JavaScript is disabled in your web browser or browser is too old to support JavaScript. Today almost all web pages contain JavaScript, a scripting programming language that runs on visitor's web browser. It makes web pages functional for specific purposes and if disabled for some reason, the content or the functionality of the web page can be limited or unavailable.

Takk for at du vil dele artikkelen

Den du deler artikkelen med, kan lese og eventuelt lytte til heile artikkelen.
Det gjer vi for at fleire skal oppdage DAG OG TID.

Namnet ditt vert synleg for alle du deler artikkelen med.

Kultur

Diktet: Terje Johanssen

Kvar veke les vi inn utvalde artiklar, som abonnentane våre kan lytte til.
Lytt til artikkelen

Foto: Ukjend / Gyldendal

Foto: Ukjend / Gyldendal

2498
20230519
2498
20230519

Det finst diktarnamn du treffer på ofte, der du tenkjer: Han burde eg lesa. Men så blir dikta hans likevel ikkje lesne. Slik har det vore med Terje Johanssen (1942–2005). Eg takkar difor Ivar Roger Hansen som oppmoda meg om endeleg å lesa han. Det fekk meg til å lesa gjennom diktsamlingane hans, og også dikt i utval, Vid utsikt (2002). Og vid utsikt – topografisk, kulturelt og mentalt – er det i dikta til Johanssen, til det gamle Hellas, til opphavet hans, Lofoten, og innsyn i den menneskelege eksistensen. Geir Pollen skriv dette i etterordet til Vid utsikt: Han står «med sitt milde, greske blikk og sitt mørke, greske skjegg, som en moderne Homer tjoret fast til virkelighetens harde tre».

Pollen refererer òg til eit framifrå språk­bilete hjå denne greske songaren i norsk lyrikk: «Hun hadde et hvitt sjal over skulderen/ som en brenning kastet opp av en bølge/ og knust mot en ishavskyst, der jeg ble født.» Vi synest vi kan høyre atterklangen av Afrodites fødsel, men då i ein nordnorsk, moderne røyndom.

Den seine delen av forfattarskapen inneheld episke dikt eg kunne tenkje meg å sitere, men av omsyn til lengd fall valet på dette diktet frå Jeg forklarer meg om kjærligheten mellom oss (1981). Der er eit dikt med ei varsemd og finkjensle som minner om Emil Boysons poesi. Augneblinken som blir skildra, varslar ein dobbel avskil – mellom dag og natt, ei skyming, der mørkret kjennest klårt og mjukt som fuglefjør, og der to menneske skil lag.

Det spesielle i dette diktet er språkbiletet «himlens myke tungtrafikk», som rimar med «bare et øyeblikk». Naudrim, ville vi kanskje tenkje, for «tungtrafikk» er ikkje nett eit poetisk ord. Men heller rimfunn, seier eg, for motsetningsfulle og undringsvekkjande «himlens myke tungtrafikk» fangar framifrå godt den meiningsfylte kvelden det er tale om: tagnaden mellom dei, tyngd med mange kjærlege tankar. Kanskje hadde strofa vore endå betre om «skyer» var med i nest siste versline, men godt er det i alle fall.

Ronny Spaans

Sammen, hver for oss

Lys og luft har falt til jorden

Kledd i grågåshus og fjær

formes kvelden om

til blankvannsdyp og tunge trær

Midt i dette myke mørket

som snart skal virvles bort

går vi hver for oss

og lukker til en åpen port

Luftens lupe pusses ren

av naken vind og glassklart regn

Hånden skjærer veven ned

og viser opp sitt skjulte tegn

Vi lytter litt der, du og jeg

mot himlens myke tungtrafikk

av fjær og fugl og vind og trær

Vi stanset, men bare et øyeblikk

Terje Johanssen

Digital tilgang til DAG OG TID – heilt utan binding

Prøv ein månad for kr 49.
Deretter kr 199 per månad. Stopp når du vil.

Det finst diktarnamn du treffer på ofte, der du tenkjer: Han burde eg lesa. Men så blir dikta hans likevel ikkje lesne. Slik har det vore med Terje Johanssen (1942–2005). Eg takkar difor Ivar Roger Hansen som oppmoda meg om endeleg å lesa han. Det fekk meg til å lesa gjennom diktsamlingane hans, og også dikt i utval, Vid utsikt (2002). Og vid utsikt – topografisk, kulturelt og mentalt – er det i dikta til Johanssen, til det gamle Hellas, til opphavet hans, Lofoten, og innsyn i den menneskelege eksistensen. Geir Pollen skriv dette i etterordet til Vid utsikt: Han står «med sitt milde, greske blikk og sitt mørke, greske skjegg, som en moderne Homer tjoret fast til virkelighetens harde tre».

Pollen refererer òg til eit framifrå språk­bilete hjå denne greske songaren i norsk lyrikk: «Hun hadde et hvitt sjal over skulderen/ som en brenning kastet opp av en bølge/ og knust mot en ishavskyst, der jeg ble født.» Vi synest vi kan høyre atterklangen av Afrodites fødsel, men då i ein nordnorsk, moderne røyndom.

Den seine delen av forfattarskapen inneheld episke dikt eg kunne tenkje meg å sitere, men av omsyn til lengd fall valet på dette diktet frå Jeg forklarer meg om kjærligheten mellom oss (1981). Der er eit dikt med ei varsemd og finkjensle som minner om Emil Boysons poesi. Augneblinken som blir skildra, varslar ein dobbel avskil – mellom dag og natt, ei skyming, der mørkret kjennest klårt og mjukt som fuglefjør, og der to menneske skil lag.

Det spesielle i dette diktet er språkbiletet «himlens myke tungtrafikk», som rimar med «bare et øyeblikk». Naudrim, ville vi kanskje tenkje, for «tungtrafikk» er ikkje nett eit poetisk ord. Men heller rimfunn, seier eg, for motsetningsfulle og undringsvekkjande «himlens myke tungtrafikk» fangar framifrå godt den meiningsfylte kvelden det er tale om: tagnaden mellom dei, tyngd med mange kjærlege tankar. Kanskje hadde strofa vore endå betre om «skyer» var med i nest siste versline, men godt er det i alle fall.

Ronny Spaans

Sammen, hver for oss

Lys og luft har falt til jorden

Kledd i grågåshus og fjær

formes kvelden om

til blankvannsdyp og tunge trær

Midt i dette myke mørket

som snart skal virvles bort

går vi hver for oss

og lukker til en åpen port

Luftens lupe pusses ren

av naken vind og glassklart regn

Hånden skjærer veven ned

og viser opp sitt skjulte tegn

Vi lytter litt der, du og jeg

mot himlens myke tungtrafikk

av fjær og fugl og vind og trær

Vi stanset, men bare et øyeblikk

Terje Johanssen

Emneknaggar

Fleire artiklar

Brystkreft er den vanlegaste kreftforma blant norske kvinner. Biletet er frå Rosa sløyfe-aksjonen mot brystkreft, arrangert av Den norske Kreftforeningen.

Brystkreft er den vanlegaste kreftforma blant norske kvinner. Biletet er frå Rosa sløyfe-aksjonen mot brystkreft, arrangert av Den norske Kreftforeningen.

Foto: Stian Lysberg Solum / NTB

HelseSamfunn

Kven bør få tilbod om mammografi?

Norske kvinner får eit heilt anna råd enn svenske
og amerikanske.

Christiane Jordheim Larsen
Brystkreft er den vanlegaste kreftforma blant norske kvinner. Biletet er frå Rosa sløyfe-aksjonen mot brystkreft, arrangert av Den norske Kreftforeningen.

Brystkreft er den vanlegaste kreftforma blant norske kvinner. Biletet er frå Rosa sløyfe-aksjonen mot brystkreft, arrangert av Den norske Kreftforeningen.

Foto: Stian Lysberg Solum / NTB

HelseSamfunn

Kven bør få tilbod om mammografi?

Norske kvinner får eit heilt anna råd enn svenske
og amerikanske.

Christiane Jordheim Larsen

Teikning: May Linn Clement

Ordskifte
Halvor Tjønn

Å forveksla aggressor med forsvarar

«Etter at Putin kom til makta hausten 1999, har Russland ført ei heil rad med krigar.»

Den nyfødde kalven.

Den nyfødde kalven.

Foto: Hilde Lussand Selheim

Samfunn
Svein Gjerdåker

Ei ny Ameline er fødd

Vårsøg – også kalla Tripso sidan ho var så skvetten som ung, spissa øyro for ingenting og trippa med beina inn og ut av fjøset – fekk ein ny kalv natt til 13. mai.

Emma (Fanny L. Bornedal) arbeider som nattevakt ved rettsmedisinsk institutt, der foreldra i si tid vart utsette for drapsforsøk.

Emma (Fanny L. Bornedal) arbeider som nattevakt ved rettsmedisinsk institutt, der foreldra i si tid vart utsette for drapsforsøk.

Foto: Another World Entertainment

FilmMeldingar
Brit Aksnes

Skrekkeleg skuffande

Likte du Nattevakten, kjem du ikkje til å elska Nattevakten: Demoner går i arv, dersom det var det du håpte på.

Høgpatogen fugleinfluensa spreier seg stadig og har no råka mjølkekyr i USA.

Høgpatogen fugleinfluensa spreier seg stadig og har no råka mjølkekyr i USA.

Foto: Rodrigo Abd / AP / NTB

DyrFeature

Influensa-alarm

I mars i år blei det slått full smittealarm i USA. Fugleinfluensa er no funne i meir enn 40 mjølkekubesetningar frå ti ulike delstatar.

Arve Nilsen
Høgpatogen fugleinfluensa spreier seg stadig og har no råka mjølkekyr i USA.

Høgpatogen fugleinfluensa spreier seg stadig og har no råka mjølkekyr i USA.

Foto: Rodrigo Abd / AP / NTB

DyrFeature

Influensa-alarm

I mars i år blei det slått full smittealarm i USA. Fugleinfluensa er no funne i meir enn 40 mjølkekubesetningar frå ti ulike delstatar.

Arve Nilsen

les DAG OG TID.
Vil du òg prøve?

Her kan du prøve vekeavisa DAG OG TID gratis i tre veker.
Prøveperioden stoppar av seg sjølv.

Komplett

Papiravisa
Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Digital

Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Komplett

Papiravisa
Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Digital

Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis