JavaScript is disabled in your web browser or browser is too old to support JavaScript. Today almost all web pages contain JavaScript, a scripting programming language that runs on visitor's web browser. It makes web pages functional for specific purposes and if disabled for some reason, the content or the functionality of the web page can be limited or unavailable.

Takk for at du vil dele artikkelen

Den du deler artikkelen med, kan lese og eventuelt lytte til heile artikkelen.
Det gjer vi for at fleire skal oppdage DAG OG TID.

Namnet ditt vert synleg for alle du deler artikkelen med.

BokMeldingar

Med døden som fylgje

Byrået er ein roman om ein uvanleg krunglete veg tilbake til livet.

Kvar veke les vi inn utvalde artiklar, som abonnentane våre kan lytte til.
Lytt til artikkelen
Eskil Skjeldal har skrive fleire sakprosabøker og debuterte med ein roman i 2021.

Eskil Skjeldal har skrive fleire sakprosabøker og debuterte med ein roman i 2021.

Foto: Vegard Giskehaug

Eskil Skjeldal har skrive fleire sakprosabøker og debuterte med ein roman i 2021.

Eskil Skjeldal har skrive fleire sakprosabøker og debuterte med ein roman i 2021.

Foto: Vegard Giskehaug

3091
20230217
3091
20230217

Roman

Eskil Skjeldal:

Byrået

Cappelen Damm

Med Byrået held Eskil Skjeldal fram langs det tematiske sporet frå romandebuten i 2021. Også i Fars hage, mors hus, utforska forfattaren menneskesinnet og forholdet mellom individet og flokken.

Olav Haraldsson er ein søring som har flytta nordover og etablert seg som gravferdsagent. Han er framstilt som ryddig, observant og profesjonell i jobben sin, og litt i overmål tilfreds med det balanserte forholdet han har til sorga som omgjev han. Likevel er det noko som ikkje stemmer. Mykje er fråverande i livet hans. Ja, det synest nærast som han lever eit halvt liv. Han skildrar kontoret sitt som ei likkiste med god utsikt, og samstundes forklarer han at «om jeg ikke orker å dra hjem, finner jeg fram madrassen på bakrommet og sover på kontoret».

Klaustrofobisk

Bortsett frå dei kontaktane han har skaffa seg gjennom yrket, har han knapt nokon som kan kallast vener. Unnataket er naboane, Marta og Per, eit eldre ektepar han av og til et middag med. Då Per vert borte på sjøen, må Olav navigere mellom rollene som gravferdsagent og ven. Det viser seg å vere svært vanskeleg, sidan han har så lita røynsle med venskap.

Sprekkar opnar seg i panseret han har bygd opp mot verda. Utan uniforma, den svarte dressen til gravferdsagenten, er han på gyngande grunn, og dei godt innøvde responsane han nyttar seg av i yrket, er ubrukelege. I store delar av teksten finn vi han i diskusjon med ein ekstremt unådig indre kritikar: Kva skal han seie? Når skal han seie det? Korleis skal han oppføre seg? Korleis skal han kle seg?

Grav alvorleg

Sparsame attersyn gjev forklaring på kvifor livet til Olav har utvikla seg som det har: «Kanskje var jeg som hoggormen eller bjørnen om vinteren, der de går inn i en slag skinndød tilstand når de ytre livsvilkårene blir for harde?»

Skjeldal har ei eiga evne til å la skarpt observerte detaljar fortelje om store, omkalfatrande hendingar. På overflata er romanen ei realistisk skildring av eit menneske i naud, men dei symbolske understraumane flyt kanskje vel så kraftig som i debutromanen. Nokre av symbola er i overkant velbrukte og knytte til naturen, mørketida nordpå, dauden og havet. Andre ligg djupare. Ein kan difor med fordel lese teksten langsamt. Diverre synest eg at den fine balansen mellom dei realistiske og symbolske laga vert forstyrra mot slutten, og det bikkar over til melodrama.

Romanen er ikkje utan humor, men han utløysar ikkje spontane latterbrøl hos denne lesaren. Det er synd, for eg har sjeldan som lesar hatt større trong for ein trykkventil. Forteljinga fører oss nær sorga, noko som er meisterleg formidla og tidvis nesten uuthaldeleg å ta inn. Språket er ofte svært direkte og brutalt, og dei mange tekniske detaljane knytte til døden gjer det ikkje lettare å fordøye. Så trass i at det ikkje er svart på svart, og at det finst lyspunkt, klarer eg ikkje å fri meg frå kjensla av at romanen burde vore utstyrt med ein varseltrekant.

Guri Sørnes

Guri Sørnes er litteraturvitar og radioteknikar.

Digital tilgang til DAG OG TID – heilt utan binding

Prøv ein månad for kr 49.
Deretter kr 199 per månad. Stopp når du vil.

Roman

Eskil Skjeldal:

Byrået

Cappelen Damm

Med Byrået held Eskil Skjeldal fram langs det tematiske sporet frå romandebuten i 2021. Også i Fars hage, mors hus, utforska forfattaren menneskesinnet og forholdet mellom individet og flokken.

Olav Haraldsson er ein søring som har flytta nordover og etablert seg som gravferdsagent. Han er framstilt som ryddig, observant og profesjonell i jobben sin, og litt i overmål tilfreds med det balanserte forholdet han har til sorga som omgjev han. Likevel er det noko som ikkje stemmer. Mykje er fråverande i livet hans. Ja, det synest nærast som han lever eit halvt liv. Han skildrar kontoret sitt som ei likkiste med god utsikt, og samstundes forklarer han at «om jeg ikke orker å dra hjem, finner jeg fram madrassen på bakrommet og sover på kontoret».

Klaustrofobisk

Bortsett frå dei kontaktane han har skaffa seg gjennom yrket, har han knapt nokon som kan kallast vener. Unnataket er naboane, Marta og Per, eit eldre ektepar han av og til et middag med. Då Per vert borte på sjøen, må Olav navigere mellom rollene som gravferdsagent og ven. Det viser seg å vere svært vanskeleg, sidan han har så lita røynsle med venskap.

Sprekkar opnar seg i panseret han har bygd opp mot verda. Utan uniforma, den svarte dressen til gravferdsagenten, er han på gyngande grunn, og dei godt innøvde responsane han nyttar seg av i yrket, er ubrukelege. I store delar av teksten finn vi han i diskusjon med ein ekstremt unådig indre kritikar: Kva skal han seie? Når skal han seie det? Korleis skal han oppføre seg? Korleis skal han kle seg?

Grav alvorleg

Sparsame attersyn gjev forklaring på kvifor livet til Olav har utvikla seg som det har: «Kanskje var jeg som hoggormen eller bjørnen om vinteren, der de går inn i en slag skinndød tilstand når de ytre livsvilkårene blir for harde?»

Skjeldal har ei eiga evne til å la skarpt observerte detaljar fortelje om store, omkalfatrande hendingar. På overflata er romanen ei realistisk skildring av eit menneske i naud, men dei symbolske understraumane flyt kanskje vel så kraftig som i debutromanen. Nokre av symbola er i overkant velbrukte og knytte til naturen, mørketida nordpå, dauden og havet. Andre ligg djupare. Ein kan difor med fordel lese teksten langsamt. Diverre synest eg at den fine balansen mellom dei realistiske og symbolske laga vert forstyrra mot slutten, og det bikkar over til melodrama.

Romanen er ikkje utan humor, men han utløysar ikkje spontane latterbrøl hos denne lesaren. Det er synd, for eg har sjeldan som lesar hatt større trong for ein trykkventil. Forteljinga fører oss nær sorga, noko som er meisterleg formidla og tidvis nesten uuthaldeleg å ta inn. Språket er ofte svært direkte og brutalt, og dei mange tekniske detaljane knytte til døden gjer det ikkje lettare å fordøye. Så trass i at det ikkje er svart på svart, og at det finst lyspunkt, klarer eg ikkje å fri meg frå kjensla av at romanen burde vore utstyrt med ein varseltrekant.

Guri Sørnes

Guri Sørnes er litteraturvitar og radioteknikar.

Fleire artiklar

Foto: Tankesmien Agenda

Ordskifte

«Dei fleste røystar ut frå ei form for eigeninteresse.»

Tiril Rustad Halvorsen

Foto: Tankesmien Agenda

Ordskifte

«Dei fleste røystar ut frå ei form for eigeninteresse.»

Tiril Rustad Halvorsen
Marthe Korsvoll (t.h.) og Lisa Laumann kjøler seg i Akerselva i Nydalen i Oslo.

Marthe Korsvoll (t.h.) og Lisa Laumann kjøler seg i Akerselva i Nydalen i Oslo.

Foto: Javad Parsa / NTB

Ordskifte
Ole Petter Pedersen

Me kan vere glade og uroa på same tid over uvanleg varme dagar.

Raudfota skogskjelpadde er ein av dei tre artane av skjelpadde som er godkjende til bruk som familiedyr i Noreg.

Raudfota skogskjelpadde er ein av dei tre artane av skjelpadde som er godkjende til bruk som familiedyr i Noreg.

Foto via Wikimedia Commons

KunnskapFeature
Arve Nilsen

Skjelpadder

Etter at menneska klatra ned frå trea og oppover på næringskjeda, har nok mange skjelpadder blitt fanga og hamna i gryta.

Ikkje berre krig og kriser kan føre til legemiddelmangel. Heile leveringskjeda er sårbar.

Ikkje berre krig og kriser kan føre til legemiddelmangel. Heile leveringskjeda er sårbar.

Foto: Gorm Kallestad / NTB

Samfunn
Sofie May Rånes

Det veikaste leddet i legemiddelkjeda

Europeiske land bør samarbeide for å sikre forsyninga av legemiddel, seier professor Marianne Jahre.

Nye rekruttar til Ukrainas 3. åtaksbrigade trenar ved Kyiv 9. april 2024. Menn i våpenfør alder som nektar mobilisering, kan få fengselsstraff på mellom tre og fem år.

Nye rekruttar til Ukrainas 3. åtaksbrigade trenar ved Kyiv 9. april 2024. Menn i våpenfør alder som nektar mobilisering, kan få fengselsstraff på mellom tre og fem år.

Foto: Vadim Ghirda / AP / NTB

KrigSamfunn

Tårer på jernbanestasjonen

For ei veke sidan vende eg enda ein gong attende til Ukraina etter tre veker i Europa. Denne gongen gjekk heimvegen gjennom den slovakiske byen Kosice, som ligg 120 kilometer frå grensa til Ukraina.

Andrej Kurkov
Nye rekruttar til Ukrainas 3. åtaksbrigade trenar ved Kyiv 9. april 2024. Menn i våpenfør alder som nektar mobilisering, kan få fengselsstraff på mellom tre og fem år.

Nye rekruttar til Ukrainas 3. åtaksbrigade trenar ved Kyiv 9. april 2024. Menn i våpenfør alder som nektar mobilisering, kan få fengselsstraff på mellom tre og fem år.

Foto: Vadim Ghirda / AP / NTB

KrigSamfunn

Tårer på jernbanestasjonen

For ei veke sidan vende eg enda ein gong attende til Ukraina etter tre veker i Europa. Denne gongen gjekk heimvegen gjennom den slovakiske byen Kosice, som ligg 120 kilometer frå grensa til Ukraina.

Andrej Kurkov

les DAG OG TID.
Vil du òg prøve?

Her kan du prøve vekeavisa DAG OG TID gratis i tre veker.
Prøveperioden stoppar av seg sjølv.

Komplett

Papiravisa
Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Digital

Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Komplett

Papiravisa
Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Digital

Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis