JavaScript is disabled in your web browser or browser is too old to support JavaScript. Today almost all web pages contain JavaScript, a scripting programming language that runs on visitor's web browser. It makes web pages functional for specific purposes and if disabled for some reason, the content or the functionality of the web page can be limited or unavailable.

Takk for at du vil dele artikkelen

Den du deler artikkelen med, kan lese og eventuelt lytte til heile artikkelen.
Det gjer vi for at fleire skal oppdage DAG OG TID.

Namnet ditt vert synleg for alle du deler artikkelen med.

Leiar

Acer og norsk kraft

Ei av dei viktigaste sakene i Høgsterett på lenge er no oppe til avgjersle.

Kvar veke les vi inn utvalde artiklar, som abonnentane våre kan lytte til.
Lytt til artikkelen
Acer-søksmålet er oppe til avgjerdsle i Høgsterett.

Acer-søksmålet er oppe til avgjerdsle i Høgsterett.

Foto: Frederik Ringnes / NTB

Acer-søksmålet er oppe til avgjerdsle i Høgsterett.

Acer-søksmålet er oppe til avgjerdsle i Høgsterett.

Foto: Frederik Ringnes / NTB

1997
20230915
1997
20230915

Ei av dei viktigaste sakene i Høgsterett på lenge, men som på grunn av lokalvalet har fått lite merksemd, er no oppe til avgjersle. Spørsmålet Høgsterett skal ta stilling til, er om Stortingets vedtak i 2018 om norsk medlemskap i Acer – EUs energibyrå – gjorde at Noreg gav frå seg så mykje suverenitet at Grunnlova krev tre firedels fleirtal. I så tilfelle vil ikkje vedtaket vera gyldige, sidan det vart gjort med eit simpelt fleirtal.

Problemet med medlemskapen i Acer er at EU ikkje ville gje Noreg og Efta-landa røysterett og fullt medlemskap, slik at ein kunne definert Acer som eit felles EØS-organ. For Grunnlova er tydeleg på at ein ikkje utan vidare kan overføra mynde til internasjonale organisasjonar der vi ikkje er fullverdige medlemer. Ei slik overføring krev tre firedels fleirtal.

Då saka var oppe i lagmannsretten, meinte retten at overføringa av mynde til Acer galdt eit avgrensa saksområde med eit avgrensa omfang. Og at «selv om energiområdet berører sentrale samfunnsmessige og politiske interesser, kan ikke lagmannsretten se at denne konkrete myndighetsoverføringen påvirker disse i særlig grad». Nei til EU anka avgjersla til Høgsterett.

Men det er omstridt kor mykje faktisk råderett Noreg mistar som fylgje av Acer, og kva konsekvensar regelverket og fullmaktene til Acer får for handelen med norsk kraft og kravet om fri flyt av straum i ein felles europeisk kraftmarknad.

Har medlemskapen i Acer teke frå oss fridomen til regulera vår eigen energimarknad? Og vil Acer få utvida fullmakter i framtida? Rolla vasskrafta har hatt og har for Noreg, kan knapt overdrivast. Difor er det viktig at saka no vert handsama av Høgsterett.

Skulle Høgsterett gje Nei til EU medhald, vil det kunna opna ein debatt om tilhøvet vårt til EU og aktualisera eit stadig meir påtrengjande spørsmål: Er måten vi har organisert tilhøvet vårt til EU på, demokratisk forsvarleg?

Svein Gjerdåker

Digital tilgang til DAG OG TID – heilt utan binding

Prøv ein månad for kr 49.
Deretter kr 199 per månad. Stopp når du vil.

Ei av dei viktigaste sakene i Høgsterett på lenge, men som på grunn av lokalvalet har fått lite merksemd, er no oppe til avgjersle. Spørsmålet Høgsterett skal ta stilling til, er om Stortingets vedtak i 2018 om norsk medlemskap i Acer – EUs energibyrå – gjorde at Noreg gav frå seg så mykje suverenitet at Grunnlova krev tre firedels fleirtal. I så tilfelle vil ikkje vedtaket vera gyldige, sidan det vart gjort med eit simpelt fleirtal.

Problemet med medlemskapen i Acer er at EU ikkje ville gje Noreg og Efta-landa røysterett og fullt medlemskap, slik at ein kunne definert Acer som eit felles EØS-organ. For Grunnlova er tydeleg på at ein ikkje utan vidare kan overføra mynde til internasjonale organisasjonar der vi ikkje er fullverdige medlemer. Ei slik overføring krev tre firedels fleirtal.

Då saka var oppe i lagmannsretten, meinte retten at overføringa av mynde til Acer galdt eit avgrensa saksområde med eit avgrensa omfang. Og at «selv om energiområdet berører sentrale samfunnsmessige og politiske interesser, kan ikke lagmannsretten se at denne konkrete myndighetsoverføringen påvirker disse i særlig grad». Nei til EU anka avgjersla til Høgsterett.

Men det er omstridt kor mykje faktisk råderett Noreg mistar som fylgje av Acer, og kva konsekvensar regelverket og fullmaktene til Acer får for handelen med norsk kraft og kravet om fri flyt av straum i ein felles europeisk kraftmarknad.

Har medlemskapen i Acer teke frå oss fridomen til regulera vår eigen energimarknad? Og vil Acer få utvida fullmakter i framtida? Rolla vasskrafta har hatt og har for Noreg, kan knapt overdrivast. Difor er det viktig at saka no vert handsama av Høgsterett.

Skulle Høgsterett gje Nei til EU medhald, vil det kunna opna ein debatt om tilhøvet vårt til EU og aktualisera eit stadig meir påtrengjande spørsmål: Er måten vi har organisert tilhøvet vårt til EU på, demokratisk forsvarleg?

Svein Gjerdåker

Fleire artiklar

Foto: Tankesmien Agenda

Ordskifte

«Dei fleste røystar ut frå ei form for eigeninteresse.»

Tiril Rustad Halvorsen

Foto: Tankesmien Agenda

Ordskifte

«Dei fleste røystar ut frå ei form for eigeninteresse.»

Tiril Rustad Halvorsen
Marthe Korsvoll (t.h.) og Lisa Laumann kjøler seg i Akerselva i Nydalen i Oslo.

Marthe Korsvoll (t.h.) og Lisa Laumann kjøler seg i Akerselva i Nydalen i Oslo.

Foto: Javad Parsa / NTB

Ordskifte
Ole Petter Pedersen

Me kan vere glade og uroa på same tid over uvanleg varme dagar.

Raudfota skogskjelpadde er ein av dei tre artane av skjelpadde som er godkjende til bruk som familiedyr i Noreg.

Raudfota skogskjelpadde er ein av dei tre artane av skjelpadde som er godkjende til bruk som familiedyr i Noreg.

Foto via Wikimedia Commons

KunnskapFeature
Arve Nilsen

Skjelpadder

Etter at menneska klatra ned frå trea og oppover på næringskjeda, har nok mange skjelpadder blitt fanga og hamna i gryta.

Ikkje berre krig og kriser kan føre til legemiddelmangel. Heile leveringskjeda er sårbar.

Ikkje berre krig og kriser kan føre til legemiddelmangel. Heile leveringskjeda er sårbar.

Foto: Gorm Kallestad / NTB

Samfunn
Sofie May Rånes

Det veikaste leddet i legemiddelkjeda

Europeiske land bør samarbeide for å sikre forsyninga av legemiddel, seier professor Marianne Jahre.

Nye rekruttar til Ukrainas 3. åtaksbrigade trenar ved Kyiv 9. april 2024. Menn i våpenfør alder som nektar mobilisering, kan få fengselsstraff på mellom tre og fem år.

Nye rekruttar til Ukrainas 3. åtaksbrigade trenar ved Kyiv 9. april 2024. Menn i våpenfør alder som nektar mobilisering, kan få fengselsstraff på mellom tre og fem år.

Foto: Vadim Ghirda / AP / NTB

KrigSamfunn

Tårer på jernbanestasjonen

For ei veke sidan vende eg enda ein gong attende til Ukraina etter tre veker i Europa. Denne gongen gjekk heimvegen gjennom den slovakiske byen Kosice, som ligg 120 kilometer frå grensa til Ukraina.

Andrej Kurkov
Nye rekruttar til Ukrainas 3. åtaksbrigade trenar ved Kyiv 9. april 2024. Menn i våpenfør alder som nektar mobilisering, kan få fengselsstraff på mellom tre og fem år.

Nye rekruttar til Ukrainas 3. åtaksbrigade trenar ved Kyiv 9. april 2024. Menn i våpenfør alder som nektar mobilisering, kan få fengselsstraff på mellom tre og fem år.

Foto: Vadim Ghirda / AP / NTB

KrigSamfunn

Tårer på jernbanestasjonen

For ei veke sidan vende eg enda ein gong attende til Ukraina etter tre veker i Europa. Denne gongen gjekk heimvegen gjennom den slovakiske byen Kosice, som ligg 120 kilometer frå grensa til Ukraina.

Andrej Kurkov

les DAG OG TID.
Vil du òg prøve?

Her kan du prøve vekeavisa DAG OG TID gratis i tre veker.
Prøveperioden stoppar av seg sjølv.

Komplett

Papiravisa
Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Digital

Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Komplett

Papiravisa
Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Digital

Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis