JavaScript is disabled in your web browser or browser is too old to support JavaScript. Today almost all web pages contain JavaScript, a scripting programming language that runs on visitor's web browser. It makes web pages functional for specific purposes and if disabled for some reason, the content or the functionality of the web page can be limited or unavailable.

Takk for at du vil dele artikkelen

Den du deler artikkelen med, kan lese og eventuelt lytte til heile artikkelen.
Det gjer vi for at fleire skal oppdage DAG OG TID.

Namnet ditt vert synleg for alle du deler artikkelen med.

TeaterMeldingar

Og kven er så idioten?

Sprutgalen Dostojevskij-variant går fort ut av kontroll – for åskodaren.

Kvar veke les vi inn utvalde artiklar, som abonnentane våre kan lytte til.
Lytt til artikkelen
Ti skodespelarar står på scenen i Kilden Teaters versjon av eit av hovudverka til Fjodor Dostojevskij.

Ti skodespelarar står på scenen i Kilden Teaters versjon av eit av hovudverka til Fjodor Dostojevskij.

Foto: Lars Gunnar Liestøl

Ti skodespelarar står på scenen i Kilden Teaters versjon av eit av hovudverka til Fjodor Dostojevskij.

Ti skodespelarar står på scenen i Kilden Teaters versjon av eit av hovudverka til Fjodor Dostojevskij.

Foto: Lars Gunnar Liestøl

2606
20230217
2606
20230217

Kilden Teater

Fjodor Dostojevskij:

Idioten

Dramatisering og regi: Ole Johan Skjelbred
Basert på omsetjing av Geir Kjetsaa
Scenografi: Ole Johan Skjelbred og Ane Ledang Aasheim
Kostymedesign: Ane Ledang Aasheim

Dostojevskijs Idioten er ikkje verdas enklaste roman å lese. Har ein fyrst knekt koden med mylderet av personar med lange russiske namn, skal ein òg gjere seg kjent med mykje sjølvmotseiande utsegner og åtferd. Men boka har halde seg som ålment vedgåande litteratur i 150 år, og alt i 1912 kom den første norske dramatiseringa. Det handlar her om det idealistiske enkeltindividet i kamp mot det kalde storsamfunnet. Og nett det vert vi vel aldri ferdige med.

Stor showeffekt

Ole Johan Skjelbreds teaterversjon på Kilden Teater er ikkje noko historisk korrekt kostymedrama. Det hadde vi vel heller ikkje venta oss. Elles er det rett nok ei visuelt overveldande teaterhending, med enorme, draperte sceneteppe i gullamé og ytst spektakulære, karnevalistiske kostyme. Regien har stor showeffekt, og skodespelarane har teknisk perfeksjon både i røystbruk og kroppsspråk. Innsatsmessig kan ein godt la seg imponere. Så langt, så godt.

Men – der stoggar det òg. Vi er blitt lova at vi skal få sjå og høyre historia om den edle og kjenslevare fyrst Mysjkin og alle dei dekadente folka og triste hendingane han vert vikla inn i. Det vert mest hopp og vrikk og rop og skrik, med skodespelarar som snart er i éi rolle og snart i ei anna.

Eksaltert kaos

Her er det inga differensiering på korkje kjønn eller sosial status, og nokon psykologisk skilnad på personane er knapt mogleg å få auge på. I dette eksalterte kaoset er det heller ikkje lett å ta inn noka normal, kontinuerleg handling. Mykje er her openbert meint å vere morosamt. Eit danna premierepublikum skjøner jo dette, og på premieren var det mange tilløp til lått på dei «rette» stadene. Men bringar det Dostojevskijs ærend fram til oss?

Det som kan seiast om skodespelarane, er i grunnen alt sagt, og det skulle dermed ikkje vere naudsynt å framheve nokre framfor andre. Men etterpå sit vi ikkje att med noka oppfatning av kva korkje Fjodor Dostojevskij eller Kilden Teater ynskjer å eigentleg seie til oss. Teaterfølgjet mitt konkluderte etter teppefallet med at her var det scenografien som var det mest interessante.

Scenografien fekk hovudrolla denne gongen. Det er kan hende hyggeleg for scenografane å få høyre. Men det kan da vel ikkje ha vore det som var meininga?

Bent Kvalvik

Bent Kvalvik er filmarkivar og fast teatermeldar i Dag og Tid.

Digital tilgang til DAG OG TID – heilt utan binding

Prøv ein månad for kr 49.
Deretter kr 199 per månad. Stopp når du vil.

Kilden Teater

Fjodor Dostojevskij:

Idioten

Dramatisering og regi: Ole Johan Skjelbred
Basert på omsetjing av Geir Kjetsaa
Scenografi: Ole Johan Skjelbred og Ane Ledang Aasheim
Kostymedesign: Ane Ledang Aasheim

Dostojevskijs Idioten er ikkje verdas enklaste roman å lese. Har ein fyrst knekt koden med mylderet av personar med lange russiske namn, skal ein òg gjere seg kjent med mykje sjølvmotseiande utsegner og åtferd. Men boka har halde seg som ålment vedgåande litteratur i 150 år, og alt i 1912 kom den første norske dramatiseringa. Det handlar her om det idealistiske enkeltindividet i kamp mot det kalde storsamfunnet. Og nett det vert vi vel aldri ferdige med.

Stor showeffekt

Ole Johan Skjelbreds teaterversjon på Kilden Teater er ikkje noko historisk korrekt kostymedrama. Det hadde vi vel heller ikkje venta oss. Elles er det rett nok ei visuelt overveldande teaterhending, med enorme, draperte sceneteppe i gullamé og ytst spektakulære, karnevalistiske kostyme. Regien har stor showeffekt, og skodespelarane har teknisk perfeksjon både i røystbruk og kroppsspråk. Innsatsmessig kan ein godt la seg imponere. Så langt, så godt.

Men – der stoggar det òg. Vi er blitt lova at vi skal få sjå og høyre historia om den edle og kjenslevare fyrst Mysjkin og alle dei dekadente folka og triste hendingane han vert vikla inn i. Det vert mest hopp og vrikk og rop og skrik, med skodespelarar som snart er i éi rolle og snart i ei anna.

Eksaltert kaos

Her er det inga differensiering på korkje kjønn eller sosial status, og nokon psykologisk skilnad på personane er knapt mogleg å få auge på. I dette eksalterte kaoset er det heller ikkje lett å ta inn noka normal, kontinuerleg handling. Mykje er her openbert meint å vere morosamt. Eit danna premierepublikum skjøner jo dette, og på premieren var det mange tilløp til lått på dei «rette» stadene. Men bringar det Dostojevskijs ærend fram til oss?

Det som kan seiast om skodespelarane, er i grunnen alt sagt, og det skulle dermed ikkje vere naudsynt å framheve nokre framfor andre. Men etterpå sit vi ikkje att med noka oppfatning av kva korkje Fjodor Dostojevskij eller Kilden Teater ynskjer å eigentleg seie til oss. Teaterfølgjet mitt konkluderte etter teppefallet med at her var det scenografien som var det mest interessante.

Scenografien fekk hovudrolla denne gongen. Det er kan hende hyggeleg for scenografane å få høyre. Men det kan da vel ikkje ha vore det som var meininga?

Bent Kvalvik

Bent Kvalvik er filmarkivar og fast teatermeldar i Dag og Tid.

Fleire artiklar

I den fyrste talen Keir Starmer heldt framfor Downing Street nr. 10, var han visjonær og energisk som få.

I den fyrste talen Keir Starmer heldt framfor Downing Street nr. 10, var han visjonær og energisk som få.

Foto: Toby Melville / Reuters / NTB

Samfunn

Røyster tel, valsystemet avgjer

Ikkje mange fleire britar røysta Labour i Storbritannia i år enn i 2019. Men røystene fordelte seg annleis. Det gav eit maktskifte.

Bernt Hagtvet
I den fyrste talen Keir Starmer heldt framfor Downing Street nr. 10, var han visjonær og energisk som få.

I den fyrste talen Keir Starmer heldt framfor Downing Street nr. 10, var han visjonær og energisk som få.

Foto: Toby Melville / Reuters / NTB

Samfunn

Røyster tel, valsystemet avgjer

Ikkje mange fleire britar røysta Labour i Storbritannia i år enn i 2019. Men røystene fordelte seg annleis. Det gav eit maktskifte.

Bernt Hagtvet
Slik er byen Roma teikna i Nürnberg-krønika.

Slik er byen Roma teikna i Nürnberg-krønika.

Foto: Terje Tøgard / Orfeus

BokMeldingar
Gjert Vestrheim

Ein milepåle i europeisk bokhistorie

Hartmann Schedels verdshistorie, som vart trykt i Nürnberg i 1493, er mor til alle salongbordbøker.

Jubileumsfeiring for Kristenretten på Moster i år.

Jubileumsfeiring for Kristenretten på Moster i år.

Foto: Silje Katrine Robinson / NTB

Ordskifte
Eivor Andersen Oftestad

Fordommar på leseglasa

Det finst sjølvsagt nestekjærleik både i andre kulturar enn den kristne og hos folk som «ikkje trur» at mennesket er skapt i Guds bilete.

Gunnar Stubseid.

Gunnar Stubseid.

Foto: Stubseid.no

MinneordSamfunn
Hallvard T. Bjørgum

Gunnar Stubseid

(1948­–2024)

Helene Uri har doktorgrad i språkvitskap og arbeidde i tolv år ved Universitetet i Oslo før ho sa opp for å skrive på heiltid.

Helene Uri har doktorgrad i språkvitskap og arbeidde i tolv år ved Universitetet i Oslo før ho sa opp for å skrive på heiltid.

Foto: Julie Pike / Gyldendal

LitteraturKultur

Djupdykk i den digitaliserte litteraturen

Er det rett at kvinnelege forfattarar nyttar fleire adjektiv enn mannlege kollegaer? Eller superlativ? Kva med bannord? Kven er «Den norske Hemingway»?

Jan H. Landro
Helene Uri har doktorgrad i språkvitskap og arbeidde i tolv år ved Universitetet i Oslo før ho sa opp for å skrive på heiltid.

Helene Uri har doktorgrad i språkvitskap og arbeidde i tolv år ved Universitetet i Oslo før ho sa opp for å skrive på heiltid.

Foto: Julie Pike / Gyldendal

LitteraturKultur

Djupdykk i den digitaliserte litteraturen

Er det rett at kvinnelege forfattarar nyttar fleire adjektiv enn mannlege kollegaer? Eller superlativ? Kva med bannord? Kven er «Den norske Hemingway»?

Jan H. Landro

les DAG OG TID.
Vil du òg prøve?

Her kan du prøve vekeavisa DAG OG TID gratis i tre veker.
Prøveperioden stoppar av seg sjølv.

Komplett

Papiravisa
Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Digital

Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Komplett

Papiravisa
Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Digital

Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis