JavaScript is disabled in your web browser or browser is too old to support JavaScript. Today almost all web pages contain JavaScript, a scripting programming language that runs on visitor's web browser. It makes web pages functional for specific purposes and if disabled for some reason, the content or the functionality of the web page can be limited or unavailable.

Takk for at du vil dele artikkelen

Den du deler artikkelen med, kan lese og eventuelt lytte til heile artikkelen.
Det gjer vi for at fleire skal oppdage DAG OG TID.

Namnet ditt vert synleg for alle du deler artikkelen med.

TeaterMeldingar

Djupdykk i fornedringa

Vitnesbyrd frå Auschwitz-terroren vert lågmælt, ladd monodrama.

Kvar veke les vi inn utvalde artiklar, som abonnentane våre kan lytte til.
Lytt til artikkelen
Øystein Røger står åleine på scena i framsyninga basert på boka til Primo Levi.

Øystein Røger står åleine på scena i framsyninga basert på boka til Primo Levi.

Foto: Erika Hebbert

Øystein Røger står åleine på scena i framsyninga basert på boka til Primo Levi.

Øystein Røger står åleine på scena i framsyninga basert på boka til Primo Levi.

Foto: Erika Hebbert

2393
20230414
2393
20230414

Nationaltheatret / Torshovteatret

Primo Levi:

Hvis dette er et menneske

Bearbeidd av Domenico Scarpa og Valter Malosti
Omsett av Tommy Watz, med bidrag av Birgit Owe Svihus
Regi: Alan Lucien Øyen
Scenografi og kostyme: Alex Eales
Lysdesign: Martin Flack
Lyddesign: Gunnar Innvær

Jødeforfølgingane og utryddingane under krigen er handsama i litteratur, dokumentarfilm, spelefilm og teater i alle åra etter. Sjølv om vi etter kvart veit mykje om kva som hende, er det som det opnar seg nye luker av informasjon dess lengre tid det går. Det finst enno levande tidsvitne, nye historier som krev å bli høyrde.

Det vi kan hende sjeldnast får høyre, er reelle rapportar frå dei få som overlevde. Ein slik rapport ligg føre i boka til den italiensk-jødiske forfattaren Primo Levi (1919–1987), Hvis dette er et menneske.

På Torshovteatret spelar no Øystein Røger ei einmannsframsyning bygd på denne boka, i ei visuelt nøktern, men forbløffande effektiv sceneløysing. Han er kledd i uprangande kvardagshabitt og speler på ein treplatting med to «kjellarluker» og eit lite levande lys ved sida av seg. Lyseffektane er i det heile nærast magisk nytta som stemnings- og handlingsskifte i framsyninga, og generelt kan vi kjenne dei som magre strålar av trassig von i eit forferdeleg elende.

I Røgers djupt alvorlege og usentimentale framstilling av teksten, med eit imponerande variert kroppsspråk på ei smal sceneflate, ser vi rett inn i krigsvitnet sine først uforståande reaksjonar på valden og fornedringa han vert utsett for, og etter kvart den desperate overlevingstrongen som fortrengjer samhaldskjensla og omsuta for andre.

Teksten har eigentleg ikkje nokon openberr dramatisk effekt. Han er ettertenksam, introvert – og fortel lite om mellommenneskeleg kontakt. Alt som vert fortalt, er i retrospektiv, og her er ingen direkte emosjonelle utbrot eller tradisjonelle «skodespel»-replikkar. Likevel blir Øystein Røger straks til Primo Levi for oss.

Dei harde skildringane av smerte, svolt og avrettingar på nært hald formidlar han med ei ro som får tankar og reaksjonar til å gå heilt annleis av stad enn dei fleste actionfilmar og seriar frå same skamfulle epoke i Europa.

Bent Kvalvik

Bent Kvalvik er filmarkivar og fast teatermeldar i Dag og Tid.

Bent Kvalvik døydde måndag 10. april. Sjå minneord på side 14.

Digital tilgang til DAG OG TID – heilt utan binding

Prøv ein månad for kr 49.
Deretter kr 199 per månad. Stopp når du vil.

Nationaltheatret / Torshovteatret

Primo Levi:

Hvis dette er et menneske

Bearbeidd av Domenico Scarpa og Valter Malosti
Omsett av Tommy Watz, med bidrag av Birgit Owe Svihus
Regi: Alan Lucien Øyen
Scenografi og kostyme: Alex Eales
Lysdesign: Martin Flack
Lyddesign: Gunnar Innvær

Jødeforfølgingane og utryddingane under krigen er handsama i litteratur, dokumentarfilm, spelefilm og teater i alle åra etter. Sjølv om vi etter kvart veit mykje om kva som hende, er det som det opnar seg nye luker av informasjon dess lengre tid det går. Det finst enno levande tidsvitne, nye historier som krev å bli høyrde.

Det vi kan hende sjeldnast får høyre, er reelle rapportar frå dei få som overlevde. Ein slik rapport ligg føre i boka til den italiensk-jødiske forfattaren Primo Levi (1919–1987), Hvis dette er et menneske.

På Torshovteatret spelar no Øystein Røger ei einmannsframsyning bygd på denne boka, i ei visuelt nøktern, men forbløffande effektiv sceneløysing. Han er kledd i uprangande kvardagshabitt og speler på ein treplatting med to «kjellarluker» og eit lite levande lys ved sida av seg. Lyseffektane er i det heile nærast magisk nytta som stemnings- og handlingsskifte i framsyninga, og generelt kan vi kjenne dei som magre strålar av trassig von i eit forferdeleg elende.

I Røgers djupt alvorlege og usentimentale framstilling av teksten, med eit imponerande variert kroppsspråk på ei smal sceneflate, ser vi rett inn i krigsvitnet sine først uforståande reaksjonar på valden og fornedringa han vert utsett for, og etter kvart den desperate overlevingstrongen som fortrengjer samhaldskjensla og omsuta for andre.

Teksten har eigentleg ikkje nokon openberr dramatisk effekt. Han er ettertenksam, introvert – og fortel lite om mellommenneskeleg kontakt. Alt som vert fortalt, er i retrospektiv, og her er ingen direkte emosjonelle utbrot eller tradisjonelle «skodespel»-replikkar. Likevel blir Øystein Røger straks til Primo Levi for oss.

Dei harde skildringane av smerte, svolt og avrettingar på nært hald formidlar han med ei ro som får tankar og reaksjonar til å gå heilt annleis av stad enn dei fleste actionfilmar og seriar frå same skamfulle epoke i Europa.

Bent Kvalvik

Bent Kvalvik er filmarkivar og fast teatermeldar i Dag og Tid.

Bent Kvalvik døydde måndag 10. april. Sjå minneord på side 14.

Emneknaggar

Fleire artiklar

Robert Mood er tidlegare generalmajor og har mellom anna vore generalinspektør for Hæren.

Robert Mood er tidlegare generalmajor og har mellom anna vore generalinspektør for Hæren.

Foto: Håkon Mosvold Larsen / NTB

Ordskifte

En utilstrekkelig langtidsplan

Vi har større og mer fundamentale sårbarheter enn noen gang før som nasjon, samtidig som vi er dårligere forberedt enn på lenge.

RobertMood
Robert Mood er tidlegare generalmajor og har mellom anna vore generalinspektør for Hæren.

Robert Mood er tidlegare generalmajor og har mellom anna vore generalinspektør for Hæren.

Foto: Håkon Mosvold Larsen / NTB

Ordskifte

En utilstrekkelig langtidsplan

Vi har større og mer fundamentale sårbarheter enn noen gang før som nasjon, samtidig som vi er dårligere forberedt enn på lenge.

RobertMood
Den israelske militære talspersonen, admiral Daniel Hagar, møter media.

Den israelske militære talspersonen, admiral Daniel Hagar, møter media.

Foto: Amir Cohen / Reuters / NTB

UtanriksSamfunn
Cecilie Hellestveit

Iransk kanondiplomati

Det iranske åtaket mot Israel bognar av strategiske bodskapar. Og mottakarane er mange.

Saueauksjon i Machynlleth i Wales.

Saueauksjon i Machynlleth i Wales.

Alle foto: Svein Gjerdåker

ReportasjeFeature
Svein Gjerdåker

Sau

Noko om sauedrift i Noreg og Wales.

Karina (Berda Larsen) lèt seg ikkje tulle med av den sjølvmedlidande dansken Jan (Emil Johnsen).

Karina (Berda Larsen) lèt seg ikkje tulle med av den sjølvmedlidande dansken Jan (Emil Johnsen).

Foto: Mer Film

FilmMeldingar
Håkon Tveit

Kalak: «Norske Emil Johnsen ber hovudrolla glitrande med stundom sår framtoning som naiv innflyttar.»

Henrik H. Langeland har skrive både romanar og sakprosa etter debuten i 2003.

Henrik H. Langeland har skrive både romanar og sakprosa etter debuten i 2003.

Foto: Svein Finneide

BokMeldingar

O’hoi!

I sjangeren «skipsreiarroman» har Henrik H. Langeland levert eit svært medrivande bidrag.

Ingvild Bræin
Henrik H. Langeland har skrive både romanar og sakprosa etter debuten i 2003.

Henrik H. Langeland har skrive både romanar og sakprosa etter debuten i 2003.

Foto: Svein Finneide

BokMeldingar

O’hoi!

I sjangeren «skipsreiarroman» har Henrik H. Langeland levert eit svært medrivande bidrag.

Ingvild Bræin

les DAG OG TID.
Vil du òg prøve?

Her kan du prøve vekeavisa DAG OG TID gratis i tre veker.
Prøveperioden stoppar av seg sjølv.

Komplett

Papiravisa
Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Digital

Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Komplett

Papiravisa
Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Digital

Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis