JavaScript is disabled in your web browser or browser is too old to support JavaScript. Today almost all web pages contain JavaScript, a scripting programming language that runs on visitor's web browser. It makes web pages functional for specific purposes and if disabled for some reason, the content or the functionality of the web page can be limited or unavailable.

Takk for at du vil dele artikkelen

Den du deler artikkelen med, kan lese og eventuelt lytte til heile artikkelen.
Det gjer vi for at fleire skal oppdage DAG OG TID.

Namnet ditt vert synleg for alle du deler artikkelen med.

BokMeldingar

Eit kvardagsdrama

Øyvind Rimbereid gjev nytt liv til den topografiske skrifta.

Kvar veke les vi inn utvalde artiklar, som abonnentane våre kan lytte til.
Lytt til artikkelen
Øyvind Rimbereid har fått ei rekkje prisar for forfattarskapen sin.

Øyvind Rimbereid har fått ei rekkje prisar for forfattarskapen sin.

Foto: Nikita Solenov

Øyvind Rimbereid har fått ei rekkje prisar for forfattarskapen sin.

Øyvind Rimbereid har fått ei rekkje prisar for forfattarskapen sin.

Foto: Nikita Solenov

3084
20231117
3084
20231117

Dikt

Øyvind Rimbereid:

Hvorfor hjerte nummer to

Gyldendal

Øyvind Rimbereid er ei særmerkt røyst i norsk litteratur. Han er noko heilt for seg sjølv, ei svart svane.

Alt etter å ha lese eit par liner vert ein var at dette er Øyvind Rimbereid og ingen annan, og fleire av diktbøkene er skrivne på sjølvmedviten stavangerdialekt.

Slik er det òg med årets samling, Hvorfor hjerte nummer to. Sjå berre på opningsdiktet: «Nå som det igjen e kveld,/ klyppe eg med sakså mi i sløret framfor meg,/ så bler det igjen ein liden gløtt.» Tittelen vekkjer minne om den mykje omtala essaysamlinga Hvorfor ensomt leve (2006), og sjølv titlane er særmerkte hjå diktaren, kanskje av di det er noko gamalt høgtideleg over dei.

Substansfylt

Det er ei omfattande bok han har skrive, med mange substansfylte, ekspansive dikt. Etter Stein Mehren er Øyvind Rimbereid lyrikaren som verkeleg meistrar langdiktet, og det kjennest frigjerande i eit land der gjerne det korte, lyriske dikt vert dyrka.

Diktverket samlar seg rundt den unge guten Jim, og mora og tanta, og sjølvsagt ei ung jente, Thea. Tilhøvet til Thea utviklar seg etter kvart til ei kjærleikshistorie, eit dikt i diktet. Vi møter eit inntrykksvart gutesinn, som undrar seg over så mykje rart, og som famlar seg fram i tilværet: «Så komme regnet, igjen./ Og når regnet komme,/ bler alt på ein måde någet aent,/ trer, gadehjørnene, dørene». For tenkinga byrjar gjerne med undringa, og unge Jim er ein tenkjar i emning: «E det derfor folk har gjerder?/ For at ting ikkje ska forsvinna?/ Ting som bare står der eller som ligge slengt,/ et skrujern, ein tennisball.»

Men kvardagen vert skildra her òg: Saksa som klipper ting opp, sykkelen, fotballbana, og alle stadene han kjenner så godt: Vålandstårnet, Gummien, Lagårdsveien. Nettopp saksa er det sentrale biletet i boka, saksa som vert nytta til å klippa figurar med: «Klyppa kvikt og gale/ med den bitte litle sakså,/ sånn at sløret te slutt/ ligge igjen mest som någe støv/ og lyset e tatt, det e svarta nåttå».

Kvardagsdrama

Saksa er ein reiskap til å klippa og lima med, på same vis som eg nytta musetasten til å klippa og lima setningar då eg skreiv denne teksten. Kanskje er det kvardagen som er mest forunderleg, og skin med sin eigen glans? Det er eit slikt kvardagsdrama Øyvind Rimbereid har skrive fram på forvitneleg vis.

Rimbereid er oppteken av stadene, og han har greidd det kunststykket å gje nytt liv til den topografiske skrifta. Ordet kjem frå gresk og tyder ordrett «skildring av staden». Særleg tydeleg er det i Seine topografiar (2000), men det er òg mykje merkande i årets samling, gjennom alle stadnamna som vert omtala, og som personane rører seg i.

Det heilt sentrale i samlinga er stadene og tinga. Samstundes føler eg at ei meir personleg røyst skin gjennom i samlinga, personifisert gjennom det intense tilhøvet mellom Jim og Thea. Om det markerer noko nytt i forfattarskapen, torer eg ikkje seia. Tankevekkjande er det i alle høve.

Kjetil Berthelsen

Kjetil Berthelsen er litteraturvitar.

Digital tilgang til DAG OG TID – heilt utan binding

Prøv ein månad for kr 49.
Deretter kr 199 per månad. Stopp når du vil.

Dikt

Øyvind Rimbereid:

Hvorfor hjerte nummer to

Gyldendal

Øyvind Rimbereid er ei særmerkt røyst i norsk litteratur. Han er noko heilt for seg sjølv, ei svart svane.

Alt etter å ha lese eit par liner vert ein var at dette er Øyvind Rimbereid og ingen annan, og fleire av diktbøkene er skrivne på sjølvmedviten stavangerdialekt.

Slik er det òg med årets samling, Hvorfor hjerte nummer to. Sjå berre på opningsdiktet: «Nå som det igjen e kveld,/ klyppe eg med sakså mi i sløret framfor meg,/ så bler det igjen ein liden gløtt.» Tittelen vekkjer minne om den mykje omtala essaysamlinga Hvorfor ensomt leve (2006), og sjølv titlane er særmerkte hjå diktaren, kanskje av di det er noko gamalt høgtideleg over dei.

Substansfylt

Det er ei omfattande bok han har skrive, med mange substansfylte, ekspansive dikt. Etter Stein Mehren er Øyvind Rimbereid lyrikaren som verkeleg meistrar langdiktet, og det kjennest frigjerande i eit land der gjerne det korte, lyriske dikt vert dyrka.

Diktverket samlar seg rundt den unge guten Jim, og mora og tanta, og sjølvsagt ei ung jente, Thea. Tilhøvet til Thea utviklar seg etter kvart til ei kjærleikshistorie, eit dikt i diktet. Vi møter eit inntrykksvart gutesinn, som undrar seg over så mykje rart, og som famlar seg fram i tilværet: «Så komme regnet, igjen./ Og når regnet komme,/ bler alt på ein måde någet aent,/ trer, gadehjørnene, dørene». For tenkinga byrjar gjerne med undringa, og unge Jim er ein tenkjar i emning: «E det derfor folk har gjerder?/ For at ting ikkje ska forsvinna?/ Ting som bare står der eller som ligge slengt,/ et skrujern, ein tennisball.»

Men kvardagen vert skildra her òg: Saksa som klipper ting opp, sykkelen, fotballbana, og alle stadene han kjenner så godt: Vålandstårnet, Gummien, Lagårdsveien. Nettopp saksa er det sentrale biletet i boka, saksa som vert nytta til å klippa figurar med: «Klyppa kvikt og gale/ med den bitte litle sakså,/ sånn at sløret te slutt/ ligge igjen mest som någe støv/ og lyset e tatt, det e svarta nåttå».

Kvardagsdrama

Saksa er ein reiskap til å klippa og lima med, på same vis som eg nytta musetasten til å klippa og lima setningar då eg skreiv denne teksten. Kanskje er det kvardagen som er mest forunderleg, og skin med sin eigen glans? Det er eit slikt kvardagsdrama Øyvind Rimbereid har skrive fram på forvitneleg vis.

Rimbereid er oppteken av stadene, og han har greidd det kunststykket å gje nytt liv til den topografiske skrifta. Ordet kjem frå gresk og tyder ordrett «skildring av staden». Særleg tydeleg er det i Seine topografiar (2000), men det er òg mykje merkande i årets samling, gjennom alle stadnamna som vert omtala, og som personane rører seg i.

Det heilt sentrale i samlinga er stadene og tinga. Samstundes føler eg at ei meir personleg røyst skin gjennom i samlinga, personifisert gjennom det intense tilhøvet mellom Jim og Thea. Om det markerer noko nytt i forfattarskapen, torer eg ikkje seia. Tankevekkjande er det i alle høve.

Kjetil Berthelsen

Kjetil Berthelsen er litteraturvitar.

Emneknaggar

Fleire artiklar

Nye rekruttar til Ukrainas 3. åtaksbrigade trenar ved Kyiv 9. april 2024. Menn i våpenfør alder som nektar mobilisering, kan få fengselsstraff på mellom tre og fem år.

Nye rekruttar til Ukrainas 3. åtaksbrigade trenar ved Kyiv 9. april 2024. Menn i våpenfør alder som nektar mobilisering, kan få fengselsstraff på mellom tre og fem år.

Foto: Vadim Ghirda / AP / NTB

KrigSamfunn

Tårer på jernbanestasjonen

For ei veke sidan vende eg enda ein gong attende til Ukraina etter tre veker i Europa. Denne gongen gjekk heimvegen gjennom den slovakiske byen Kosice, som ligg 120 kilometer frå grensa til Ukraina.

Andrej Kurkov
Nye rekruttar til Ukrainas 3. åtaksbrigade trenar ved Kyiv 9. april 2024. Menn i våpenfør alder som nektar mobilisering, kan få fengselsstraff på mellom tre og fem år.

Nye rekruttar til Ukrainas 3. åtaksbrigade trenar ved Kyiv 9. april 2024. Menn i våpenfør alder som nektar mobilisering, kan få fengselsstraff på mellom tre og fem år.

Foto: Vadim Ghirda / AP / NTB

KrigSamfunn

Tårer på jernbanestasjonen

For ei veke sidan vende eg enda ein gong attende til Ukraina etter tre veker i Europa. Denne gongen gjekk heimvegen gjennom den slovakiske byen Kosice, som ligg 120 kilometer frå grensa til Ukraina.

Andrej Kurkov
Raudfota skogskjelpadde er ein av dei tre artane av skjelpadde som er godkjende til bruk som familiedyr i Noreg.

Raudfota skogskjelpadde er ein av dei tre artane av skjelpadde som er godkjende til bruk som familiedyr i Noreg.

Foto via Wikimedia Commons

KunnskapFeature
Arve Nilsen

Skjelpadder

Etter at menneska klatra ned frå trea og oppover på næringskjeda, har nok mange skjelpadder blitt fanga og hamna i gryta.

Biletet syner Blixtunnelen på Follobanen rett før opninga i desember 2022. Nokre dagar etter vart tunnelen stengd på grunn av varmgang i kablane. Opprettinga skal vare til desember i år.

Biletet syner Blixtunnelen på Follobanen rett før opninga i desember 2022. Nokre dagar etter vart tunnelen stengd på grunn av varmgang i kablane. Opprettinga skal vare til desember i år.

Foto: Terje Pedersen / NTB

Samfunn
Per Anders Todal

Politiske signalfeil

Det er mange grunnar til at toget ikkje går når det skal i Noreg. Her er nokre av dei.

Ikkje berre krig og kriser kan føre til legemiddelmangel. Heile leveringskjeda er sårbar.

Ikkje berre krig og kriser kan føre til legemiddelmangel. Heile leveringskjeda er sårbar.

Foto: Gorm Kallestad / NTB

Samfunn
Sofie May Rånes

Det veikaste leddet i legemiddelkjeda

Europeiske land bør samarbeide for å sikre forsyninga av legemiddel, seier professor Marianne Jahre.

KommentarSamfunn

Sjølvmord av frykt for dauden

Macron-strategien for nyval fremjar det han vil unngå.

Bjørn Kvalsvik Nicolaysen
KommentarSamfunn

Sjølvmord av frykt for dauden

Macron-strategien for nyval fremjar det han vil unngå.

Bjørn Kvalsvik Nicolaysen

les DAG OG TID.
Vil du òg prøve?

Her kan du prøve vekeavisa DAG OG TID gratis i tre veker.
Prøveperioden stoppar av seg sjølv.

Komplett

Papiravisa
Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Digital

Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Komplett

Papiravisa
Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Digital

Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis