JavaScript is disabled in your web browser or browser is too old to support JavaScript. Today almost all web pages contain JavaScript, a scripting programming language that runs on visitor's web browser. It makes web pages functional for specific purposes and if disabled for some reason, the content or the functionality of the web page can be limited or unavailable.

Takk for at du vil dele artikkelen

Den du deler artikkelen med, kan lese og eventuelt lytte til heile artikkelen.
Det gjer vi for at fleire skal oppdage DAG OG TID.

Namnet ditt vert synleg for alle du deler artikkelen med.

MusikkMeldingar

Dryge dobbeltgrep

I hendene til Faust får Brahms’ fiolinkonsert tyngd og truverd.

Kvar veke les vi inn utvalde artiklar, som abonnentane våre kan lytte til.
Lytt til artikkelen
Den tyske fiolinisten Isabelle Faust med ein Stradivarius-fiolin frå 1702.

Den tyske fiolinisten Isabelle Faust med ein Stradivarius-fiolin frå 1702.

Foto: Felix Broede

Den tyske fiolinisten Isabelle Faust med ein Stradivarius-fiolin frå 1702.

Den tyske fiolinisten Isabelle Faust med ein Stradivarius-fiolin frå 1702.

Foto: Felix Broede

3004
20240705
3004
20240705

Standard­innspelinga

Johannes Brahms:

Violin Concerto

Isabelle Faust, fiolin; Mahler Chamber Orchestra; dir.: Daniel Harding. Harmonia Mundi 2011.

Isabelle Faust er eit fiolinistisk fenomen. Under årets Bachfest i Leipzig høyrde eg henne spela barokkmusikk, noko ho gjorde suverent. Men Faust har like godt grep om det romantiske repertoaret, som ho tolkar intelligent og teknisk lytelaust. Alt spelar ho forresten på ein ekte Stradivarius-fiolin: den såkalla «Sovande venleiken», eller «Tornerose-stradivariusen», som tyskarane kallar han.

Denne fiolinen er spesiell av di han framleis har sin originale hals frå 1702. Dei fleste slike barokkfiolinar blei på 1800-talet bygde om, med lengre og meir vinkla hals, noko som gjev større strengetrykk og skarpare, meir berande klang – for å kunna hevda seg betre mot symfoniorkesteret i dei store, romantiske fiolinkonsertane.

Demokratisk

Ungarsk-tyske Joseph Joachim (1831–1907), som var ein av dei viktigaste fiolinistane på 1800-talet, rekna året før han døydde opp «dei fire store» konsertane for sitt instrument: av Beethoven, Mendelssohn, Bruch og Brahms. Den siste av desse er det Faust spelar på albumet sitt frå 2011, med engelskmannen Daniel Harding og Mahler Chamber Orchestra. Musikarkombinasjonen er eineståande, for det er noko ungdommeleg friskt over musiseringa, med ei underleg demokratisk samhandling mellom solist og orkester.

Slikt er spesielt viktig i Fiolinkonsert i D-dur, op. 77, verket som Johannes Brahms (1833–1897) skreiv i tett samarbeid med yndlingsfiolinisten sin Joachim, som urframførte det i Leipzig i 1879, med komponisten som dirigent. Det banebrytande ved verket er det symfoniske preget. I lange parti kan me her eigentleg tala om ein symfoni med solofiolin, både av di orkesteret spelar ei mest likeverdig rolle med solisten, og sidan fiolinstemma gjer langt meir enn berre å pryda og spinna vidare på orkestermelodiane. Ho deltek i utviklinga av dei musikalske motiva og temaa.

Uspeleleg

Brahms var av ein generasjon spesialiserte komponistar som ikkje lenger spelte ulike instrument sjølv, som til dømes Bach og Mozart hadde gjort. For å få fiolinstemma mest mogleg «fiolinistisk» var det han vende seg til Joachim, som i sin tur meinte ho var mest «uspeleleg» og føreslo å endra ein del fiolinpassasjar, særleg dei med raske og kompliserte dobbeltgrep. Sjølv om komponisten og praktikaren fann fram til eit kompromiss, galdt verket lenge som eit av dei vanskelegaste i sin sjanger. Dirigenten Hans von Bülow uttrykte det slik: Dette er ikkje ein konsert for fiolin, men mot fiolin.

Det fine med denne innspelinga er at solisten ikkje glattar over det problematiske. I Fausts hender er det tekniske sjølvsagt ikkje noko problem, men ho hevar likevel fram motstanden som ligg i musikken – noko som gjev verket tyngd og truverd.

Sjur Haga Bringeland

Sjur Haga Bringeland er musikar, musikkvitar og fast musikk­meldar i Dag og Tid.

Digital tilgang til DAG OG TID – heilt utan binding

Prøv ein månad for kr 49.
Deretter kr 199 per månad. Stopp når du vil.

Standard­innspelinga

Johannes Brahms:

Violin Concerto

Isabelle Faust, fiolin; Mahler Chamber Orchestra; dir.: Daniel Harding. Harmonia Mundi 2011.

Isabelle Faust er eit fiolinistisk fenomen. Under årets Bachfest i Leipzig høyrde eg henne spela barokkmusikk, noko ho gjorde suverent. Men Faust har like godt grep om det romantiske repertoaret, som ho tolkar intelligent og teknisk lytelaust. Alt spelar ho forresten på ein ekte Stradivarius-fiolin: den såkalla «Sovande venleiken», eller «Tornerose-stradivariusen», som tyskarane kallar han.

Denne fiolinen er spesiell av di han framleis har sin originale hals frå 1702. Dei fleste slike barokkfiolinar blei på 1800-talet bygde om, med lengre og meir vinkla hals, noko som gjev større strengetrykk og skarpare, meir berande klang – for å kunna hevda seg betre mot symfoniorkesteret i dei store, romantiske fiolinkonsertane.

Demokratisk

Ungarsk-tyske Joseph Joachim (1831–1907), som var ein av dei viktigaste fiolinistane på 1800-talet, rekna året før han døydde opp «dei fire store» konsertane for sitt instrument: av Beethoven, Mendelssohn, Bruch og Brahms. Den siste av desse er det Faust spelar på albumet sitt frå 2011, med engelskmannen Daniel Harding og Mahler Chamber Orchestra. Musikarkombinasjonen er eineståande, for det er noko ungdommeleg friskt over musiseringa, med ei underleg demokratisk samhandling mellom solist og orkester.

Slikt er spesielt viktig i Fiolinkonsert i D-dur, op. 77, verket som Johannes Brahms (1833–1897) skreiv i tett samarbeid med yndlingsfiolinisten sin Joachim, som urframførte det i Leipzig i 1879, med komponisten som dirigent. Det banebrytande ved verket er det symfoniske preget. I lange parti kan me her eigentleg tala om ein symfoni med solofiolin, både av di orkesteret spelar ei mest likeverdig rolle med solisten, og sidan fiolinstemma gjer langt meir enn berre å pryda og spinna vidare på orkestermelodiane. Ho deltek i utviklinga av dei musikalske motiva og temaa.

Uspeleleg

Brahms var av ein generasjon spesialiserte komponistar som ikkje lenger spelte ulike instrument sjølv, som til dømes Bach og Mozart hadde gjort. For å få fiolinstemma mest mogleg «fiolinistisk» var det han vende seg til Joachim, som i sin tur meinte ho var mest «uspeleleg» og føreslo å endra ein del fiolinpassasjar, særleg dei med raske og kompliserte dobbeltgrep. Sjølv om komponisten og praktikaren fann fram til eit kompromiss, galdt verket lenge som eit av dei vanskelegaste i sin sjanger. Dirigenten Hans von Bülow uttrykte det slik: Dette er ikkje ein konsert for fiolin, men mot fiolin.

Det fine med denne innspelinga er at solisten ikkje glattar over det problematiske. I Fausts hender er det tekniske sjølvsagt ikkje noko problem, men ho hevar likevel fram motstanden som ligg i musikken – noko som gjev verket tyngd og truverd.

Sjur Haga Bringeland

Sjur Haga Bringeland er musikar, musikkvitar og fast musikk­meldar i Dag og Tid.

Emneknaggar

Fleire artiklar

Paul Giamatti i rolla som Paul Hunham og Dominic Sessa som Angus Tully i den nyaste filmen til Alexander Payne.

Paul Giamatti i rolla som Paul Hunham og Dominic Sessa som Angus Tully i den nyaste filmen til Alexander Payne.

Foto: Seacia Pavao / Focus Features LLC

FilmMeldingar

Armert film

JEREVAN: Filmfestivalen i den armenske hovudstaden Jerevan er like kontrastfull som byen.

Håkon Tveit
Paul Giamatti i rolla som Paul Hunham og Dominic Sessa som Angus Tully i den nyaste filmen til Alexander Payne.

Paul Giamatti i rolla som Paul Hunham og Dominic Sessa som Angus Tully i den nyaste filmen til Alexander Payne.

Foto: Seacia Pavao / Focus Features LLC

FilmMeldingar

Armert film

JEREVAN: Filmfestivalen i den armenske hovudstaden Jerevan er like kontrastfull som byen.

Håkon Tveit
Slik er byen Roma teikna i Nürnberg-krønika.

Slik er byen Roma teikna i Nürnberg-krønika.

Foto: Terje Tøgard / Orfeus

BokMeldingar
Gjert Vestrheim

Ein milepåle i europeisk bokhistorie

Hartmann Schedels verdshistorie, som vart trykt i Nürnberg i 1493, er mor til alle salongbordbøker.

Jubileumsfeiring for Kristenretten på Moster i år.

Jubileumsfeiring for Kristenretten på Moster i år.

Foto: Silje Katrine Robinson / NTB

Ordskifte
Eivor Andersen Oftestad

Fordommar på leseglasa

Det finst sjølvsagt nestekjærleik både i andre kulturar enn den kristne og hos folk som «ikkje trur» at mennesket er skapt i Guds bilete.

Gunnar Stubseid.

Gunnar Stubseid.

Foto: Stubseid.no

MinneordSamfunn
Hallvard T. Bjørgum

Gunnar Stubseid

(1948­–2024)

I den fyrste talen Keir Starmer heldt framfor Downing Street nr. 10, var han visjonær og energisk som få.

I den fyrste talen Keir Starmer heldt framfor Downing Street nr. 10, var han visjonær og energisk som få.

Foto: Toby Melville / Reuters / NTB

Samfunn

Røyster tel, valsystemet avgjer

Ikkje mange fleire britar røysta Labour i Storbritannia i år enn i 2019. Men røystene fordelte seg annleis. Det gav eit maktskifte.

Bernt Hagtvet
I den fyrste talen Keir Starmer heldt framfor Downing Street nr. 10, var han visjonær og energisk som få.

I den fyrste talen Keir Starmer heldt framfor Downing Street nr. 10, var han visjonær og energisk som få.

Foto: Toby Melville / Reuters / NTB

Samfunn

Røyster tel, valsystemet avgjer

Ikkje mange fleire britar røysta Labour i Storbritannia i år enn i 2019. Men røystene fordelte seg annleis. Det gav eit maktskifte.

Bernt Hagtvet

les DAG OG TID.
Vil du òg prøve?

Her kan du prøve vekeavisa DAG OG TID gratis i tre veker.
Prøveperioden stoppar av seg sjølv.

Komplett

Papiravisa
Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Digital

Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Komplett

Papiravisa
Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Digital

Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis