JavaScript is disabled in your web browser or browser is too old to support JavaScript. Today almost all web pages contain JavaScript, a scripting programming language that runs on visitor's web browser. It makes web pages functional for specific purposes and if disabled for some reason, the content or the functionality of the web page can be limited or unavailable.

Takk for at du vil dele artikkelen

Den du deler artikkelen med, kan lese og eventuelt lytte til heile artikkelen.
Det gjer vi for at fleire skal oppdage DAG OG TID.

Namnet ditt vert synleg for alle du deler artikkelen med.

BokMeldingar

Tru, von og kjærleik

Levi Henriksen skriv om folk som tidt kjem til kort.

Kvar veke les vi inn utvalde artiklar, som abonnentane våre kan lytte til.
Lytt til artikkelen
Levi Henriksen slo gjennom med eit brak med ein roman i 2004. No har han gitt ut tre noveller.

Levi Henriksen slo gjennom med eit brak med ein roman i 2004. No har han gitt ut tre noveller.

Foto: Thomas Brun /NTB

Levi Henriksen slo gjennom med eit brak med ein roman i 2004. No har han gitt ut tre noveller.

Levi Henriksen slo gjennom med eit brak med ein roman i 2004. No har han gitt ut tre noveller.

Foto: Thomas Brun /NTB

3517
20230519
3517
20230519

Noveller

Levi Henriksen:

Som vi forlater våre skyldnere

Vigmostad & Bjørke

I den første av dei tre novellene i Som vi forlater våre skyldnere er hovudpersonen ein gut i tolvårsalderen, i den andre ein mann i andre halvdel av tjueåra, og i den tredje ein middelaldrande mann. Såleis kan ein sjå reisverket til ei utvikling, men sjølv om den første ser som eit barn, og tenkjer som eit barn, er det ikkje slik at den siste, endå om han er forstandar, har nådd til full forstand og ser alt heilt og ikkje stykkevis. I grunnen er han ikkje i nærleiken av å vera vaksen.

«Apache», heiter den første novella, og hovudpersonen er Markus, som har ei mor som er sterkt religiøs og ein far som han kan hende trur er helikopterpilot i Vietnam. Markus er oppteken av indianarar, særleg dei mest kjende av apachestamma. Og no er det 1970-talet, og somme har fått seg apachesykkel, men ikkje Markus.

Inga risikovurdering

Han er dessutan forelska i Pauline, men ho vert oppvarta av Aksel, ein rikmannsson og apachesyklist i klassen. Slikt lyt det gjerast noko med, og Markus finn på ein lur plan som ikkje har ein gjennomtenkt slutt, og såleis vert guten plausibel for lesaren, også for ein som aldri hadde våga å setja planen i verk sjølv. Konsekvensanalyse og risikovurdering er fråverande, og det gjer i grunnen teksten triveleg å lesa.

Novelle nummer to, «Kanoner under roser», er på bortimot 120 sider, og dette i kombinasjon med eit variert plott som strekkjer seg ut i tid og femner om mange episodar, gjer at teksten er meir roman enn novelle. Her er hovudpersonen den unge, men alt røynde journalisten Enok og den to år eldre bror hans, Seth. Bibelske nemn lyt det vera, må vita, og somme lesarar sit vel berre og ventar på at det skal dukka opp ein som heiter Habakkuk, men der vert ein diverre vonbroten.

Derimot møter me på ei Lilith, og ho får ein sentral plass i teksten. Dei to brørne er gode vener, men litt ulike, Seth er meir maskulin enn broren Enok, og når Lilith vert kona hans, får han det etter kvart for seg at han er steril, utan at han kan syna til særleg overtydande empiri som grunnlag for diagnosen. Under ei elgjakt prøver han hardt å få Enok til å gå med på å gjera Lilith gravid for han, men andsynes dette store spørsmålet vert Enok litt for liten, og eit fenomen som stundom berre så vidt syner seg i periferien av episodane, vert her tydeleg: Personane ter seg framleis som barn.

Den formelle statusen har utvikla seg fortare enn den reelle kapasiteten. Ikkje eingong Paulus er til hjelp for den gruvlande Enok. Så kjem ein gud ut or teatermaskineriet og snur på flisa, og Henriksen får til ein heilskap som er litt konstruert, men som samstundes syner ein djup kjærleik til personane og det miljøet han skriv om og frå, den fiktive bygda Skogli, som det nok er fort gjort å køyra forbi, om ein til dømes kjem frå Oslo. Men då lyt ein berre snu på Flisa og køyra attende mot Kongsvinger.

«Redningsmannen er oppstanden» er tittelen på den siste teksten, ein komedie utan humor anna enn i den tragiske situasjonen: På palmesundag vaknar den kronisk brunstige predikanten Melkior Forfang opp ved sida av ei død kvinne. Ho er gift med ein annan mann. Denne litt tynne teksten punkterer seg sjølv mot slutten, men kan likevel høve som ein idé til ein kortfilm. For Melkior vert tvinga til handling utanom det vanlege, og slikt gjer seg alltid godt visuelt.

Odd W. Surén

Odd W. Surén er forfattar og fast bokmeldar i Dag og Tid.

Digital tilgang til DAG OG TID – heilt utan binding

Prøv ein månad for kr 49.
Deretter kr 199 per månad. Stopp når du vil.

Noveller

Levi Henriksen:

Som vi forlater våre skyldnere

Vigmostad & Bjørke

I den første av dei tre novellene i Som vi forlater våre skyldnere er hovudpersonen ein gut i tolvårsalderen, i den andre ein mann i andre halvdel av tjueåra, og i den tredje ein middelaldrande mann. Såleis kan ein sjå reisverket til ei utvikling, men sjølv om den første ser som eit barn, og tenkjer som eit barn, er det ikkje slik at den siste, endå om han er forstandar, har nådd til full forstand og ser alt heilt og ikkje stykkevis. I grunnen er han ikkje i nærleiken av å vera vaksen.

«Apache», heiter den første novella, og hovudpersonen er Markus, som har ei mor som er sterkt religiøs og ein far som han kan hende trur er helikopterpilot i Vietnam. Markus er oppteken av indianarar, særleg dei mest kjende av apachestamma. Og no er det 1970-talet, og somme har fått seg apachesykkel, men ikkje Markus.

Inga risikovurdering

Han er dessutan forelska i Pauline, men ho vert oppvarta av Aksel, ein rikmannsson og apachesyklist i klassen. Slikt lyt det gjerast noko med, og Markus finn på ein lur plan som ikkje har ein gjennomtenkt slutt, og såleis vert guten plausibel for lesaren, også for ein som aldri hadde våga å setja planen i verk sjølv. Konsekvensanalyse og risikovurdering er fråverande, og det gjer i grunnen teksten triveleg å lesa.

Novelle nummer to, «Kanoner under roser», er på bortimot 120 sider, og dette i kombinasjon med eit variert plott som strekkjer seg ut i tid og femner om mange episodar, gjer at teksten er meir roman enn novelle. Her er hovudpersonen den unge, men alt røynde journalisten Enok og den to år eldre bror hans, Seth. Bibelske nemn lyt det vera, må vita, og somme lesarar sit vel berre og ventar på at det skal dukka opp ein som heiter Habakkuk, men der vert ein diverre vonbroten.

Derimot møter me på ei Lilith, og ho får ein sentral plass i teksten. Dei to brørne er gode vener, men litt ulike, Seth er meir maskulin enn broren Enok, og når Lilith vert kona hans, får han det etter kvart for seg at han er steril, utan at han kan syna til særleg overtydande empiri som grunnlag for diagnosen. Under ei elgjakt prøver han hardt å få Enok til å gå med på å gjera Lilith gravid for han, men andsynes dette store spørsmålet vert Enok litt for liten, og eit fenomen som stundom berre så vidt syner seg i periferien av episodane, vert her tydeleg: Personane ter seg framleis som barn.

Den formelle statusen har utvikla seg fortare enn den reelle kapasiteten. Ikkje eingong Paulus er til hjelp for den gruvlande Enok. Så kjem ein gud ut or teatermaskineriet og snur på flisa, og Henriksen får til ein heilskap som er litt konstruert, men som samstundes syner ein djup kjærleik til personane og det miljøet han skriv om og frå, den fiktive bygda Skogli, som det nok er fort gjort å køyra forbi, om ein til dømes kjem frå Oslo. Men då lyt ein berre snu på Flisa og køyra attende mot Kongsvinger.

«Redningsmannen er oppstanden» er tittelen på den siste teksten, ein komedie utan humor anna enn i den tragiske situasjonen: På palmesundag vaknar den kronisk brunstige predikanten Melkior Forfang opp ved sida av ei død kvinne. Ho er gift med ein annan mann. Denne litt tynne teksten punkterer seg sjølv mot slutten, men kan likevel høve som ein idé til ein kortfilm. For Melkior vert tvinga til handling utanom det vanlege, og slikt gjer seg alltid godt visuelt.

Odd W. Surén

Odd W. Surén er forfattar og fast bokmeldar i Dag og Tid.

Fleire artiklar

I den fyrste talen Keir Starmer heldt framfor Downing Street nr. 10, var han visjonær og energisk som få.

I den fyrste talen Keir Starmer heldt framfor Downing Street nr. 10, var han visjonær og energisk som få.

Foto: Toby Melville / Reuters / NTB

Samfunn

Røyster tel, valsystemet avgjer

Ikkje mange fleire britar røysta Labour i Storbritannia i år enn i 2019. Men røystene fordelte seg annleis. Det gav eit maktskifte.

Bernt Hagtvet
I den fyrste talen Keir Starmer heldt framfor Downing Street nr. 10, var han visjonær og energisk som få.

I den fyrste talen Keir Starmer heldt framfor Downing Street nr. 10, var han visjonær og energisk som få.

Foto: Toby Melville / Reuters / NTB

Samfunn

Røyster tel, valsystemet avgjer

Ikkje mange fleire britar røysta Labour i Storbritannia i år enn i 2019. Men røystene fordelte seg annleis. Det gav eit maktskifte.

Bernt Hagtvet
Slik er byen Roma teikna i Nürnberg-krønika.

Slik er byen Roma teikna i Nürnberg-krønika.

Foto: Terje Tøgard / Orfeus

BokMeldingar
Gjert Vestrheim

Ein milepåle i europeisk bokhistorie

Hartmann Schedels verdshistorie, som vart trykt i Nürnberg i 1493, er mor til alle salongbordbøker.

Jubileumsfeiring for Kristenretten på Moster i år.

Jubileumsfeiring for Kristenretten på Moster i år.

Foto: Silje Katrine Robinson / NTB

Ordskifte
Eivor Andersen Oftestad

Fordommar på leseglasa

Det finst sjølvsagt nestekjærleik både i andre kulturar enn den kristne og hos folk som «ikkje trur» at mennesket er skapt i Guds bilete.

Gunnar Stubseid.

Gunnar Stubseid.

Foto: Stubseid.no

MinneordSamfunn
Hallvard T. Bjørgum

Gunnar Stubseid

(1948­–2024)

Helene Uri har doktorgrad i språkvitskap og arbeidde i tolv år ved Universitetet i Oslo før ho sa opp for å skrive på heiltid.

Helene Uri har doktorgrad i språkvitskap og arbeidde i tolv år ved Universitetet i Oslo før ho sa opp for å skrive på heiltid.

Foto: Julie Pike / Gyldendal

LitteraturKultur

Djupdykk i den digitaliserte litteraturen

Er det rett at kvinnelege forfattarar nyttar fleire adjektiv enn mannlege kollegaer? Eller superlativ? Kva med bannord? Kven er «Den norske Hemingway»?

Jan H. Landro
Helene Uri har doktorgrad i språkvitskap og arbeidde i tolv år ved Universitetet i Oslo før ho sa opp for å skrive på heiltid.

Helene Uri har doktorgrad i språkvitskap og arbeidde i tolv år ved Universitetet i Oslo før ho sa opp for å skrive på heiltid.

Foto: Julie Pike / Gyldendal

LitteraturKultur

Djupdykk i den digitaliserte litteraturen

Er det rett at kvinnelege forfattarar nyttar fleire adjektiv enn mannlege kollegaer? Eller superlativ? Kva med bannord? Kven er «Den norske Hemingway»?

Jan H. Landro

les DAG OG TID.
Vil du òg prøve?

Her kan du prøve vekeavisa DAG OG TID gratis i tre veker.
Prøveperioden stoppar av seg sjølv.

Komplett

Papiravisa
Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Digital

Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Komplett

Papiravisa
Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Digital

Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis