JavaScript is disabled in your web browser or browser is too old to support JavaScript. Today almost all web pages contain JavaScript, a scripting programming language that runs on visitor's web browser. It makes web pages functional for specific purposes and if disabled for some reason, the content or the functionality of the web page can be limited or unavailable.

Takk for at du vil dele artikkelen

Den du deler artikkelen med, kan lese og eventuelt lytte til heile artikkelen.
Det gjer vi for at fleire skal oppdage DAG OG TID.

Namnet ditt vert synleg for alle du deler artikkelen med.

FilmMeldingar

Fagre er fjella og foreldra

Margreth Olin hyllar naturen i Nordfjord, faren og slekta i vakre bilete.

Kvar veke les vi inn utvalde artiklar, som abonnentane våre kan lytte til.
Lytt til artikkelen
Margreth Olin har med seg den 85 år gamle far sin som guide i Oldedalen i Nordfjord.

Margreth Olin har med seg den 85 år gamle far sin som guide i Oldedalen i Nordfjord.

Foto: Lars Erlend Tubaas Øymo / Speranza / Norsk Film Distribusjon

Margreth Olin har med seg den 85 år gamle far sin som guide i Oldedalen i Nordfjord.

Margreth Olin har med seg den 85 år gamle far sin som guide i Oldedalen i Nordfjord.

Foto: Lars Erlend Tubaas Øymo / Speranza / Norsk Film Distribusjon

3449
20230901
3449
20230901

Dokumentar

Regi: Margreth Olin

Fedrelandet

Med: Jørgen Mykløen, Magnhild Mykløen, Margreth Olin
Kinofilm

Den røynde dokumentarfilmskaparen Margreth Olin vender heim til foreldra for å følgje i fotspora til faren, Jørgen Mykløen. Åttifireåringen går flittig på tur i dei spektakulære fjella som omkransar Olderdalen i Nordfjord. Slik vonar han at han skal halde tritt med den ni år yngre kona si, Magnhild. Samtalane deira heime i stova og turane hans er rammene for ein ode til naturen.

Heimstaddiktet

Å sjå fjellheimen, fossane, breane og den grøne dalen i kinosalen er overveldande. Med BBC på laget får vi kjekke bilete av røyskatt, ugle, revebjølle, ørn, humle, elg, blåklokke, hjort og fjordingar. Naturen kler stort lerret. Det knakar i breen. Dei brusande fossane slår mot svarte knausar der eirgrøn mose trivst. Eg blir tyrst av å sjå Jørgen stikke handa i ein bekk med friskt fjellvatn.

Olin vekslar mellom skor i breen og den ru strukturen i hendene til far sin. Det er nesten som kameraet kjem borti huda. Ho legg fram visuelle argument for at vi høyrer til naturen. Det er ikkje ein turistbuss å sjå på veg til Briksdalsbreen. Berre ein kort visitt til nabodalen og Lodalsulukka i 1905 og eit par arkivfoto bryt forteljingane og turane.

Hugnaden til heimtraktene er sterk. Med ein god dose nostalgi knytt til slike landskap er ein godt budd til å nyte bileta. For andre sit nok fort filmen i vranghalsen på grunn av overdosen med nasjonalromantikk. Men dei som har sett De andre (2012) om mindreårige asylsøkjarar, veit at Olin ikkje er nokon nasjonalist.

Fjellfolk

Samanliknar vi med fjelldokumentarfilmar frå USA, som det finst mange av, er innstillinga til Jørgen motsett. Dei følgjer helst klatrestjerner som skal erobre fjell. Jørgen er ikkje ein bråkjekk kar som søkjer risiko. Han ser at han er liten. Dei store bileta med mannen ligg nærare «Langt, langt borte saa han noget lyse og glitre» av Theodor Kittelsen enn «Vandreren over tåkehavet» av Caspar David Friedrich. Kameraet trekker seg unna for å få fram kor enormt landskapet er, og kor liten Jørgen er. Men mannen ruvar tvillaust i livet til filmskaparen.

Ho lyttar medan det trillar ut livsvisdom frå faren. Magnhild spelar andrefiolin, men syng om fager kveldsol. Ho og mannen dansar saman med bålet knitrande bak seg ved vatnet på jonsokaftan. Musikken til Rebekka Karijord er kraftfull, mellom sakral stemning og leikande feler som høyrer heime i traktene. Olin tyr til sakte film og runde på runde med kamera som flyg over brear og fjell. Det er pompøst. Patos vaker under pietistiske erfaringar.

Dei nære ting

Olin har vore ein av dei leiande regissørane innan norsk dokumentarfilm i rundt tjuefem år. Ho viste teft for det intime med dei tidlege filmane Dei mjuke hendene (1998) og Kroppen min (2002). Filmane hennar har ofte hatt stor suksess, som med portrettfilmar av kjende figurar i Mannen fra Snåsa (2016) og Selvportrett (2020).

Ho retta eit respektfullt blikk mot born i Barndom (2017). No hyllar ho dei eldste. Fedrelandet er eit personleg postkort til familien frå ein regissør som ikkje skyr sterke kjensler. Olin slepp unna med å ause kjærleik over røtene sine i rik mon. Til liks med Jørgen må eg berre ovundre naturen.

Håkon Tveit

Håkon Tveit er lektor i latinamerikansk kultur og historie ved Universitetet i Bergen og fast filmmeldar i Dag og Tid.

Digital tilgang til DAG OG TID – heilt utan binding

Prøv ein månad for kr 49.
Deretter kr 199 per månad. Stopp når du vil.

Dokumentar

Regi: Margreth Olin

Fedrelandet

Med: Jørgen Mykløen, Magnhild Mykløen, Margreth Olin
Kinofilm

Den røynde dokumentarfilmskaparen Margreth Olin vender heim til foreldra for å følgje i fotspora til faren, Jørgen Mykløen. Åttifireåringen går flittig på tur i dei spektakulære fjella som omkransar Olderdalen i Nordfjord. Slik vonar han at han skal halde tritt med den ni år yngre kona si, Magnhild. Samtalane deira heime i stova og turane hans er rammene for ein ode til naturen.

Heimstaddiktet

Å sjå fjellheimen, fossane, breane og den grøne dalen i kinosalen er overveldande. Med BBC på laget får vi kjekke bilete av røyskatt, ugle, revebjølle, ørn, humle, elg, blåklokke, hjort og fjordingar. Naturen kler stort lerret. Det knakar i breen. Dei brusande fossane slår mot svarte knausar der eirgrøn mose trivst. Eg blir tyrst av å sjå Jørgen stikke handa i ein bekk med friskt fjellvatn.

Olin vekslar mellom skor i breen og den ru strukturen i hendene til far sin. Det er nesten som kameraet kjem borti huda. Ho legg fram visuelle argument for at vi høyrer til naturen. Det er ikkje ein turistbuss å sjå på veg til Briksdalsbreen. Berre ein kort visitt til nabodalen og Lodalsulukka i 1905 og eit par arkivfoto bryt forteljingane og turane.

Hugnaden til heimtraktene er sterk. Med ein god dose nostalgi knytt til slike landskap er ein godt budd til å nyte bileta. For andre sit nok fort filmen i vranghalsen på grunn av overdosen med nasjonalromantikk. Men dei som har sett De andre (2012) om mindreårige asylsøkjarar, veit at Olin ikkje er nokon nasjonalist.

Fjellfolk

Samanliknar vi med fjelldokumentarfilmar frå USA, som det finst mange av, er innstillinga til Jørgen motsett. Dei følgjer helst klatrestjerner som skal erobre fjell. Jørgen er ikkje ein bråkjekk kar som søkjer risiko. Han ser at han er liten. Dei store bileta med mannen ligg nærare «Langt, langt borte saa han noget lyse og glitre» av Theodor Kittelsen enn «Vandreren over tåkehavet» av Caspar David Friedrich. Kameraet trekker seg unna for å få fram kor enormt landskapet er, og kor liten Jørgen er. Men mannen ruvar tvillaust i livet til filmskaparen.

Ho lyttar medan det trillar ut livsvisdom frå faren. Magnhild spelar andrefiolin, men syng om fager kveldsol. Ho og mannen dansar saman med bålet knitrande bak seg ved vatnet på jonsokaftan. Musikken til Rebekka Karijord er kraftfull, mellom sakral stemning og leikande feler som høyrer heime i traktene. Olin tyr til sakte film og runde på runde med kamera som flyg over brear og fjell. Det er pompøst. Patos vaker under pietistiske erfaringar.

Dei nære ting

Olin har vore ein av dei leiande regissørane innan norsk dokumentarfilm i rundt tjuefem år. Ho viste teft for det intime med dei tidlege filmane Dei mjuke hendene (1998) og Kroppen min (2002). Filmane hennar har ofte hatt stor suksess, som med portrettfilmar av kjende figurar i Mannen fra Snåsa (2016) og Selvportrett (2020).

Ho retta eit respektfullt blikk mot born i Barndom (2017). No hyllar ho dei eldste. Fedrelandet er eit personleg postkort til familien frå ein regissør som ikkje skyr sterke kjensler. Olin slepp unna med å ause kjærleik over røtene sine i rik mon. Til liks med Jørgen må eg berre ovundre naturen.

Håkon Tveit

Håkon Tveit er lektor i latinamerikansk kultur og historie ved Universitetet i Bergen og fast filmmeldar i Dag og Tid.

Fleire artiklar

Andrev Walden er journalist og illustratør. Debutromanen frå i fjor kom på norsk i vår.

Andrev Walden er journalist og illustratør. Debutromanen frå i fjor kom på norsk i vår.

Foto: Jessica Gow / TT / NTB

LitteraturKultur

Livet med ein flaum av stefedrar

I mange år tenkte Andrev Walden at han skulle skrive om oppveksten sin, men han visste ikkje korleis. Då han omsider fann den rette tonen, blei romandebuten ein internasjonal suksess.

Jan H. Landro
Andrev Walden er journalist og illustratør. Debutromanen frå i fjor kom på norsk i vår.

Andrev Walden er journalist og illustratør. Debutromanen frå i fjor kom på norsk i vår.

Foto: Jessica Gow / TT / NTB

LitteraturKultur

Livet med ein flaum av stefedrar

I mange år tenkte Andrev Walden at han skulle skrive om oppveksten sin, men han visste ikkje korleis. Då han omsider fann den rette tonen, blei romandebuten ein internasjonal suksess.

Jan H. Landro
NTNU, Noregs teknisk-naturvitskaplege universitet, med hovudsete i Trondheim, er det største universitetet i Noreg, med campusar i Gjøvik og Ålesund.

NTNU, Noregs teknisk-naturvitskaplege universitet, med hovudsete i Trondheim, er det største universitetet i Noreg, med campusar i Gjøvik og Ålesund.

Foto: Gorm Kallestad / NTB

Samfunn
Sofie May Rånes

– Universiteta treng ei realitetsorientering

Me bør ikkje ha studietilbod som ingen etterspør, meiner Ola Borten Moe.

Feature
Svein Gjerdåker

Bønder i krigstid

UKRAINA: Ukraina har noko av den mest grøderike jorda i verda. Svartjorda deira er fascinerande. Denne djupe, humusfylte jorda som går milevis innover dei ukrainske steppene. Eg reiste til Ukraina for å møta bønder i dette enorme jordbrukslandet.

Teikning: May Linn Clement

KommentarSamfunn
Eivor Andersen Oftestad

Menneskeverdet er ikkje så sjølvsagt som vi trur

Sjølv om den sekulariserte versjonen av menneskeverdet framleis vert forstått som retten til liv og omsorg, er det noko som har vorte borte på vegen.

«Lodderáidaras / Melkeveien» (2022), detalj.

«Lodderáidaras / Melkeveien» (2022), detalj.

KunstMeldingar

Som ein trojansk hest

I utstillinga til Britta Marakatt-Labba, Sylkvasse sting, er dei fleste verka broderi, men her er ingen søte blomar. Sting for sting får me ei sirleg framstilling av blodig alvor. Museumsvaktene står for ei eiga absurd framsyning som dessverre ikkje er dagens performance.

Mona Louise Dysvik Mørk
«Lodderáidaras / Melkeveien» (2022), detalj.

«Lodderáidaras / Melkeveien» (2022), detalj.

KunstMeldingar

Som ein trojansk hest

I utstillinga til Britta Marakatt-Labba, Sylkvasse sting, er dei fleste verka broderi, men her er ingen søte blomar. Sting for sting får me ei sirleg framstilling av blodig alvor. Museumsvaktene står for ei eiga absurd framsyning som dessverre ikkje er dagens performance.

Mona Louise Dysvik Mørk

les DAG OG TID.
Vil du òg prøve?

Her kan du prøve vekeavisa DAG OG TID gratis i tre veker.
Prøveperioden stoppar av seg sjølv.

Komplett

Papiravisa
Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Digital

Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Komplett

Papiravisa
Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Digital

Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis