JavaScript is disabled in your web browser or browser is too old to support JavaScript. Today almost all web pages contain JavaScript, a scripting programming language that runs on visitor's web browser. It makes web pages functional for specific purposes and if disabled for some reason, the content or the functionality of the web page can be limited or unavailable.

Takk for at du vil dele artikkelen

Den du deler artikkelen med, kan lese og eventuelt lytte til heile artikkelen.
Det gjer vi for at fleire skal oppdage DAG OG TID.

Namnet ditt vert synleg for alle du deler artikkelen med.

Feature

Teologen i kyrkjebenken

Kvar veke les vi inn utvalde artiklar, som abonnentane våre kan lytte til.
Lytt til artikkelen
1835
20190719
1835
20190719

Elias Blix var teolog, men ikkje prest. Perspektivet i salmane er sett frå kyrkjelyden, ikkje frå altaret eller preikestolen, meinte biskopane Per Juvkam og Fredrik Grønningsæter. Den siste har, med eit lån frå den første, karakterisert Blix som «kyrkjebenken sin salmediktar». I Uranienborg kyrkje i Oslo, som Blix sokna til frå kyrkja var ny, lever enno eit minne om kvar han hadde sin faste plass.

At Blix aldri blei prest, har ei enkel forklaring. Det har vore spekulert på om den aristokratiske soknepresten i Gildeskål hadde skulda; han skal i 1866 ha avvist å gi den unge kandidat Blix preikestolen i barndomskyrkja hans, med orda: «Det sømmer sig ikke for almuens Barn at bestige Kirkens predikestol!» Ifølgje Kurt-Johnny Olsen skal Blix ha tatt seg nær av dette. Han tok likevel praktisk-teologisk seminar, den siste delen av presteutdanninga, så snart han var komen til hovudstaden att, så han kan ikkje ha slått frå seg tanken om geistleg embete. Derimot fekk – og greip – han sjansen til ein akademisk karriere, først som stipendiat, frå 1879 som professor i hebraisk språk ved Det Kongelige Frederiks Universitet, med plikt til også å undervise teologiske studentar i Det gamle testamentet.

Teolog var han så absolutt, og av tradisjonell luthersk type. Det gjorde det nok lettare å få kyrkjeleg aksept for det radikale språklege valet. Personleg stod Blix nærare den luthersk-ortodokse professor Carl Paul Caspari enn den meir vekkingsorienterte Gisle Johnson. Men vel så viktig som dei teologiske lærarane ved universitetet var nok lærarutdanninga ved Tromsø seminar i 1850-åra, der elevane fekk formidla ein solid dose tradisjonell oppsedingskristendom, av ein type dei alt kjende godt heimanfrå og skulle bere vidare i skolen.

Anders Aschim

Anders Aschim er professor ved
Høgskolen i Innlandet.

Digital tilgang til DAG OG TID – heilt utan binding

Prøv ein månad for kr 49.
Deretter kr 199 per månad. Stopp når du vil.

Elias Blix var teolog, men ikkje prest. Perspektivet i salmane er sett frå kyrkjelyden, ikkje frå altaret eller preikestolen, meinte biskopane Per Juvkam og Fredrik Grønningsæter. Den siste har, med eit lån frå den første, karakterisert Blix som «kyrkjebenken sin salmediktar». I Uranienborg kyrkje i Oslo, som Blix sokna til frå kyrkja var ny, lever enno eit minne om kvar han hadde sin faste plass.

At Blix aldri blei prest, har ei enkel forklaring. Det har vore spekulert på om den aristokratiske soknepresten i Gildeskål hadde skulda; han skal i 1866 ha avvist å gi den unge kandidat Blix preikestolen i barndomskyrkja hans, med orda: «Det sømmer sig ikke for almuens Barn at bestige Kirkens predikestol!» Ifølgje Kurt-Johnny Olsen skal Blix ha tatt seg nær av dette. Han tok likevel praktisk-teologisk seminar, den siste delen av presteutdanninga, så snart han var komen til hovudstaden att, så han kan ikkje ha slått frå seg tanken om geistleg embete. Derimot fekk – og greip – han sjansen til ein akademisk karriere, først som stipendiat, frå 1879 som professor i hebraisk språk ved Det Kongelige Frederiks Universitet, med plikt til også å undervise teologiske studentar i Det gamle testamentet.

Teolog var han så absolutt, og av tradisjonell luthersk type. Det gjorde det nok lettare å få kyrkjeleg aksept for det radikale språklege valet. Personleg stod Blix nærare den luthersk-ortodokse professor Carl Paul Caspari enn den meir vekkingsorienterte Gisle Johnson. Men vel så viktig som dei teologiske lærarane ved universitetet var nok lærarutdanninga ved Tromsø seminar i 1850-åra, der elevane fekk formidla ein solid dose tradisjonell oppsedingskristendom, av ein type dei alt kjende godt heimanfrå og skulle bere vidare i skolen.

Anders Aschim

Anders Aschim er professor ved
Høgskolen i Innlandet.

Emneknaggar

Fleire artiklar

Høgpatogen fugleinfluensa spreier seg stadig og har no råka mjølkekyr i USA.

Høgpatogen fugleinfluensa spreier seg stadig og har no råka mjølkekyr i USA.

Foto: Rodrigo Abd / AP / NTB

DyrFeature

Influensa-alarm

I mars i år blei det slått full smittealarm i USA. Fugleinfluensa er no funne i meir enn 40 mjølkekubesetningar frå ti ulike delstatar.

Arve Nilsen
Høgpatogen fugleinfluensa spreier seg stadig og har no råka mjølkekyr i USA.

Høgpatogen fugleinfluensa spreier seg stadig og har no råka mjølkekyr i USA.

Foto: Rodrigo Abd / AP / NTB

DyrFeature

Influensa-alarm

I mars i år blei det slått full smittealarm i USA. Fugleinfluensa er no funne i meir enn 40 mjølkekubesetningar frå ti ulike delstatar.

Arve Nilsen
Som låtskrivar er Jessica Pratt meir oppteken av stemningar enn forteljingar, meiner Øyvind Vågnes.

Som låtskrivar er Jessica Pratt meir oppteken av stemningar enn forteljingar, meiner Øyvind Vågnes.

Foto: Samuel Hess

MusikkMeldingar
Øyvind Vågnes

Mindre er meir

Den nye plata til Jessica Pratt, Here in the Pitch, er hennar beste så langt.

Blaz (Aristote Luyindula) (t.v.) har ikkje stor tiltru til systemet, men aktivisten Haby (Anta Diaw) kjempar for å forbetre tilhøva i den falleferdige bustadblokka deira.

Blaz (Aristote Luyindula) (t.v.) har ikkje stor tiltru til systemet, men aktivisten Haby (Anta Diaw) kjempar for å forbetre tilhøva i den falleferdige bustadblokka deira.

Foto: Laurent le Crabe

FilmMeldingar
Håkon Tveit

Oppussinga

Ladj Ly lenar seg mot melodrama etter ein rå debut.

Eirik Holmøyvik har trekt seg trekt seg som forskingsleiar ved Det juridiske fakultet i Bergen.

Eirik Holmøyvik har trekt seg trekt seg som forskingsleiar ved Det juridiske fakultet i Bergen.

Foto: Kim E. Andreassen / UiB

Samfunn
Eva Aalberg Undheim

Israel-boikott splittar akademia

Jussprofessor Eirik Holmøyvik prøvde å få omgjort vedtaket om Israel-boikott ved Det juridiske fakultetet i Bergen, men vart røysta ned. No har han trekt seg som forskingsleiar ved fakultetet.

Det er tradisjon for at reisande pyntar opp kupeane sine på Doguekspressen.

Det er tradisjon for at reisande pyntar opp kupeane sine på Doguekspressen.

ReportasjeFeature

Doguekspressen

ANATOLIA: Sett frå ein togkupé midt inne i landet blir Tyrkia ubegripeleg.

Ida Lødemel Tvedt
Det er tradisjon for at reisande pyntar opp kupeane sine på Doguekspressen.

Det er tradisjon for at reisande pyntar opp kupeane sine på Doguekspressen.

ReportasjeFeature

Doguekspressen

ANATOLIA: Sett frå ein togkupé midt inne i landet blir Tyrkia ubegripeleg.

Ida Lødemel Tvedt

les DAG OG TID.
Vil du òg prøve?

Her kan du prøve vekeavisa DAG OG TID gratis i tre veker.
Prøveperioden stoppar av seg sjølv.

Komplett

Papiravisa
Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Digital

Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Komplett

Papiravisa
Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Digital

Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis