JavaScript is disabled in your web browser or browser is too old to support JavaScript. Today almost all web pages contain JavaScript, a scripting programming language that runs on visitor's web browser. It makes web pages functional for specific purposes and if disabled for some reason, the content or the functionality of the web page can be limited or unavailable.

Takk for at du vil dele artikkelen

Den du deler artikkelen med, kan lese og eventuelt lytte til heile artikkelen.
Det gjer vi for at fleire skal oppdage DAG OG TID.

Namnet ditt vert synleg for alle du deler artikkelen med.

Leiar

Sveriges ja til Nato

Kvar veke les vi inn utvalde artiklar, som abonnentane våre kan lytte til.
Lytt til artikkelen
1856
20230324
1856
20230324

Den svenske Riksdagen røysta onsdag denne veka ja til svensk medlemskap i Nato. 239 representantar røysta for. Berre 37 representantar, frå Venstrepartiet og Miljøpartiet, røysta mot. 43 representantar var ikkje til stades.

Tyrkia og Ungarn held rett nok fram med uansvarleg trenering og har enno ikkje godkjent at Sverige kan verta medlem. Men i praksis er det berre eit spørsmål om tid før godkjenninga kjem. Alt anna vil vera øydeleggjande for Nato og tilhøvet til dei to landa.

Kven ville under statsminister Palmes glanstid på 70-talet trudd at Sverige skulle verta eit Nato-land? Landet som gjorde nøytralitetspolitikk til eit varemerke for utanrikspolitikken? Men i praksis var nøytralitetspolitikken særs utvatna. Sverige har heile tida på ulikt vis vore knytt til Nato og Vestens tryggingspolitikk.

Sovjetunionen og seinare Russland har neppe sett på Sverige som eit alliansefritt land. Kvifor skulle dei det? Lista over svenske samarbeid med Nato er lang. Alt på 1950-talet hadde Sverige etterretningsamarbeid med Nato.

Det siste tiåret har Sverige langt på veg vore medlem. Dei har tillate at Nato-styrkar kan opphalda seg på svensk jord. Og gjennom særskilde avtalar har Sverige, saman med land som Finland, Georgia og Ukraina, vorte «partnarar» for å utvikla og utdjupa samarbeidet med Nato i tilfelle krigssituasjonar.

Likevel er avrøystinga i Riksdagen eit vedtak for historiebøkene. No vil artikkel 5 gjelda for Sverige òg: Eit åtak på Sverige er eit åtak på alle Nato-land.

Vedtaket var nærast uunngåeleg etter at Russland gjekk til fullskala invasjon av Ukraina. Russarane forsvarer åtaket med at Nato har kome for nær. Med Sverige og Finland som medlemsland kjem Nato endå nærare.

Militær opprusting dominerer no europeisk politikk. Slagordet «Rust ned!» har mista all kraft i lang tid framover.

Svein Gjerdåker

Digital tilgang til DAG OG TID – heilt utan binding

Prøv ein månad for kr 49.
Deretter kr 199 per månad. Stopp når du vil.

Den svenske Riksdagen røysta onsdag denne veka ja til svensk medlemskap i Nato. 239 representantar røysta for. Berre 37 representantar, frå Venstrepartiet og Miljøpartiet, røysta mot. 43 representantar var ikkje til stades.

Tyrkia og Ungarn held rett nok fram med uansvarleg trenering og har enno ikkje godkjent at Sverige kan verta medlem. Men i praksis er det berre eit spørsmål om tid før godkjenninga kjem. Alt anna vil vera øydeleggjande for Nato og tilhøvet til dei to landa.

Kven ville under statsminister Palmes glanstid på 70-talet trudd at Sverige skulle verta eit Nato-land? Landet som gjorde nøytralitetspolitikk til eit varemerke for utanrikspolitikken? Men i praksis var nøytralitetspolitikken særs utvatna. Sverige har heile tida på ulikt vis vore knytt til Nato og Vestens tryggingspolitikk.

Sovjetunionen og seinare Russland har neppe sett på Sverige som eit alliansefritt land. Kvifor skulle dei det? Lista over svenske samarbeid med Nato er lang. Alt på 1950-talet hadde Sverige etterretningsamarbeid med Nato.

Det siste tiåret har Sverige langt på veg vore medlem. Dei har tillate at Nato-styrkar kan opphalda seg på svensk jord. Og gjennom særskilde avtalar har Sverige, saman med land som Finland, Georgia og Ukraina, vorte «partnarar» for å utvikla og utdjupa samarbeidet med Nato i tilfelle krigssituasjonar.

Likevel er avrøystinga i Riksdagen eit vedtak for historiebøkene. No vil artikkel 5 gjelda for Sverige òg: Eit åtak på Sverige er eit åtak på alle Nato-land.

Vedtaket var nærast uunngåeleg etter at Russland gjekk til fullskala invasjon av Ukraina. Russarane forsvarer åtaket med at Nato har kome for nær. Med Sverige og Finland som medlemsland kjem Nato endå nærare.

Militær opprusting dominerer no europeisk politikk. Slagordet «Rust ned!» har mista all kraft i lang tid framover.

Svein Gjerdåker

Fleire artiklar

I den fyrste talen Keir Starmer heldt framfor Downing Street nr. 10, var han visjonær og energisk som få.

I den fyrste talen Keir Starmer heldt framfor Downing Street nr. 10, var han visjonær og energisk som få.

Foto: Toby Melville / Reuters / NTB

Samfunn

Røyster tel, valsystemet avgjer

Ikkje mange fleire britar røysta Labour i Storbritannia i år enn i 2019. Men røystene fordelte seg annleis. Det gav eit maktskifte.

Bernt Hagtvet
I den fyrste talen Keir Starmer heldt framfor Downing Street nr. 10, var han visjonær og energisk som få.

I den fyrste talen Keir Starmer heldt framfor Downing Street nr. 10, var han visjonær og energisk som få.

Foto: Toby Melville / Reuters / NTB

Samfunn

Røyster tel, valsystemet avgjer

Ikkje mange fleire britar røysta Labour i Storbritannia i år enn i 2019. Men røystene fordelte seg annleis. Det gav eit maktskifte.

Bernt Hagtvet
Slik er byen Roma teikna i Nürnberg-krønika.

Slik er byen Roma teikna i Nürnberg-krønika.

Foto: Terje Tøgard / Orfeus

BokMeldingar
Gjert Vestrheim

Ein milepåle i europeisk bokhistorie

Hartmann Schedels verdshistorie, som vart trykt i Nürnberg i 1493, er mor til alle salongbordbøker.

Jubileumsfeiring for Kristenretten på Moster i år.

Jubileumsfeiring for Kristenretten på Moster i år.

Foto: Silje Katrine Robinson / NTB

Ordskifte
Eivor Andersen Oftestad

Fordommar på leseglasa

Det finst sjølvsagt nestekjærleik både i andre kulturar enn den kristne og hos folk som «ikkje trur» at mennesket er skapt i Guds bilete.

Gunnar Stubseid.

Gunnar Stubseid.

Foto: Stubseid.no

MinneordSamfunn
Hallvard T. Bjørgum

Gunnar Stubseid

(1948­–2024)

Helene Uri har doktorgrad i språkvitskap og arbeidde i tolv år ved Universitetet i Oslo før ho sa opp for å skrive på heiltid.

Helene Uri har doktorgrad i språkvitskap og arbeidde i tolv år ved Universitetet i Oslo før ho sa opp for å skrive på heiltid.

Foto: Julie Pike / Gyldendal

LitteraturKultur

Djupdykk i den digitaliserte litteraturen

Er det rett at kvinnelege forfattarar nyttar fleire adjektiv enn mannlege kollegaer? Eller superlativ? Kva med bannord? Kven er «Den norske Hemingway»?

Jan H. Landro
Helene Uri har doktorgrad i språkvitskap og arbeidde i tolv år ved Universitetet i Oslo før ho sa opp for å skrive på heiltid.

Helene Uri har doktorgrad i språkvitskap og arbeidde i tolv år ved Universitetet i Oslo før ho sa opp for å skrive på heiltid.

Foto: Julie Pike / Gyldendal

LitteraturKultur

Djupdykk i den digitaliserte litteraturen

Er det rett at kvinnelege forfattarar nyttar fleire adjektiv enn mannlege kollegaer? Eller superlativ? Kva med bannord? Kven er «Den norske Hemingway»?

Jan H. Landro

les DAG OG TID.
Vil du òg prøve?

Her kan du prøve vekeavisa DAG OG TID gratis i tre veker.
Prøveperioden stoppar av seg sjølv.

Komplett

Papiravisa
Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Digital

Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Komplett

Papiravisa
Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Digital

Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis