JavaScript is disabled in your web browser or browser is too old to support JavaScript. Today almost all web pages contain JavaScript, a scripting programming language that runs on visitor's web browser. It makes web pages functional for specific purposes and if disabled for some reason, the content or the functionality of the web page can be limited or unavailable.

Takk for at du vil dele artikkelen

Den du deler artikkelen med, kan lese og eventuelt lytte til heile artikkelen.
Det gjer vi for at fleire skal oppdage DAG OG TID.

Namnet ditt vert synleg for alle du deler artikkelen med.

Leiar

Statane som drep

Kvar veke les vi inn utvalde artiklar, som abonnentane våre kan lytte til.
Lytt til artikkelen
2019
20230526
2019
20230526

Kina, Iran og Saudi-Arabia er på nytt dei landa som står for flest avrettingar i verda, ifylgje den siste årlege rapporten om dødsstraff frå Amnesty International. Kina er i ein liga for seg. Styresmaktene gjev ikkje opp talet på avretta, men det dreier seg om fleire tusen.

Saudi-Arabia, derimot, er meir open og fortel at dei halshogg, hengde eller skaut 147 menn og ei kvinne i 2022. Amnesty meiner at talet er 196. Berre på 8. mars i fjor, etter ein kongeleg ordre, avretta dei 81 personar for «å oppnå rettferd ved å innfri sharialovene».

For eit regime! Men med alle oljepengane får dei likevel tura fram som dei vil. Mannen bak dei kongelege ordrane om halshogginga i Saudi-Arabia er utruleg nok styreleiar i selskapet som nyleg kjøpte fotballklubben Newcastle. Engelsk fotball har for lengst mista det moralske kompasset, etter at fleire klubbar har late seg freista av pengar frå tvilsame golfland. Men her tek Newcastle det til eit nytt lågmål.

På den skamfulle dødsstrafflista til Amnesty står, i tillegg til dei tre verstinglanda, Egypt, Irak, Somalia, Singapore, Kuwait, Sør-Sudan, Palestina, Jemen, Bangladesh, Myanmar, Belarus, Japan, Afghanistan, Nord-Korea, Syria, Vietnam – og som eit trist unnatak i Vesten: Fleire delstatar i USA stod for 18 avrettingar i 2022. USA har fleire tusen på dødscelle. Berre i California er det 670 dødsdømde som sit i fengsel med avrettinga hengande over seg.

Er det noko positivt i årets rapport? Ja. Europa er som tidlegare eit føredøme i kampen mot dødsstraff. Berre Belarus praktiserer dødsstraff. Dessutan har 112 land no avskaffa dødsstraff for alle brotsverk. Nye land i 2022 er Kasakhstan, Papua Ny-Guinea, Sierra Leone og Den sentralafrikanske republikken. Ekvatorial-Guinea og Zambia har avskaffa dødsstraff i sivil strafferett.

«Regjeringa har gjort eit vedtak, eit stort vedtak, for å avskaffa dødsstraffa i landet vårt», offentleggjorde den zambiske presidenten i fjor. Så bra. Kampen mot dødsstraff går trass alt framover.

Svein Gjerdåker

Digital tilgang til DAG OG TID – heilt utan binding

Prøv ein månad for kr 49.
Deretter kr 199 per månad. Stopp når du vil.

Kina, Iran og Saudi-Arabia er på nytt dei landa som står for flest avrettingar i verda, ifylgje den siste årlege rapporten om dødsstraff frå Amnesty International. Kina er i ein liga for seg. Styresmaktene gjev ikkje opp talet på avretta, men det dreier seg om fleire tusen.

Saudi-Arabia, derimot, er meir open og fortel at dei halshogg, hengde eller skaut 147 menn og ei kvinne i 2022. Amnesty meiner at talet er 196. Berre på 8. mars i fjor, etter ein kongeleg ordre, avretta dei 81 personar for «å oppnå rettferd ved å innfri sharialovene».

For eit regime! Men med alle oljepengane får dei likevel tura fram som dei vil. Mannen bak dei kongelege ordrane om halshogginga i Saudi-Arabia er utruleg nok styreleiar i selskapet som nyleg kjøpte fotballklubben Newcastle. Engelsk fotball har for lengst mista det moralske kompasset, etter at fleire klubbar har late seg freista av pengar frå tvilsame golfland. Men her tek Newcastle det til eit nytt lågmål.

På den skamfulle dødsstrafflista til Amnesty står, i tillegg til dei tre verstinglanda, Egypt, Irak, Somalia, Singapore, Kuwait, Sør-Sudan, Palestina, Jemen, Bangladesh, Myanmar, Belarus, Japan, Afghanistan, Nord-Korea, Syria, Vietnam – og som eit trist unnatak i Vesten: Fleire delstatar i USA stod for 18 avrettingar i 2022. USA har fleire tusen på dødscelle. Berre i California er det 670 dødsdømde som sit i fengsel med avrettinga hengande over seg.

Er det noko positivt i årets rapport? Ja. Europa er som tidlegare eit føredøme i kampen mot dødsstraff. Berre Belarus praktiserer dødsstraff. Dessutan har 112 land no avskaffa dødsstraff for alle brotsverk. Nye land i 2022 er Kasakhstan, Papua Ny-Guinea, Sierra Leone og Den sentralafrikanske republikken. Ekvatorial-Guinea og Zambia har avskaffa dødsstraff i sivil strafferett.

«Regjeringa har gjort eit vedtak, eit stort vedtak, for å avskaffa dødsstraffa i landet vårt», offentleggjorde den zambiske presidenten i fjor. Så bra. Kampen mot dødsstraff går trass alt framover.

Svein Gjerdåker

Fleire artiklar

Andrev Walden er journalist og illustratør. Debutromanen frå i fjor kom på norsk i vår.

Andrev Walden er journalist og illustratør. Debutromanen frå i fjor kom på norsk i vår.

Foto: Jessica Gow / TT / NTB

LitteraturKultur

Livet med ein flaum av stefedrar

I mange år tenkte Andrev Walden at han skulle skrive om oppveksten sin, men han visste ikkje korleis. Då han omsider fann den rette tonen, blei romandebuten ein internasjonal suksess.

Jan H. Landro
Andrev Walden er journalist og illustratør. Debutromanen frå i fjor kom på norsk i vår.

Andrev Walden er journalist og illustratør. Debutromanen frå i fjor kom på norsk i vår.

Foto: Jessica Gow / TT / NTB

LitteraturKultur

Livet med ein flaum av stefedrar

I mange år tenkte Andrev Walden at han skulle skrive om oppveksten sin, men han visste ikkje korleis. Då han omsider fann den rette tonen, blei romandebuten ein internasjonal suksess.

Jan H. Landro
NTNU, Noregs teknisk-naturvitskaplege universitet, med hovudsete i Trondheim, er det største universitetet i Noreg, med campusar i Gjøvik og Ålesund.

NTNU, Noregs teknisk-naturvitskaplege universitet, med hovudsete i Trondheim, er det største universitetet i Noreg, med campusar i Gjøvik og Ålesund.

Foto: Gorm Kallestad / NTB

Samfunn
Sofie May Rånes

– Universiteta treng ei realitetsorientering

Me bør ikkje ha studietilbod som ingen etterspør, meiner Ola Borten Moe.

Feature
Svein Gjerdåker

Bønder i krigstid

UKRAINA: Ukraina har noko av den mest grøderike jorda i verda. Svartjorda deira er fascinerande. Denne djupe, humusfylte jorda som går milevis innover dei ukrainske steppene. Eg reiste til Ukraina for å møta bønder i dette enorme jordbrukslandet.

Teikning: May Linn Clement

KommentarSamfunn
Eivor Andersen Oftestad

Menneskeverdet er ikkje så sjølvsagt som vi trur

Sjølv om den sekulariserte versjonen av menneskeverdet framleis vert forstått som retten til liv og omsorg, er det noko som har vorte borte på vegen.

«Lodderáidaras / Melkeveien» (2022), detalj.

«Lodderáidaras / Melkeveien» (2022), detalj.

KunstMeldingar

Som ein trojansk hest

I utstillinga til Britta Marakatt-Labba, Sylkvasse sting, er dei fleste verka broderi, men her er ingen søte blomar. Sting for sting får me ei sirleg framstilling av blodig alvor. Museumsvaktene står for ei eiga absurd framsyning som dessverre ikkje er dagens performance.

Mona Louise Dysvik Mørk
«Lodderáidaras / Melkeveien» (2022), detalj.

«Lodderáidaras / Melkeveien» (2022), detalj.

KunstMeldingar

Som ein trojansk hest

I utstillinga til Britta Marakatt-Labba, Sylkvasse sting, er dei fleste verka broderi, men her er ingen søte blomar. Sting for sting får me ei sirleg framstilling av blodig alvor. Museumsvaktene står for ei eiga absurd framsyning som dessverre ikkje er dagens performance.

Mona Louise Dysvik Mørk

les DAG OG TID.
Vil du òg prøve?

Her kan du prøve vekeavisa DAG OG TID gratis i tre veker.
Prøveperioden stoppar av seg sjølv.

Komplett

Papiravisa
Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Digital

Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Komplett

Papiravisa
Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Digital

Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis