JavaScript is disabled in your web browser or browser is too old to support JavaScript. Today almost all web pages contain JavaScript, a scripting programming language that runs on visitor's web browser. It makes web pages functional for specific purposes and if disabled for some reason, the content or the functionality of the web page can be limited or unavailable.

Takk for at du vil dele artikkelen

Den du deler artikkelen med, kan lese og eventuelt lytte til heile artikkelen.
Det gjer vi for at fleire skal oppdage DAG OG TID.

Namnet ditt vert synleg for alle du deler artikkelen med.

MusikkMeldingar

Mest berre blås

Haydn og Beethoven utan fiolinar fungerer faktisk framifrå.

Kvar veke les vi inn utvalde artiklar, som abonnentane våre kan lytte til.
Lytt til artikkelen
Det Norske Blåseensemble blir dirigert av Eivind Aadland.

Det Norske Blåseensemble blir dirigert av Eivind Aadland.

Foto: Veronica van Groningen

Det Norske Blåseensemble blir dirigert av Eivind Aadland.

Det Norske Blåseensemble blir dirigert av Eivind Aadland.

Foto: Veronica van Groningen

3137
20230324
3137
20230324

CD

Ludwig van Beethoven, Joseph Haydn:

Klaverkonsert og sym­foni

Christian Ihle Hadland, klaver; Det Norske Blåseensemble; dir.: Eivind Aadland. Simax 2023

Ein Beethoven-konsert og ein Haydn-symfoni omarbeidde for blåseensemble? Eg var spent på korleis dette læt. Men trompetisten Stian Aareskjold har lukkast med arrangementet av desse opphaveleg strykarbaserte verka, som har klår og luftig instrumentering. Det er driv over spelet til Det Norske Blåseensemble, og dirigenten Eivind Aadland handsamar kvar frase med grannsemd og finesse.

At verka er for blåseensemble, tyder ikkje at der er berre blåsarar. Her er paukar, cello og kontrabass, og i Haydn-symfonien også cembalo. Bruken av barokktrombonar og ventillause barokktrompetar og valthorn bidreg til den dynamisk balanserte ensembleklangen.

Ludwig van Beethovens (1770–1827) tragiske Klaverkonsert nr. 3 i c-moll frå kring 1800 blir teknisk sobert framført av solisten Christian Ihle Hadland, med gjennomtenkt frasering og artikulasjon. Særleg likar eg den skifterike sistesatsen, der det «smell» godt i barokktrompetane, sjølv om dei dynamiske kontrastane gjerne kunne vore større.

Dramatisk gestus

Joseph Haydns (1732–1809) Symfoni nr. 44 i e-moll frå kring 1770 er nok det stykket som fungerer best i denne typen arrangement. Verket høyrer til hans Sturm und Drang-periode. Desse «storm og trong»-symfoniane – epokenamnet er lånt frå tysk litteraturhistorie – har brå stemningsskifte og dristig harmonikk og rytmikk. Typisk er difor fyrstesatsen «Allegro con brio», som opnar med dramatisk gestus. Vide sprang blir spelte unisont av heile ensemblet, tett etterfylgde av ein melankolsk motsats.

Andresatsen, ein menuett, merkjer seg ut. Haydn har nemleg komponert denne grasiøse hoffdansen i komplisert kanonform: Toppstemma og bass-stemma har same melodi, som startar etter kvarande. Slike påhitt er typiske for Haydns musikalske humor.

Banal reklame

Omslagsteksten til dette fine albumet er diverre skrale greier at det lyt påpeikast. Kjøper ein albumet som CD, er jo litt av poenget at ein kan bla i, og kosa seg med omslagsheftet. At Haydn kalla stykket sitt for «sorgsymfonien», som me les der, er til dømes feil. Tilnamnet kom mykje seinare. Det burde i så fall vera «sørgesymfonien»; ein seier jo ikkje «sorgmarsj», men «sørgemarsj». Me får heller ikkje mange saklege opplysningar om verka, komponistane og verkkonteksten. Det heile ber meir preg av ei rosande platemelding og banalt reklamespråk – som om det ikkje er opp til oss lyttarar å vurdera om innspelinga er god.

Skal eit slikt omslagsessay skrivast subjektivt, bør det i alle fall skrivast godt. Altså ikkje slik, til dømes: «Musikken er lett melodiøst, men de dystre undertonene slipper ikke taket, dette kunne for all del vært nåtids filmmusikk så det skaper utvilsomt nysgjerrighet, det er mer lekent, før det smeller til og setter standarden.»

Korleis kan eit tradisjonsrikt plateselskap som Simax publisera noko slikt?

Sjur Haga Bringeland

Sjur Haga Bringeland er musikar, musikkvitar og fast musikk­meldar i Dag og Tid.

Digital tilgang til DAG OG TID – heilt utan binding

Prøv ein månad for kr 49.
Deretter kr 199 per månad. Stopp når du vil.

CD

Ludwig van Beethoven, Joseph Haydn:

Klaverkonsert og sym­foni

Christian Ihle Hadland, klaver; Det Norske Blåseensemble; dir.: Eivind Aadland. Simax 2023

Ein Beethoven-konsert og ein Haydn-symfoni omarbeidde for blåseensemble? Eg var spent på korleis dette læt. Men trompetisten Stian Aareskjold har lukkast med arrangementet av desse opphaveleg strykarbaserte verka, som har klår og luftig instrumentering. Det er driv over spelet til Det Norske Blåseensemble, og dirigenten Eivind Aadland handsamar kvar frase med grannsemd og finesse.

At verka er for blåseensemble, tyder ikkje at der er berre blåsarar. Her er paukar, cello og kontrabass, og i Haydn-symfonien også cembalo. Bruken av barokktrombonar og ventillause barokktrompetar og valthorn bidreg til den dynamisk balanserte ensembleklangen.

Ludwig van Beethovens (1770–1827) tragiske Klaverkonsert nr. 3 i c-moll frå kring 1800 blir teknisk sobert framført av solisten Christian Ihle Hadland, med gjennomtenkt frasering og artikulasjon. Særleg likar eg den skifterike sistesatsen, der det «smell» godt i barokktrompetane, sjølv om dei dynamiske kontrastane gjerne kunne vore større.

Dramatisk gestus

Joseph Haydns (1732–1809) Symfoni nr. 44 i e-moll frå kring 1770 er nok det stykket som fungerer best i denne typen arrangement. Verket høyrer til hans Sturm und Drang-periode. Desse «storm og trong»-symfoniane – epokenamnet er lånt frå tysk litteraturhistorie – har brå stemningsskifte og dristig harmonikk og rytmikk. Typisk er difor fyrstesatsen «Allegro con brio», som opnar med dramatisk gestus. Vide sprang blir spelte unisont av heile ensemblet, tett etterfylgde av ein melankolsk motsats.

Andresatsen, ein menuett, merkjer seg ut. Haydn har nemleg komponert denne grasiøse hoffdansen i komplisert kanonform: Toppstemma og bass-stemma har same melodi, som startar etter kvarande. Slike påhitt er typiske for Haydns musikalske humor.

Banal reklame

Omslagsteksten til dette fine albumet er diverre skrale greier at det lyt påpeikast. Kjøper ein albumet som CD, er jo litt av poenget at ein kan bla i, og kosa seg med omslagsheftet. At Haydn kalla stykket sitt for «sorgsymfonien», som me les der, er til dømes feil. Tilnamnet kom mykje seinare. Det burde i så fall vera «sørgesymfonien»; ein seier jo ikkje «sorgmarsj», men «sørgemarsj». Me får heller ikkje mange saklege opplysningar om verka, komponistane og verkkonteksten. Det heile ber meir preg av ei rosande platemelding og banalt reklamespråk – som om det ikkje er opp til oss lyttarar å vurdera om innspelinga er god.

Skal eit slikt omslagsessay skrivast subjektivt, bør det i alle fall skrivast godt. Altså ikkje slik, til dømes: «Musikken er lett melodiøst, men de dystre undertonene slipper ikke taket, dette kunne for all del vært nåtids filmmusikk så det skaper utvilsomt nysgjerrighet, det er mer lekent, før det smeller til og setter standarden.»

Korleis kan eit tradisjonsrikt plateselskap som Simax publisera noko slikt?

Sjur Haga Bringeland

Sjur Haga Bringeland er musikar, musikkvitar og fast musikk­meldar i Dag og Tid.

Emneknaggar

Fleire artiklar

Ein tilhengar av Donald Trump med MAGA-ostehovudhatt.

Ein tilhengar av Donald Trump med MAGA-ostehovudhatt.

Foto: Brian Snyder / Reuters / NTB

Ordskifte

Framleis ikkje overtydande

I eit historisk lys er det meir treffande å seie at Trump og MAGA-rørsla sitt særkjenne, ideologisk sett, er at dei står for grunnlova og dei verdiane som er nedfelte der.

ØivindØstberg
Ein tilhengar av Donald Trump med MAGA-ostehovudhatt.

Ein tilhengar av Donald Trump med MAGA-ostehovudhatt.

Foto: Brian Snyder / Reuters / NTB

Ordskifte

Framleis ikkje overtydande

I eit historisk lys er det meir treffande å seie at Trump og MAGA-rørsla sitt særkjenne, ideologisk sett, er at dei står for grunnlova og dei verdiane som er nedfelte der.

ØivindØstberg
Cannabiskafé i Los Angeles.

Cannabiskafé i Los Angeles.

Foto: Richard Cogel / Reuters / NTB

Ordskifte
BjørnRøse

Hvor skal man sette grensene?

Gode forsetter og kunnskapsmangel er en farlig kombinasjon.

Frå innspelinga av Mor i Nidarosdomen.

Frå innspelinga av Mor i Nidarosdomen.

Foto: Morten Lindberg

MusikkMeldingar
Sjur Haga Bringeland

Vekselverknad

Nidaros Domkor skaper einskap mellom fortid og notid.

Situasjonen på Gaza no gjev grunn til å seie opp samarbeidsavtalar med israelske universitet, meiner folkerettsprofessor Terje Einarsen. Bilete frå Khan Younis sør på Gaza.

Situasjonen på Gaza no gjev grunn til å seie opp samarbeidsavtalar med israelske universitet, meiner folkerettsprofessor Terje Einarsen. Bilete frå Khan Younis sør på Gaza.

Foto: Mohammed Salem / REUTERS

Samfunn
Eva Aalberg Undheim

Forsvarar universitetsboikott

Folkerettsprofessor Terje Einarsen meiner samarbeid med israelske universitet, er med på å legitimere ulovleg okkupasjon, folkemord og brotsverk mot menneske.

Ida Fjeldbraaten arbeider som tekstforfattar og driv miniforlaget Teori & praksis.

Ida Fjeldbraaten arbeider som tekstforfattar og driv miniforlaget Teori & praksis.

Foto: Anna-Julia Granberg / Blunderbuss

BokMeldingar

For å seie det mildt

Allereie dei gamle grekarane visste om sambandet mellom framskritt og feilsteg.

Ingvild Bræin
Ida Fjeldbraaten arbeider som tekstforfattar og driv miniforlaget Teori & praksis.

Ida Fjeldbraaten arbeider som tekstforfattar og driv miniforlaget Teori & praksis.

Foto: Anna-Julia Granberg / Blunderbuss

BokMeldingar

For å seie det mildt

Allereie dei gamle grekarane visste om sambandet mellom framskritt og feilsteg.

Ingvild Bræin

les DAG OG TID.
Vil du òg prøve?

Her kan du prøve vekeavisa DAG OG TID gratis i tre veker.
Prøveperioden stoppar av seg sjølv.

Komplett

Papiravisa
Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Digital

Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Komplett

Papiravisa
Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Digital

Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis