Dag og Tid nr. 2, 13. januar 2000
Bøker
Namn i hundreåret
Det er lett å vera samd i at Helge Ingstad står øvst på lista over dei 500 namna som har prega Norge mest dei siste hundre åra, skriv Herbjørn Sørebø.
Alf G. Andersen og Hans-Erik Hansen:
500 som preget Norge
Millennium
Sjølvsagt er det halslaus gjerning å plukke ut namna på 500 menneske til ei bok om dei som har prega hundreåret her i landet, for det er for mange namn som bør med. Det vedgår Alf G. Andersen og Hans-Erik Hansen, som har skrive boka 500 som preget Norge for forlaget Millennium.
Det vanskelegaste var å velje dei siste hundre namna. Det var lettare å finna fram til ein person som kan symbolisere heile hundreåret: Helge Ingstad. To dagar før dette hundreåret er slutt runda han 100 år, framleis frisk og klar i tanken, og han ser meir framover enn tilbake. Han har flytta grenser og milesteinar så ettertrykkeleg at verdshistoria måtte skrivast om etter dei oppdagingane han gjorde. Han kunne mellom anna slå fast at Leiv Eiriksson oppdaga Amerika 500 år før Columbus. Han har opplevd at glødelampa for første gong lyste opp heimen i Bergen, han hugsar at bilen, radioen og filmen kom til landet, og han har levd samstundes med alle dei som blir omtala i boka. Kven har hatt mest å seie for han, kven set han mest pris på av dei han hugsar frå dette hundreåret?
Det er Tainak, seier han, ein eskimo han møtte då han i fire år budde i lag med eskimoane langt nord på det amerikanske kontinentet. Tainak var leiaren for eskimoane, ein mykje klok og intelligent mann. Dessutan var han eit fint menneske og ein framståande jeger. Helge Ingstad ser han framleis for seg, staut og sjølvsikker med store leiarevner. Av han lærte Helge Ingstad så uendeleg mykje, ikkje minst om eskimo-kulturen og den århundregamle musikken deira, eventyr og segner. “For meg er Tainak det namnet som lyser sterkast i minnet”, seier Helge Ingstad.
500 som preget Norge er eit staseleg, velskrive oppslagsverk på over 400 sider. Mange av dei namna vi finn der har det vore sjølvsagt for redaktørane å ta med, andre undrar ein seg over at dei har funne plass til når ein tenkjer på personar som er utelatne, men dei grunngjev personvala bra. Noko fullverdig biografisk leksikon er det ikkje. Det er det svake ved sjølve bokideen.
Herbjørn Sørebø
|
© Dag og Tid
Ivar
Aasen-almanakken -- Forfattaraviser
BESTILL
HER
| Førstesida av denne utgåva
| Abonnement
| Arkiv
| Lysingar |
| Butikk
| Bladstova
| Nett no |
|
