På kunstakademiet i Wien finn du eit av dei mest kjente kunstverka frå seinmellomalderen: Hieronymus Boschs triptykon over domedagen. Den teologiske bodskapen er dyster. Til venstre blir menneska drivne ut av paradiset, i midten rivnar jorda opp i ein nattsvart domedag. Her torturerer ein småhær av sataniske vesen menneskeætta med spyd og svovel. Vårherre vaker over apokalypsen, høgt heva over det heile. Ingen slepp unna, og i det siste biletet går det rett til helvete med oss alle. Det finst ikkje frelse hos Bosch, berre forderv og fortaping.
Sjølv trong eg ikkje dra til Wien for å finne ut av dette. Erkjenninga kom i min eigen heim i form av – du gissa rett – ei Bosch-vaskemaskin. «Hieronymus», kallar eg ho, etter namnebroren frå Nederland, og nett som målaren er maskina lite føreseieleg. Her og der legg Hieronymus att ein liten fargeklatt på skjortene, impregnerer undertøyet med ein lett lysebrun ferniss, om han då ikkje gir klesvasken ei uforklarleg lukt av terpentin.
Same bibelforståing har dei òg, dei to Hieronymusane. Der den eine målar domedagen, manar den andre fram syndfloda. Seint ein tysdagskveld har han i alle fall gjort om badet til eit postapokalyptisk badeland.
– Hadde det enn berre vore Sodoma og Gomorra her inne, mumlar eg, der eg vassar rundt i mi eiga form for Noahs ark, eit par grelle grøne gummistøvlar.
Eg reddar unna bukser, skjorter og sokkar. To av kvart slag, sjølvsagt, alt etter skrifta.
Hieronymus høyrer ikkje til dei drukna. Han støyter ut ein helvetes pipelyd, som ein domedagstrompet på helium, og eg vonar berre opptrinnet ikkje skal halde fram i 40 dagar og 40 netter.
Digital tilgang – heilt utan binding
Prøv ein månad for kr 49.
Deretter kr 199 per månad. Stopp når du vil.
