per Jahn Gulowsen, som var svært aktiv som sendemann i Athen under dei greske oberstane. Eg hadde mykje kontakt med han i dei åra, han var alltid venleg og ein nyttig kontakt. Jacobsen mistenkjer han for å fôra russarane i Athen med interessant materiale, men han fører ein tvilsam argumentasjon for påstanden sin.

Jacobsen tek grundig for seg rykta om at sovjetiske KGB-agentar, med Gennadij Titov og Viktor Grusjko i spissen, brukte verksemda si i Noreg til å byggja opp sin eigen karriere i KGB. Slik Jacobsen framstiller dette, brukte dei personlege kontaktar med Werna Gerhardsen i dette spelet. Her er Jacobsen på farleg grunn; noko av dette kan vera rett, for alt vi utanforståande kan vita, problemet er at ein ikkje kan vita sikkert kva slike agentar skryter på seg.

Dersom Jacobsens bok fortener det slaktet som professor Holtsmark deler ut med svært raus hand, er boka ikkje spesielt verdfull som kjeldemateriale. At russiske agentar var temmeleg aktive i norske miljø, er det liten tvil om, men det er vanskeleg å hengja spørjeteikn ved alle påstandane hos Jacobsen. Og Evensen-sitatet «Eg er så radikal at eg er redd for det eg sjølv kan seia», duger godt som varsellampe.

Per Egil Hegge

Jacobsen mistenkjer Truls Gulowsen for å fora russarane i Athen med interessant materiale, men han fører ein tvilsam argumentasjon for påstanden.

Emneknaggar

Fleire artiklar

Omvend baug: X-Bow-en er utvikla av Ulstein og vert no for første gong nytta på ein fiskebåt.

Omvend baug: X-Bow-en er utvikla av Ulstein og vert no for første gong nytta på ein fiskebåt.

Foto: Westcon

FiskeSamfunn

Båtbyggjarfolket

Trålaren «Ecofive» er både ei teknologisk nyvinning og eit resultat av den urgamle båtbyggjarkulturen på Vestlandet.

William Sem Fure
Omvend baug: X-Bow-en er utvikla av Ulstein og vert no for første gong nytta på ein fiskebåt.

Omvend baug: X-Bow-en er utvikla av Ulstein og vert no for første gong nytta på ein fiskebåt.

Foto: Westcon

FiskeSamfunn

Båtbyggjarfolket

Trålaren «Ecofive» er både ei teknologisk nyvinning og eit resultat av den urgamle båtbyggjarkulturen på Vestlandet.

William Sem Fure
Kina fyrer på alle sylindrane: Ingen bygger ut så mykje kolkraft som kinesarane gjer. Biletet viser eit kolkraftverk i Dingzhou  i Hebei-provinsen.

Kina fyrer på alle sylindrane: Ingen bygger ut så mykje kolkraft som kinesarane gjer. Biletet viser eit kolkraftverk i Dingzhou i Hebei-provinsen.

Foto: Ng Han Guan / AP / NTB

Samfunn
Per Anders Todal

Ein straum av problem

Straumforbruket i verda aukar framleis raskare enn fornybar kraftproduksjon. Kolkraftverk skal varme kloden i mange år enno.

Line Eldring har leidd utvalet som tilrår at Noreg både bør vidareføre og utvide samarbeidet med EU på nye område framover. Ho la nyleg fram utgreiinga «Norge og EØS: Utviklinger og erfaringer» for utanriksminister Espen Barth Eide.

Line Eldring har leidd utvalet som tilrår at Noreg både bør vidareføre og utvide samarbeidet med EU på nye område framover. Ho la nyleg fram utgreiinga «Norge og EØS: Utviklinger og erfaringer» for utanriksminister Espen Barth Eide.

Foto: Terje Pedersen / NTB

PolitikkSamfunn
Eva Aalberg Undheim

Veksande fjernstyre

Tilknytinga vår til EU veks og veks, både gjennom EØS-avtalen og utanfor, ifølgje ei ny utgreiing. Og det er få som kjenner heilskapen.

Ludmila Shabelnyk syner bilete av sonen Ivan i landsbyen Kapitolivka ved Izium i Ukraina, 25. september 2022. Russiske okkupasjonsstyrkar mishandla Ivan grovt før dei drap han. Landsbyen vart seinare gjenerobra av ukrainske styrkar.

Ludmila Shabelnyk syner bilete av sonen Ivan i landsbyen Kapitolivka ved Izium i Ukraina, 25. september 2022. Russiske okkupasjonsstyrkar mishandla Ivan grovt før dei drap han. Landsbyen vart seinare gjenerobra av ukrainske styrkar.

Foto: Evgeniy Maloletka / AP / NTB

KommentarSamfunn
Cecilie Hellestveit

Overgrep som skakar folkeretten

Okkupasjonsmakta Russland viser ingen respekt for konvensjonen som skal verne sivile i krig.

Foto: Julie Pike

LitteraturFeature

– Eg kan ikkje sovne inn i mitt eige liv

Ein abort gjekk frå å vere nemnd i forbifarten til å gje den nyaste romanen tittel.

IdaFrisch

Foto: Julie Pike

LitteraturFeature

– Eg kan ikkje sovne inn i mitt eige liv

Ein abort gjekk frå å vere nemnd i forbifarten til å gje den nyaste romanen tittel.

IdaFrisch

les DAG OG TID.
Vil du òg prøve?

Her kan du prøve vekeavisa DAG OG TID gratis i tre veker.
Prøveperioden stoppar av seg sjølv.

Komplett

Papiravisa
Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Digital

Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Komplett

Papiravisa
Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Digital

Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis