JavaScript is disabled in your web browser or browser is too old to support JavaScript. Today almost all web pages contain JavaScript, a scripting programming language that runs on visitor's web browser. It makes web pages functional for specific purposes and if disabled for some reason, the content or the functionality of the web page can be limited or unavailable.

Takk for at du vil dele artikkelen

Den du deler artikkelen med, kan lese og eventuelt lytte til heile artikkelen.
Det gjer vi for at fleire skal oppdage DAG OG TID.

Namnet ditt vert synleg for alle du deler artikkelen med.

BokMeldingar

Når jorda er ei frukt

Erica Jong skriv biletrikt med stort språkregister i lyrikken.

Kvar veke les vi inn utvalde artiklar, som abonnentane våre kan lytte til.
Lytt til artikkelen
Det internasjonale gjennombrotet til Erica Jong kom i 1973. Diktsamlinga som no er utgjeven på norsk, kom ut to år tidlegare.

Det internasjonale gjennombrotet til Erica Jong kom i 1973. Diktsamlinga som no er utgjeven på norsk, kom ut to år tidlegare.

Foto: Mary Ann Halpin

Det internasjonale gjennombrotet til Erica Jong kom i 1973. Diktsamlinga som no er utgjeven på norsk, kom ut to år tidlegare.

Det internasjonale gjennombrotet til Erica Jong kom i 1973. Diktsamlinga som no er utgjeven på norsk, kom ut to år tidlegare.

Foto: Mary Ann Halpin

2505
20190426
2505
20190426

Lyrikk

Erica Jong:

Frukt & grønnsaker

Gjendikta
av Knut Johansen
Oktober

Kanskje er Erica Jong mest kjend som amerikansk romanforfattar, til dømes med bestseljaren Jeg tør ikke fly frå 1973. Men Jong debuterte som lyrikar og har utvikla ein større lyrisk forfattarskap. Og ei ny diktbok, The world began with yes, skal vere på veg no i mai. At ein forfattar driv vekselbruk mellom diktboka og romanen, er i seg sjølv eit interessant fenomen. Hos Jong verkar til dømes ikkje feminismetematikken å endre seg grunnleggjande om ho skriv dikt eller roman.

Seksualitet og erotikk

Poesiboka Frukt og grønnsaker frå 1971, med ein tittel som osar av ernæring og jordbruk, handlar om kvinneleg, men også mannleg seksualitet og erotikk. I tillegg syner dikta kor gjennomsyra det amerikanske dagleglivet var – og er – av uoppnåelege ideal og stereotypiar leverte av reklamen, som paradoksalt nok fjernar kvinna frå kroppen: «Renset & peelet & forseglet/ til fingerspissene,/ ute av stand til å berøre/ eller lukte seg selv». Slik blir kvinna under den emblematiske hårtørkaren send ut som «den første kvinnelige amerikanske astronaut» eller ei Beatrice i Dantes sterilt-geometriske helvetesringar.

Dikta til Jong legg seg langt bort frå det sterile og livsfjerne. Dei er eruptive og biletrike og gjer store, raske og tidvis obskøne rørsler. Språkregisteret er stort, og referansane frå reklame, populærkultur og litterære klassikarar, som Kafka og Joyce, sit laust. Jong kokar metaforar, skildrar kannibalisme og serverer diktet: «Spis dette diktet!»

Syndefallet

Mennesket er i slekt med plantene: «navlen,/ den forbindelsen/ med en planteverden». Grønsakene i desse dikta er ikkje berre prisme som alt vert silt og betrakta gjennom. Frukt og grønsaker er grunnleggjande knytte til syndefallet, å vere fruktbar og å fortære. Fortæring er fordøying og omskaping, noko det godt funderte språkbiletet også gjer med verda vår.

Kanskje er det helst grønsaksdikta i den første bolken som talar mest direkte til den poetiske nerven til denne lesaren. Det er her det mannlege vert omdanna til eit eple. Det er også her gjendiktaren, som har gjort eit utmerkt arbeid, ser seg nøydd til å halde på eit engelsk ord, rett og slett for at det skal gå opp: «Å, merk deg de to runde hullene i løk, onion.»

Sindre Ekrheim

Sindre Ekrheim er lyrikar og fast bokmeldar i Dag og Tid.

Digital tilgang til DAG OG TID – heilt utan binding

Prøv ein månad for kr 49.
Deretter kr 199 per månad. Stopp når du vil.

Lyrikk

Erica Jong:

Frukt & grønnsaker

Gjendikta
av Knut Johansen
Oktober

Kanskje er Erica Jong mest kjend som amerikansk romanforfattar, til dømes med bestseljaren Jeg tør ikke fly frå 1973. Men Jong debuterte som lyrikar og har utvikla ein større lyrisk forfattarskap. Og ei ny diktbok, The world began with yes, skal vere på veg no i mai. At ein forfattar driv vekselbruk mellom diktboka og romanen, er i seg sjølv eit interessant fenomen. Hos Jong verkar til dømes ikkje feminismetematikken å endre seg grunnleggjande om ho skriv dikt eller roman.

Seksualitet og erotikk

Poesiboka Frukt og grønnsaker frå 1971, med ein tittel som osar av ernæring og jordbruk, handlar om kvinneleg, men også mannleg seksualitet og erotikk. I tillegg syner dikta kor gjennomsyra det amerikanske dagleglivet var – og er – av uoppnåelege ideal og stereotypiar leverte av reklamen, som paradoksalt nok fjernar kvinna frå kroppen: «Renset & peelet & forseglet/ til fingerspissene,/ ute av stand til å berøre/ eller lukte seg selv». Slik blir kvinna under den emblematiske hårtørkaren send ut som «den første kvinnelige amerikanske astronaut» eller ei Beatrice i Dantes sterilt-geometriske helvetesringar.

Dikta til Jong legg seg langt bort frå det sterile og livsfjerne. Dei er eruptive og biletrike og gjer store, raske og tidvis obskøne rørsler. Språkregisteret er stort, og referansane frå reklame, populærkultur og litterære klassikarar, som Kafka og Joyce, sit laust. Jong kokar metaforar, skildrar kannibalisme og serverer diktet: «Spis dette diktet!»

Syndefallet

Mennesket er i slekt med plantene: «navlen,/ den forbindelsen/ med en planteverden». Grønsakene i desse dikta er ikkje berre prisme som alt vert silt og betrakta gjennom. Frukt og grønsaker er grunnleggjande knytte til syndefallet, å vere fruktbar og å fortære. Fortæring er fordøying og omskaping, noko det godt funderte språkbiletet også gjer med verda vår.

Kanskje er det helst grønsaksdikta i den første bolken som talar mest direkte til den poetiske nerven til denne lesaren. Det er her det mannlege vert omdanna til eit eple. Det er også her gjendiktaren, som har gjort eit utmerkt arbeid, ser seg nøydd til å halde på eit engelsk ord, rett og slett for at det skal gå opp: «Å, merk deg de to runde hullene i løk, onion.»

Sindre Ekrheim

Sindre Ekrheim er lyrikar og fast bokmeldar i Dag og Tid.

Jong kokar metaforar og serverer diktet: «Spis dette diktet!»

Emneknaggar

Fleire artiklar

Foto: Julie Pike

LitteraturFeature

– Eg kan ikkje sovne inn i mitt eige liv

Ein abort gjekk frå å vere nemnd i forbifarten til å gje den nyaste romanen tittel.

IdaFrisch

Foto: Julie Pike

LitteraturFeature

– Eg kan ikkje sovne inn i mitt eige liv

Ein abort gjekk frå å vere nemnd i forbifarten til å gje den nyaste romanen tittel.

IdaFrisch
Eugenio Derbez spelar hovudrolla som den nye læraren Sergio på ein mexikansk skule.

Eugenio Derbez spelar hovudrolla som den nye læraren Sergio på ein mexikansk skule.

Foto: AS Fidalgo

FilmMeldingar

Simpatico

Radical er ein søt, håpefull film og ei rørande hyllest til kunnskap og pedagogikk.

Brit Aksnes
Eugenio Derbez spelar hovudrolla som den nye læraren Sergio på ein mexikansk skule.

Eugenio Derbez spelar hovudrolla som den nye læraren Sergio på ein mexikansk skule.

Foto: AS Fidalgo

FilmMeldingar

Simpatico

Radical er ein søt, håpefull film og ei rørande hyllest til kunnskap og pedagogikk.

Brit Aksnes

les DAG OG TID.
Vil du òg prøve?

Her kan du prøve vekeavisa DAG OG TID gratis i tre veker.
Prøveperioden stoppar av seg sjølv.

Komplett

Papiravisa
Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Digital

Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Komplett

Papiravisa
Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Digital

Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis